Η μυρωδιά των τετραδίων: Η ενήλικη νοσταλγία της επιστροφής στο σχολείο

Ο Σεπτέμβρης ήταν, είναι και θα είναι ο μήνας των μεγάλων αλλαγών αφού σηματοδοτεί πολλά από τα νέα ξεκινήματά μας.

Ασυναίσθητα οι περισσότεροι γυρνάμε πίσω στα χρόνια που ετοιμαζόμασταν για τη νέα σχολική χρονιά κι ενώ τα βιβλιοπωλεία γεμίζουν με πολύχρωμα σχολικά είδη την ώρα που η πόλη επιστρέφει στους γρήγορους ρυθμούς της.

Ακόμα κι αν έχουν περάσει χρόνια ή δεκαετίες από τη μέρα που έκλεισες πίσω σου την πόρτα του σχολείου, αρκεί μια βόλτα στους διαδρόμους ενός χαρτοπωλείου για να πάρει flashback στροφές το μυαλό σου.

Η χαρακτηριστική μυρωδιά των φρέσκων τετραδίων, οι ξύστρες-παιχνίδια, οι γόμες και οι κασετίνες με αγαπημένους ήρωες ξυπνά αστραπιαία μέσα σου ένα κύμα αναμνήσεων.

Αυτή η γλυκιά, νοσταλγική και σχεδόν σωματική αίσθηση είναι ένα ισχυρό ψυχολογικό φαινόμενο που αποκαλείται ενήλικη νοσταλγία της επιστροφής στα θρανία κι εμείς θα απαντήσουμε σε όλα τα γιατί και πώς που σε βασανίζουν.

Η επιστήμη πίσω από τη μυρωδιά και τη μνήμη

Η συναισθηματική δύναμη που ασκεί πάνω σου η μυρωδιά των σχολικών ειδών έχει ξεκάθαρη νευροβιολογική βάση. Η οσφρητική σου αίσθηση είναι η μόνη που συνδέεται άμεσα με το ιππόκαμπο και την αμυγδαλή, δηλαδή τις περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για την επεξεργασία των αναμνήσεων και των συναισθημάτων.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η εισπνοή της μυρωδιάς ενός καινούργιου τετραδίου μπορεί να σε μεταφέρει ακαριαία πίσω στα παιδικά σου χρόνια, ανασύροντας μνήμες με εκπληκτική ζωντάνια και συναισθηματική ένταση.

Σύμφωνα με μελέτες που δημοσιεύει η American Psychological Association, η νοσταλγία είναι ένας απαραίτητος ψυχολογικός μηχανισμός που ενισχύει τη συναισθηματική σταθερότητα και τη συνοχή του εαυτού μας.

Παράλληλα, έρευνες από το Pew Research Center υποδεικνύουν ότι οι ενήλικες βιώνουν αυξημένα επίπεδα νοσταλγίας κατά τις περιόδους εποχικών μεταβάσεων, καθώς αναζητούν μια αίσθηση συνέχειας και ασφάλειας μέσα σε έναν διαρκώς μεταβαλλόμενο κόσμο γεμάτο υποχρεώσεις και ιλιγγιώδεις ρυθμούς.

Επιπλέον, στατιστικά στοιχεία από τον διεθνή οργανισμό OECD σχετικά με την ευημερία δείχνουν ότι η σύνδεση με θετικές παιδικές μνήμες λειτουργεί ως προστατευτικός παράγοντας απέναντι στο εργασιακό στρες των ενηλίκων για αυτό κι ανακαλούμε πολλές από τις ευχάριστες αναμνήσεις των σχολικών μας χρόνων.

Το σύνδρομο της νέας σχολικής χρονιάς στην ενηλικίωση

Για τα πρώτα δεκαπέντε με είκοσι χρόνια της ζωής σου, ο Σεπτέμβριος σηματοδοτούσε την πραγματική έναρξη του έτους και όχι η πρώτη Ιανουαρίου. Αυτός ο εσωτερικός προγραμματισμός παραμένει χαραγμένος στο υποσυνείδητό σου. Η επιστροφή στο σχολείο αντιπροσώπευε πάντα μια ευκαιρία για μια νέα αρχή γεμάτη καινούργια βιβλία, καθαρά τετράδια χωρίς μουτζούρες, νέους στόχους και μια διάθεση αυτοβελτίωσης.

Ως ενήλικας, διατηρείς αυτή την ανάγκη για επανεκκίνηση. Όταν αντικρίζεις τα λευκά φύλλα ενός τετραδίου, ο εγκέφαλός σου τα μεταφράζει ως έναν λευκό καμβά πάνω στον οποίο μπορείς να επαναπροσδιορίσεις την καθημερινότητά σου.

Σαν ένα εφαλτήριο για νέα δραστηριότητες, νέα ξεκινήματα και νέους φθινοπωρινούς στόχους μετά το τέλος των καλοκαιρινών διακοπών.

Η λαχτάρα για την απλότητα του παρελθόντος

Πέρα από την επιθυμία για οργάνωση, η ενήλικη νοσταλγία τρέφεται από την ανάγκη σου για μια πιο απλή καθημερινότητα με λιγότερες έγνοιες και υποχρεώσεις. Η παιδική σου ηλικία, παρά τις δικές της μικρές προκλήσεις, διέπεται από ένα ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων, προστασίας και προβλεψιμότητας.

Η ευθύνη σου περιοριζόταν στο να διαβάσεις τα μαθήματά σου και να ετοιμάσεις τη σάκα σου για την επόμενη μέρα, σκαρφιζόμενος/η ένα κάρο δικαιολογίες για να παίξεις και να βρεθείς με τους φίλους σου.

Στον αντίποδα, η ενήλικη ζωή σου είναι γεμάτη σύνθετες υποχρεώσεις, οικονομικές πιέσεις και ένα μέλλον γεμάτο αβεβαιότητα. Αυτή η ανάκληση των αναμνήσεων που ξεκινά από τη μυρωδιά ενός τετραδίου λειτουργεί ως ένα καταφύγιο από την πολυπλοκότητα της καθημερινότητας, προσφέροντάς σου μια προσωρινή έστω αίσθηση ανεμελιάς.

Πώς να αξιοποιήσεις τη φθινοπωρινή νοσταλγία

Αντί να αντιμετωπίζεις τη νοσταλγία ως μια μελαγχολική επιστροφή στο παρελθόν, μπορείς κάλλιστα να την μετατρέψεις σε μια δημιουργική δύναμη για το παρόν σου. Για να γίνει αυτό φυσικά αρκεί να αφήσεις τον εαυτό σου να βιώσει αυτά τα συναισθήματα, και να επανασυνδεθεί με την παιδική σου περιέργεια.

Αγόρασε λοιπόν ένα όμορφο τετράδιο ή ένα ημερολόγιο για το γραφείο σου και χρησιμοποίησέ το για να καταγράφεις τις σκέψεις, τα σχέδια ή τα νέα προσωπικά σου projects. Μπορείς να εγγραφείς σε ένα σεμινάριο, να μάθεις μια νέα δεξιότητα ή να ξεκινήσεις ένα βιβλίο που ήθελες από καιρό να διαβάσεις. Πού και πού όταν βαλτώνεις και πνίγεσαι από όσα πρέπει να κάνεις ως ενήλικας, βάλε στο πρόγραμμά σου να περνάς μια βόλτα από το παλιό σου σχολείο για να κάνεις το απαραίτητο reboot που χρειάζεται ψυχολογικά ο οργανισμός σου.