Είδαμε την Οδύσσεια του Νόλαν και με ανάμεικτα συναισθήματα θα περιγράψουμε μια απολαυστική κινηματογραφική εμπειρία που θα κάνει τους φιλόλογους της παρέας να τραβάνε τα μαλλιά τους.
Κάθε χρόνο πολλές είναι οι ταινίες που παίρνουν τον τίτλο των πιο πολυσυζητημένων της χρονιάς, όμως για το 2026 στον πλανήτη Ελλάδα, αυτή τη θέση την έχει καπαρώσει η Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν.
Πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, όταν ένας από τους σπουδαιότερους σκηνοθέτες της γενιάς του μαζεύει ένα εντυπωσιακό καστ από τον αφρό του Χόλιγουντ για να δώσει τη δική του κινηματογραφική βερσιόν σε ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της ανθρωπότητας, που φέρει τη βαριά κι ελληνική υπογραφή του Ομήρου.
Αρχικά, οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα ώστε να μην παρεξηγηθούμε αδίκως από αυτούς που καραδοκούν να ξεράσουν λίγο μίσος στα σχόλια του κειμένου. Ο Νόλαν δεν έκανε μια ταινία για τους Έλληνες που έχουν διαβάσει την Οδύσσεια εκτενώς κατά τα μαθητικά τους χρόνια κι ελπίζουμε κι αργότερα.
Ο Νόλαν επιχείρησε να μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη με όρους μπλοκμπάστερ ένα σπουδαίο κείμενο απευθυνόμενος κυρίως σε ένα κοινό που όταν ακούει Homer σκέφτεται πρώτα τον πάτερ φαμίλια των Simpsons και όχι τον Όμηρο.
Αντίστοιχα, η Οδύσσεια είναι ένα έμμετρο αφηγηματικό ποίημα 24 ραψωδιών ενώ η ταινία έχει κανονικότατα διαλογικά μέρη φτιαγμένη με όρους αμιγώς κινηματογραφικούς. Επομένως, δεν υπάρχει κανένας λόγος να περιμένουμε με το μαστίγιο σε κάθε σκηνή για να τιμωρήσουμε τους αλλόθρησκους που δεν σεβάστηκαν την ιστορία μας και μας προσβάλλουν ως έθνος, για αυτό καλούμε μαζικά συγγενείς και φίλους να μονογράψουν την βαθμολογία της ταινίας για να δουν πόσα απίδια πιάνει ο σάκος των απογόνων του Οδυσσέα.
Ξεκινάμε με την σκηνοθεσία και φιλμική αφήγηση της Οδύσσειας η οποία ήταν καταπληκτική, κάνοντας τις 2 ώρες και 50 λεπτά που διαρκεί η ταινία να περνά σα νεράκι.
Ουδεμία αμφιβολία είχαμε περί τούτου καθώς ο Νόλαν έχει αποδείξει σχεδόν σε κάθε κινηματογραφικό του εγχείρημα (ίσως μόνο Tenet εξαιρουμένου) ότι μπορεί να συναρπάσει το κοινό του μέσα από τα αριστουργηματικά του πλάνα και την σκοτεινή βαθιά υποβλητική ατμόσφαιρα με την οποία ντύνει κάθε του φιλμ.
Η Σαμάνθα Μόρτον ήταν καταπληκτική ως Κίρκη και έδωσε την ευκαιρία στον Νόλαν να χρωματίσει σκηνοθετικά μια καταπληκτική σκηνή όταν εκείνη μετατρέπει το πλήρωμα του Οδυσσέα σε γουρούνια.
Αντίστοιχα η συνάντηση του Οδυσσέα με τον Μάντη Τειρεσία και τους νεκρούς πολεμιστές που βρέθηκαν υπό την ηγεσία του, μπαίνει πολύ ψηλά στην ανθολογία των καλύτερων σκηνών του Νολανικού κινηματογραφικού σύμπαντος. Άψογα σκηνοθετημένη και με σπαρακτικούς τόνους επιβεβαίωσε το σπουδαίο ταλέντο ενός από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες όλων των εποχών.
Ο Ματ Ντέιμον είναι ένας ηθοποιός με περιορισμένο εύρος εκφραστικότητας που ταιριάζει γάντι στον Οδυσσέα, έναν ταλαιπωρημένο και γκρίζο χαρακτήρα που τον κυνηγούν οι δαίμονές του. Μετρημένος και χωρίς περιττές συναισθηματικές εξάρσεις υπηρέτησε ορθά το όραμα του σκηνοθέτη του για τον πρωταγωνιστή του.
Η Αν Χάθαγουει ως Πηνελόπη ήταν στιβαρή ερμηνευτικά, λειτουργώντας σαν αντίβαρο στην ιστορία που θέλησε να αφηγηθεί ο Νόλαν και με τα απαραίτητα συναισθηματικά ξεσπάσματα να προσδίδουν ένταση σε έναν ρόλο κομμένο και ραμμένο στο σαγηνευτικό της βλέμμα.
Ο Τομ Χόλαντ ως Τηλέμαχος ήταν εξαιρετικός αποδίδοντας άψογα τον ρόλο του γιου του Οδυσσέα ο οποίος προσπαθεί να κρατήσει όρθιο το «οχυρό» της Ιθάκης μπροστά στους μνηστήρες που διεκδικούν απροκάλυπτα τη μητέρα του.
Εδώ ο Νόλαν καταφέρνει να βάλει φαρδιά πλατιά τη σκηνοθετική του υπογραφή σε δύο φανταστικές σεκάνς που θα μπορούσαν χωρίς καμία υπερβολή να χαρακτηρισθούν ως φιλμικά ποιήματα.
Εδώ ο Νόλαν έριξε νερό στο μύλο όσων ισχυρίζονται ότι διάβασε το λήμμα της Wikipedia για την Οδύσσεια κι όχι το αριστουργηματικό ομηρικό έπος, θυσιάζοντας μια σπουδαία σκηνή του έργου στην ευκολία της ερμηνείας της, χωρίς να της φερθεί όπως της άξιζε.
Κάτι θηριώδη Silverhawks έκαναν την εμφάνιση τους για λίγο σε μια σκηνή βγαλμένη από κάποιο χαμένο σουρεάλ επεισόδιο του Ηρακλή με πρωταγωνιστή τον μπρατσωμένο Κέβιν Σόρμπο στα 90s. Τουλάχιστον άστοχη σκηνή.
Η μόνη σκηνή της ταινίας που ακούγονται ελληνικά έχει ως πρωταγωνιστή της τον πολύ αγαπητό και συμπαθή Γιάννη Κοκιασμένο (πρωταγωνιστή της Στρέλλας μεταξύ άλλων) να μιλά ελληνικά κατά τη λεηλασία κάποιων χωριών τα οποία μεταφράζουν στα αγγλικά στον Έλληνα Ευρύλοχο (τον οποίο υποδύεται ο ινδικής καταγωγής Βρετανός ηθοποιός Χιμές Πατέλ του Yesterday).
Τρικυμία εν κρανίω χωρίς λόγο ύπαρξης σε μια ταινία που πέρα από τη Μαύρη Ωραία Ελένη της Λιουπίτα Νιόνγκο (η οποία έφαγε το hate του αιώνα ενώ εμφανίζεται για μόλις ένα λεπτό συνολικά στο φιλμ) είχε κι έναν κορεατικής καταγωγής πολεμιστή στο πλήρωμα του Οδυσσέα για να βασανίσει λίγο παραπάνω τους ιστορικούς μελετητές της Οδύσσειας.
Ο Ρόμπερτ Πάτινσον στον ρόλο του Αντίνοου του δολοπλόκου μνηστήρα που εποφθαλμιά τον θρόνο της Ιθάκης και την καρδιά της Πηνελόπης μας χάρισε μια καρτουνίστικη ερμηνεία βγαλμένη από τηλεοπτική σαπουνόπερα εποχής β’ διαλογής υπερπαίζοντας μέσα από ακατανόητα διαβολικά βλέμματα.
Αντίστοιχα ο Μενέλαος του Τζον Μπερνθαλ είχε λίγο από Punisher κι έξτρα badass αχρείαστο machismo από τον ηθοποιό που πρωταγωνίστησε στο μαρβελικό έπος, μα δυστυχώς έμεινε εκεί.
Μέτρια ήταν και η Σαρλίζ Θέρον η οποία αδικήθηκε κάπως από τη σκηνοθεσία καθώς σαν Καλυψώ έμοιαζε να έχει βγει από διαφήμιση ακριβού αρώματος με έμπνευση αρχαιοελληνική, κι όχι ως ερμηνεύτρια ενός κομβικού ρόλου του ομηρικού δράματος.
Κλείνοντας, δεν γίνεται να μην αναφέρουμε τον ακροδεξιό σάλο που έχει ξεσπάσει από εκείνους που πρωτοστατούν με εθνικιστικά πανό κατά της ταινίας- χωρίς να την έχουν δει φυσικά-, ξερνώντας περίσσιο μίσος για το χρώμα δέρματος της Ωραίας Ελένης και τον τρανς άνδρα ηθοποιό Έλιοτ Πέιτζ που ερμηνεύει τον ρόλο του Σίνωνα οι οποίοι πρωταγωνιστούν σε μια κινηματογραφική διασκευή ενός εκ των σπουδαιότερων συγγραμμάτων της ανθρωπότητας που φέρνει στο προσκήνιο της αφήγησης Κύκλωπες, Λαιστρυγόνες, Μάγισσες που μετατρέπουν ανθρώπους σε γουρούνια, Σειρήνες, ανθρωπόμορφους Θεούς κι αναστημένους νεκρούς που μιλούν.
