Aλλαγή καριέρας: Πότε και κάθε πότε;

Αν γυρίσεις τον χρόνο πίσω θα βρεις πολλούς εργαζόμενους που πήραν σύνταξη από την πρώτη τους δουλειά.

Ωστόσο, στον σύγχρονο, ραγδαία μεταβαλλόμενο κόσμο, η ιδέα της παραμονής στην ίδια εταιρεία ή ακόμα και στο ίδιο αντικείμενο για ολόκληρη τη ζωή σου μοιάζει με μακρινό κι άτοπο όνειρο.

Η επαγγελματική ανέλιξη επαναπροσδιορίζεται διαρκώς από την τεχνολογική εξέλιξη, την τεχνητή νοημοσύνη και τις μεταβαλλόμενες προσωπικές σου προτεραιότητες. Είναι απολύτως φυσιολογικό να αναρωτιέσαι αν βρίσκεσαι στο σωστό μονοπάτι, αν η τωρινή σου εργασία σε γεμίζει ή αν έχει έρθει η στιγμή να κάνεις το επόμενο μεγάλο βήμα προς μια εντελώς νέα κατεύθυνση για αυτό κι εμείς δίνουμε ένα χεράκι βοηθείας λύνοντας κάθε πιθανή απορία σου.

Πόσο συχνά αλλάζουν καριέρα οι άνθρωποι σήμερα;

Τα πρόσφατα στατιστικά στοιχεία φανερώνουν ότι η μετακίνηση μεταξύ διαφορετικών ρόλων και τομέων είναι πλέον ο κανόνας και όχι η εξαίρεση.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία από το U.S. Bureau of Labor Statistics, ο μέσος εργαζόμενος αλλάζει θέσεις εργασίας περίπου 12 με 13 φορές κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού του βίου. Παράλληλα, εκθέσεις του World Economic Forum για το μέλλον της εργασίας υπογραμμίζουν ότι η μέση συχνότητα ουσιαστικής αλλαγής καριέρας –δηλαδή αλλαγής αντικειμένου ή τομέα δραστηριότητας– κυμαίνεται μεταξύ 3 και 5 φορών στη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου.

Επιπλέον, πρόσφατες έρευνες από τον οργανισμό OECD αναδεικνύουν ότι σχεδόν το 50% των δεξιοτήτων που διαθέτουν οι εργαζόμενοι σήμερα θα χρειαστεί να ανανεωθούν ή να αντικατασταθούν μέσα στην επόμενη πενταετία λόγω της αυτοματοποίησης. Αυτό σημαίνει ότι η αλλαγή καριέρας πλέον αντιμετωπίζεται ως μια φυσική προσαρμογή στην παγκόσμια αγορά εργασίας.

Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για μια αλλαγή;

Ο προσδιορισμός της κατάλληλης στιγμής χρειάζεται πάνω από όλα ειλικρινή αυτοπαρατήρηση και αξιολόγηση τόσο των εσωτερικών σου συναισθημάτων όσο και των εξωτερικών συνθηκών.

Το πρώτο και ισχυρότερο σημάδι είναι η παρατεταμένη επαγγελματική εξουθένωση (burnout) και η έλλειψη κινήτρου. Ο οργανισμός σου πάντα θα σε προειδοποιεί με ψυχοσωματικές εκδηλώσεις για το επαγγελματικό τέλμα που βρίσκεσαι και την επιτακτική ανάγκη μιας αλλαγής.

Όταν η εργασία σου σταματά να προσφέρει ευκαιρίες μάθησης και εξέλιξης και νιώθεις ότι έχεις φτάσει σε ένα αδιέξοδο ταβάνι, η στασιμότητα ενδέχεται να βλάψει την αυτοπεποίθηση και την ανταγωνιστικότητά σου για αυτό πρέπει να κινηθείς άμεσα.

Ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας είναι η αλλαγή των προσωπικών σου αξιών. Όσο μεγαλώνεις, οι προτεραιότητές σου μεταβάλλονται κι αλλάζουν καθώς άλλοτε αναζητάς μεγαλύτερη ευελιξία, καλύτερη ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής, δυνατότητα τηλεργασίας κι άλλοτε έναν εργοδότη του οποίου η κουλτούρα και οι αξίες ευθυγραμμίζονται με τις δικές σου.

Αν η τρέχουσα καριέρα σου δεν μπορεί να σου προσφέρει όλα τα παραπάνω στοιχεία, τότε η αναζήτηση νέας κατεύθυνσης καθίσταται αναγκαία.

Επιπλέον, οι εξωτερικές μεταβολές της αγοράς αποτελούν αντικειμενικό κριτήριο για την αλλαγή επαγγελματικής σταδιοδρομίας. Αν ο τομέας στον οποίο δραστηριοποιείσαι συρρικνώνεται εξαιτίας της τεχνολογίας ή της οικονομικής αναδιάρθρωσης, η προληπτική αλλαγή καριέρας πριν καταστείς αναγκαστικά άνεργος είναι μια εξαιρετικά συνετή στρατηγική.

Κάθε πότε είναι θεμιτό να αλλάζεις κατεύθυνση;

Δεν υπάρχει ένας χρυσός κανόνας που να ορίζει με ακρίβεια τα χρόνια που πρέπει να μείνεις σε έναν τομέα. Ωστόσο, η εμπειρία των συμβούλων επαγγελματικού προσανατολισμού δείχνει ότι μια περίοδος 3 έως 7 ετών είναι συνήθως επαρκής για να εμβαθύνεις σε ένα αντικείμενο, να αποκτήσεις σημαντικές δεξιότητες και στη συνέχεια να αξιολογήσεις αν θέλεις να συνεχίσεις.

Η πολύ συχνή αλλαγή αντικειμένου, για παράδειγμα κάθε 6 ή 12 μήνες, μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση αστάθειας στους εργοδότες, εκτός αν δικαιολογείται από συγκεκριμένα projects ή συμβάσεις.

Από την άλλη πλευρά, η παραμονή στον ίδιο ρόλο για πάνω από δεκαετία χωρίς καμία εξέλιξη ή διεύρυνση αρμοδιοτήτων μπορεί να δυσκολέψει τη μετακίνησή σου αργότερα, καθώς η προσαρμοστικότητά σου σε νέα περιβάλλοντα ενδέχεται συνεπακόλουθα να μειωθεί.

Πώς να προετοιμάσεις σωστά την μετάβασή σου

Η απόφαση για αλλαγή καριέρας δεν πρέπει να λαμβάνεται εν θερμώ. Απαιτεί δομημένο πλάνο και μεθοδικότητα προκειμένου να ελαχιστοποιήσεις το ρίσκο.

Αρχικά, κάνε μια πλήρη καταγραφή των μεταφερόμενων δεξιοτήτων σου. Εξηγούμαστε για να μην παρεξηγούμαστε. Δεξιότητες όπως η επικοινωνία, η διαχείριση έργων, η επίλυση προβλημάτων, η ηγεσία και η αναλυτική σκέψη έχουν τεράστια αξία σε οποιονδήποτε κλάδο κι αν μετακινηθείς.

Στη συνέχεια, επένδυσε στην επανεκπαίδευση και την αναβάθμιση των υπαρχουσών δεξιοτήτων σου. Εκμεταλλεύσου πιστοποιημένα διαδικτυακά προγράμματα, σεμινάρια ή μεταπτυχιακές σπουδές που θα σου δώσουν το απαραίτητο θεωρητικό και πρακτικό υπόβαθρο για τον νέο σου στόχο.

Παράλληλα, χτίσε το επαγγελματικό σου δίκτυο στον τομέα που σε ενδιαφέρει. Συνδέσου με επαγγελματίες του χώρου μέσω πλατφορμών όπως το LinkedIn, συμμετείχε σε συνέδρια και επιδίωξε ενημερωτικές συνεντεύξεις για να κατανοήσεις τις πραγματικές απαιτήσεις του νέου κλάδου.

Παράλληλα, φρόντισε να δημιουργήσεις ένα οικονομικό μαξιλάρι ασφαλείας που θα καλύπτει τα έξοδά σου για τουλάχιστον 3 έως 6 μήνες. Η οικονομική σταθερότητα θα σου προσφέρει τη σιγουριά που χρειάζεσαι ώστε να κάνεις τη μετάβαση χωρίς πανικό και βιαστικές υποχωρήσεις.

Αγκαλιάζοντας τη μάθηση ως μια δια βίου διαδικασία και ακούγοντας τις πραγματικές σου ανάγκες, μπορείς να διαμορφώσεις μια δημιουργική και ανταποδοτική επαγγελματική πορεία.