Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας ενώνουν τις δυνάμεις τους σε μια πλατφόρμα που θα στείλει τις ελληνικές παραγωγές να ταξιδέψουν στο εξωτερικό.
γράφει:
Τρεις από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Ελλάδας —το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας— ενώνουν τις δυνάμεις τους και εγκαινιάζουν το SYSTEMA — For the Greek Performing Arts. Μια νέα, πολυδιάστατη πλατφόρμα για το σύγχρονο ελληνικό πολιτιστικό οικοσύστημα, με στόχο την περαιτέρω διάχυση της ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας σε διεθνές επίπεδο.
Το SYSTEMA χτίζεται πάνω στα ισχυρά διεθνή θεμέλια του grape — Greek Agora of Performance (2023-2025) από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και του Showcase από το Εθνικό Θέατρο (2023-2025)· πρωτοβουλίες που έχουν υποδεχτεί μέχρι σήμερα περισσότερους από 250 καλλιτεχνικούς/ές διευθυντές/ριες, επιμελητές/ριες και δημοσιογράφους από κορυφαίους πολιτιστικούς οργανισμούς και Μέσα Ενημέρωσης από 40 τουλάχιστον χώρες, με έναν μεγάλο αριθμό παραστάσεών τους να έχουν ταξιδέψει μέχρι στιγμής σε περισσότερες από 70 σκηνές στην Ευρώπη, την Ασία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.
Μέσα από τη στρατηγική σύμπραξη των δύο οργανισμών και με το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, ένα θεσμό—αναφορά για τον σύγχρονο χορό στην Ελλάδα, το SYSTEMA συνιστά μια έμπρακτη χειρονομία συνεργατικού ήθους, μια κομβική κίνηση πολιτιστικής πολιτικής με στόχο την —εκτός συνόρων— αντήχηση των ελληνικών παραστατικών τεχνών.
Όπως δήλωσε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Μιχαήλ Μαρμαρινός, στη συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 8 Ιουνίου για την παρουσίαση του SYSTEMA, «στην Ελλάδα οι συνέργειες δεν είναι αυτονόητες, οπότε αυτή είναι μια χειρονομία που στηρίζεται στην απόλυτη και αμοιβαία εκτίμηση αλλά και στην εγκαρδιότητα της σχέσης που έχουμε».
Από την πλευρά της, η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, Αργυρώ Χιώτη, επισήμανε ότι «μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, καλλιτέχνες και καλλιτέχνιδες αποκτούν περισσότερες ευκαιρίες να συνομιλήσουν με διεθνή δίκτυα, να παρουσιάσουν το έργο τους και να διευρύνουν την παρουσία τους στο διεθνές πεδίο. Το SYSTEMA φιλοδοξεί να γίνει ένας ζωντανός τόπος αυτών των συναντήσεων».
Η Τζένη Αργυρίου, καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, τόνισε στον δικό της χαιρετισμό ότι «η πρωτοβουλία SYSTEMA αναδεικνύει, εκτός των άλλων, ότι η καλλιτεχνική δημιουργία δεν ανήκει μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η Καλαμάτα αποτελεί παράδειγμα του πώς μια πόλη της περιφέρειας μπορεί να αναπτύξει διεθνή παρουσία ως σημείο αναφοράς για τον σύγχρονο χορό».
Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, Τζένη Αργυρίου, στην συνέντευξη τύπου
Το SYSTEMA υλοποιείται με αποκλειστική χορηγία της Mastercard - Εθνική Τράπεζα. Η υποστήριξή τους στο SYSTEMA, την κοινή πρωτοβουλία των τριών θεσμών, καθιστά δυνατή τη δημιουργία μιας πλατφόρμας διεθνούς εμβέλειας, που θα συμβάλει στην ενίσχυση του πολιτιστικού αποτυπώματος της χώρας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η στήριξή τους αρχικά στο πλαίσιο του grape – από το 2023 με την αποκλειστική υποστήριξη της Mastercard, και από το 2024 έως το 2025 με την Εθνική Τράπεζα ως συν-αποκλειστικό χορηγό – και εφεξής μέσω του SYSTEMA αντανακλά μια συνεπή επένδυση στην εξωστρέφεια της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας.
Η στήριξη της Mastercard και της Εθνικής Τράπεζας αφορά στη δημιουργία του Ταμείου Εξωστρέφειας, μιας νέας πηγής ενίσχυσης διεθνών μετακλήσεων παραστάσεων του SYSTEMA καθώς και στη διοργάνωση των Βραβείων Κοινού, μιας δράσης που αναδεικνύει τις αγαπημένες παραστάσεις των θεατών.
Ταυτόχρονα δίνεται η δυνατότητα φιλοξενίας σε περισσότερους από 80 εκπροσώπους διεθνών φεστιβάλ και θεάτρων οι οποίοι επισκέπτονται την Ελλάδα για να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις του SYSTEMA στην Αθήνα, την Επίδαυρο και την Καλαμάτα, με σκοπό την επιλογή και τη μετέπειτα διαδρομή των έργων αυτών στο εξωτερικό. Τα έξοδα παραγωγής και παρουσίασης των παραστάσεων καλύπτονται από τον καλλιτεχνικό προϋπολογισμό του εκάστοτε φορέα, στο πλαίσιο της επιχορήγησής του από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, Αργυρώ Χιώτη, στη συνέντευξη τύπου
Το όνομα systema από το αρχαιοελληνικό σύστημα (sústēma), εκφράζει την ένωση αλληλένδετων στοιχείων σε ένα σύνολο. Πιστή στην ετυμολογία της, η πρωτοβουλία λειτουργεί ως ένας ζωντανός οργανισμός: μία συμμαχία θεσμών και ανθρώπων για την υποστήριξη της δυναμικής, απρόβλεπτης ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας. Μια πλατφόρμα επικοινωνίας, επαφής και διάδοσης, ένας μηχανισμός πολιτισμικής διέγερσης και συνέχειας.
Το SYSTEMA εκτυλίσσεται από τις 20 ως και τις 26 Ιουλίου 2026 σε μία πυκνή παρουσίαση επτά ημερών, προσφέροντας τη δυνατότητα σε εκπροσώπους των τεχνών απ’ όλο τον κόσμο, καλλιτέχνες/ιδες και το ευρύ κοινό, να παρακολουθήσουν 19 παραστάσεις θεάτρου και χορού μεγάλης και μικρής κλίμακας, σε ιστορικούς χώρους στην Αθήνα (Κτήριο Τσίλλερ, βιομηχανικό σύμπλεγμα Πειραιώς 260), την Επίδαυρο (Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου & Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου) και την Καλαμάτα (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας), καθώς και σε ζωντανούς χώρους τέχνης της πρωτεύουσας. Παράλληλα, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει δράσεις δικτύωσης, παρουσιάσεις έργων (pitching sessions) και επιμελημένες συναντήσεις, καλλιεργώντας εύφορο έδαφος για διάλογο και ανταλλαγή μεταξύ καλλιτεχνών/ιδων και επαγγελματιών του χώρου.
Σχεδιασμένο ως ένα δυναμικό διεθνές σημείο συνάντησης για τις παραστατικές τέχνες, το SYSTEMA προάγει ουσιαστικές επαφές με θέατρα, φεστιβάλ, δίκτυα και κοινά σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσει για φέτος και δυο θεατρικές παραγωγές από την ανεξάρτητη θεατρική σκηνή της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ενώ πιστό σ’ ένα μακροχρόνιο όραμα, θα ενισχύσει σημαντικά στο μέλλον την παρουσία της ανεξάρτητης σκηνής στο πρόγραμμά του.
Το SYSTEMA αποτυπώνει την αίσθηση του επείγοντος και την πολυφωνία της σύγχρονης ελληνικής σκηνής των παραστατικών τεχνών. Τα επιλεγμένα έργα συνομιλούν με τη μνήμη και τη χρονικότητα, τη γυναικεία εμπειρία και το σώμα ως πεδίο έντασης, διερευνώντας ζητήματα ταυτότητας, εξουσίας και πολιτικής αντίστασης. Μέσα από ένα ευρύ φάσμα δραματουργικών προσεγγίσεων —από σύγχρονες αναγνώσεις της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, όπως του Αριστοφάνη και του Ευριπίδη, έως νεότερα και σύγχρονα έργα, όπως του Ευγένιου Ιονέσκο και του Γκιγιώμ Πουά αντίστοιχα— οι παραστάσεις συνθέτουν μη γραμμικά αφηγήματα, που ενεργοποιούν μια δυναμική σχέση σκηνής και κοινού.
Αντιμετωπίζοντας την πολυπλοκότητα της εποχής, οι καλλιτέχνες/ιδες προσεγγίζουν ζητήματα κατανάλωσης, απληστίας, αλλοτρίωσης και υπαρξιακής αβεβαιότητας, προτείνοντας νέους τρόπους στοχασμού πάνω στη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, την ευθραυστότητα της ζωής και την αγωνία διατύπωσής τους σε σκηνική γραφή. Γεφυρώνοντας το τοπικό με το παγκόσμιο, το SYSTEMA αναδεικνύει την ανάγκη για κοινή εμπειρία και συνύπαρξη ως μια ανοιχτή, θαρραλέα πρόσκληση διαλόγου, σκέψης και αναστοχασμού του κοινού μας μέλλοντος.
Αντώνης Βαής (χορός), Γιώργος Βουρδαμής (θέατρο), Ζωή Ευσταθίου (χορός), Χρήστος Θεοδωρίδης (θέατρο), Ευθύμης Θέου (performance-αρχαιολογία), Ίρις Καραγιάν (χορός), Νίκος Καραθάνος & Φοίβος Δεληβοριάς (θέατρο), Δημήτρης Καραντζάς (θέατρο), Μαριλένα Κατρανίδου (θέατρο), Λένα Κιτσοπούλου (θέατρο), Χριστιάνα Κοσιάρη (χορός), Θανάσης Κριτσάκης (θέατρο), Πάνος Μαλακτός (χορός), Μαρία Πανουργιά (θέατρο), Κωνσταντίνος Παπανικολάου (χορός), Ιωάννα Πορτόλου / ομάδα χορού Griffón (χορός), Κορνήλιος Σελαμσής & Χάρης Φραγκούλης (μουσική-θέατρο), Μαίρη Ράντου & Ευαγγελία Ράντου / Garage21 (χορός), Maria Hassabi (χορός)
Επιπλέον, στο πλαίσιο του SYSTEMA προτείνεται και ένα παράλληλο πρόγραμμα, μια σειρά δράσεων, μεταξύ των οποίων: μια επιμελημένη σειρά ζωντανών μουσικών εμφανίσεων μετά τα μεσάνυχτα εν είδει εορτής με τίτλο AΦTER, καθώς και δύο ξεχωριστές εμπειρίες σε Επίδαυρο και Καλαμάτα. α) Αφηγηματική Αρχαιολογία: Το σώμα και το μυστήριο της ίασης, στον Αρχαιολογικό Χώρο της Αρχαίας Επιδαύρου, από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και β) Παράσταση λήξης του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι, του Γιώργου Κουμεντάκη από το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Στο πλαίσιο του SYSTEMA, πρόκειται να λάβουν χώρα τα Βραβεία Κοινού Εθνικής Τράπεζας—Mastercard, με στόχο την ανάδειξη των αγαπημένων παραστάσεων των θεατών. Το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει ενεργά ψηφίζοντας τις παραστάσεις που το συγκίνησαν, το ενέπνευσαν ή το προβλημάτισαν, μετατρέποντας την ψηφοφορία σε εργαλείο αναστοχασμού και προσωπικής σύνδεσης με την τέχνη. Οι βραβευθέντες/είσες καλλιτέχνες/ιδες θα έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε διεθνή προγράμματα δικτύωσης, εκπαίδευσης και καλλιτεχνικής φιλοξενίας, σεμινάρια επιμόρφωσης, επαγγελματικής εξέλιξης κ.ά.
Παράλληλα, δημιουργείται το Ταμείο Εξωστρέφειας Εθνικής Τράπεζας—Mastercard, το οποίο απευθύνεται σε όλους/ες ανεξαιρέτως τους/τις συμμετέχοντες/ουσες καλλιτέχνες/ιδες του SYSTEMA και ανεξαρτήτως του αποτελέσματος που θα φέρει η ψηφοφορία του κοινού— ως μια πηγή στήριξης για τις διεθνείς μετακλήσεις των παραστάσεων της πλατφόρμας.
Σχεδιασμός οπτικής ταυτότητας SYSTEMA: Σάκης Στριτσίδης
Φωτογραφίες συνέντευξης Τύπου: LINK | Credit: NDP | Έλλη Πουπουλίδου
Φωτογραφίες παραστάσεων & εκδηλώσεων εδώ
Βίντεο
Credits: Μοντάζ και Πρωτότυπη μουσική: Αλέξης Φάλαντας
Βιντεοσκοπήσεις grape, NT Showcase, KIDF και παραστάσεων: Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: Αλέξης Φάλαντας, Δημήτρης Πατρίκιος, Ορφέας Τιμογιάννης, Αποστόλης Κουτσιανικούλης | Εθνικό Θέατρο: Αποστόλης Κουτσιανικούλης, Νίκος Πάστρας, Χρήστος Συμεωνίδης, | Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας: Archlabyrinth, Vertex Comunicacio
