Πώς να ξεπεράσεις το άγχος των ιατρικών εξετάσεων;

Είναι γεγονός ότι η πλειοψηφία των ανθρώπων αγχώνεται λίγο πριν κάνουν κάποιες απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις μπροστά στον φόβο πιθανών κακών εργαστηριακών αποτελεσμάτων με την καρδούλα τους να πεταρίζει μέχρι ο εκάστοτε ειδικός να τους διαβεβαιώσει πως όλα βαίνουν καλώς. Το άγχος των ιατρικών εξετάσεων (ή «ιατροφοβία») είναι μια απόλυτα φυσιολογική και ανθρώπινη αντίδραση μπροστά στο άγνωστο και την πιθανότητα μιας δυσάρεστης διάγνωσης. Με τη σωστή προετοιμασία, την ειλικρινή επικοινωνία και μερικές απλές τεχνικές αναπνοής, μπορείς να σταθείς απέναντι στον φόβο σου.

Ας δούμε λοιπόν πώς μπορείς να διαχειριστείς το μεγάλο σου άγχος και να μετατρέψεις την εμπειρία των ιατρικών εξετάσεων σε μια διαδικασία φροντίδας για τον εαυτό σου.

Η δύναμη της γνώσης και της προετοιμασίας

Συχνά, ο φόβος τρέφεται από την αβεβαιότητα. Όταν δεν ξέρεις τι ακριβώς θα συμβεί, το μυαλό σου τείνει να δημιουργεί σενάρια καταστροφής για αυτό οφείλεις να μην ξεχνάς τα παρακάτω:

Κάνε ερωτήσεις: Μίλησε με τον γιατρό σου από πριν. Ρώτησε πόση ώρα θα διαρκέσει η εξέταση, αν θα πονέσει ή θα αισθανθείς δυσφορία και τι ακριβώς θα νιώσεις.

Απόφυγε το Google: Η αναζήτηση συμπτωμάτων στο διαδίκτυο είναι ο σίγουρος δρόμος προς την κρίση πανικού καθώς συνήθως καταλήγει σε κάποια ανίατη ασθένεια ή τον θάνατο. Οι γενικές πληροφορίες δεν αφορούν εσένα προσωπικά και συνήθως εστιάζουν στις σπάνιες, ακραίες περιπτώσεις.

Οργάνωσε τα πρακτικά: Μάθε αν πρέπει να είσαι νηστικός ή αν πρέπει να έχεις πιει νερό. Όταν νιώθεις ότι έχεις τον έλεγχο των λεπτομερειών, το άγχος σου φυσιολογικά υποχωρεί.

Επικοινώνησε τον φόβο σου

Μην προσπαθείς να το παίξεις «σκληρός» η «ατάραχη». Οι γιατροί και οι νοσηλευτές βλέπουν αγχωμένους ασθενείς καθημερινά. Αν τους πεις: «Νιώθω πολύ άγχος με τις βελόνες» ή «Με τρομάζει ο κλειστός χώρος του μαγνητικού τομογράφου», θα μπορέσουν να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους κατάλληλα δημιουργώντας ένα πιο φιλικό προς την κατάστασή σου περιβάλλον. Θα σου εξηγούν κάθε βήμα, θα σου δώσουν χρόνο να αναπνεύσεις ή θα χρησιμοποιήσουν πιο λεπτές βελόνες. Η παραδοχή του φόβου αφαιρεί το βάρος της προσποίησης και σε κάνει να νιώθεις λίγο πιο άνετα κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Τεχνικές χαλάρωσης στο «πεδίο της μάχης»

Την ώρα που βρίσκεσαι στο ιατρείο, το σώμα σου μπαίνει σε κατάσταση «μάχης ή φυγής». Πρέπει λοιπόν να στείλεις σήμα στον εγκέφαλό σου ότι είσαι ασφαλής. Δοκίμασε βοηθητικά τα παρακάτω:

Η αναπνοή 4-7-8: Είσαι στην καρέκλα της εξέτασης; Εισέπνευσε από τη μύτη για 4 δευτερόλεπτα, κράτα την ανάσα για 7 και εξέπνευσε αργά από το στόμα για 8. Αυτό ρίχνει άμεσα τους καρδιακούς παλμούς.

Διανοητική απόσπαση: Μην κοιτάς τα εργαλεία. Προσπάθησε να ανακαλέσεις στη μνήμη σου τους στίχους ενός τραγουδιού, να προγραμματίσεις το μενού της εβδομάδας ή να φανταστείς με λεπτομέρεια την επόμενη εκδρομή σου.

Η μέθοδος των αισθήσεων: Εστίασε σε 5 πράγματα που βλέπεις στο δωμάτιο, 4 που μπορείς να αγγίξεις, 3 που ακούς και 1 που μυρίζεις. Αυτή η τεχνική σε «γειώνει» στο παρόν.

Άλλαξε το αφήγημα στο μυαλό σου

Αντί να βλέπεις την εξέταση ως μια «απειλή» ή μια «κρίση» για την υγεία σου, προσπάθησε να την δεις ως ένα δώρο που ο/η ίδιος/α κάνεις στον εαυτό σου.

Σκέψου το εξής: Κάνεις αυτή την εξέταση επειδή αγαπάς τη ζωή σου και θέλεις να είσαι εκεί για τους ανθρώπους σου. Η πρόληψη δεν είναι φόβος, είναι δύναμη. Η διάγνωση, όποια κι αν είναι, σου δίνει το όπλο να δράσεις, ενώ η άγνοια σε αφήνει απροστάτευτο.

Μετά την εξέταση: Η επιβράβευση

Μην υποτιμάς το ψυχολογικό βάρος που σήκωσες. Μόλις τελειώσεις, κάνε κάτι ευχάριστο. Πήγαινε για έναν καφέ, αγόρασε εκείνο το βιβλίο που ήθελες εδώ και καιρό και παράγγειλε από το αγαπημένο σου delivery. Σύνδεσε τη διαδικασία της εξέτασης με μια μικρή «ανταμοιβή» στο τέλος. Έτσι, την επόμενη φορά, ο εγκέφαλός σου δεν θα θυμάται μόνο την ένταση, αλλά και την ανακούφιση που ακολούθησε.

Πότε να ζητήσεις βοήθεια

Αν το άγχος σου είναι τόσο έντονο που σε οδηγεί σε λιποθυμικές τάσεις, κρίσεις πανικού ή συνεχή αναβολή κρίσιμων εξετάσεων, ίσως χρειάζεται να μιλήσεις με έναν ειδικό ψυχικής υγείας για να λάβεις την δέουσα προσοχή.