Στον Αχέροντα θα γίνεις αθάνατος/η

Ένας κορμοράνος απογειώνεται αθόρυβα από τα κλαδιά ενός δέντρου που σχεδόν ακουμπούν το νερό. Μέσα στη βάρκα μας, που πλησιάζει, οι φωτογραφικοί φακοί παίρνουν φωτιά. Ο Βασίλης λούζεται με το αθάνατο νερό. Μύθοι μύθοι, αλλά ποτέ δεν ξέρεις. Ήταν το ίδιο εκείνο νερό, εξηγεί ο Χρήστος, ο βαρκάρης μας, στο οποίο βούτηξε η Θέτις τον Αχιλλέα για να τον κάνει αθάνατο. Το νερό της Στυγός, κοντά στην πύλη του κάτω κόσμου. Εκεί που βρίσκεται ο Αχέροντας.

Ποτάμι θρυλικό, πιο πολύ μύθος παρά τόπος, ο Αχέροντας εξάπτει εδώ και χιλιετίες την φαντασία των ανθρώπων. Με τα παραμυθένια τοπία του, το απόκοσμο βουητό που αντηχεί στα βράχια εκεί που διασχίζει το φαράγγι του, το μυστηριακό του νεκρομαντείο, που ο Όμηρος το περιγράφει λέει με ακρίβεια τοπογράφου. Τον 8ο αιώνα π.Χ. γράφει ο Όμηρος, για όποιον δεν πρόσεχε στο σχολείο, κι αυτό είναι τρεις αιώνες πριν χτιστεί η Ακρόπολη, για να βάζουμε τα πράγματα σε μία σειρά.

Άλλος με τη βάρκα μας

Οι βαρκάδες στον Αχέροντα ξεκινούν από το δέλτα του, στο χωριό που λέγεται Αμμουδιά (στον χάρτη εδώ) και ανεβαίνουν το ποτάμι περνώντας κάτω από ιτιές, πλατάνια και λεύκες που σκύβουν για να πιούν το αθάνατο νερό. Κορμοράνοι και ερωδιοί φτερουγίζουν ανάμεσα στα κλαδιά τους, την ώρα που ο βαρκάρης μας (δεν είναι ο Χάρος) αφηγείται μπριόζικα ιστορίες και θρύλους από την αρχαία ημών μυθολογία.

Μία ώρα περίπου διαρκεί η κάθε βαρκάδα, που θα σε φέρει από τα νερά της Στυγός στη σπηλιά της Περσεφόνης, λίγο έξω από το δέλτα του ποταμού, αν ο καιρός το επιτρέπει. Το κόστος είναι 10€ το άτομο, η εποχή Απρίλιο με Νοέμβριο, περισσότερες πληροφορίες και ραντεβού εδώ.

Περπατώ εις το ποτάμι

Είκοσι χιλιόμετρα από την Αμμουδιά, στο χωριό που λέγεται Γλυκή, θα βρεις το πιο μαγικό σημείο του ποταμού: Το μονοπάτι που θα σε φέρει στις πηγές του, αφότου περπατήσεις λίγα λεπτά στην όχθη του, και εν συνεχεία διασχίσεις –περπατώντας μέσα στο νερό– το μυθικό φαράγγι του.

Και ναι, ό,τι έχεις ακούσει για τη θερμοκρασία του ισχύει: Στα πρώτα βήματα έχεις εγγυημένα κρυοπαγήματα, στα επόμενα αρχίζεις να σκέφτεσαι ότι άλλοι πληρώνουν για σύσφιξη δέρματος, εσύ εδώ την έχεις τζάμπα. Μετά μοιραία συνηθίζεις. Αναλόγως εποχής και όγκου νερού, σε κάποια σημεία θα χρειαστεί να κολυμπήσεις λίγο, στο μεγαλύτερο τμήμα της διαδρομής ωστόσο το νερό θα σου φτάνει μετά βίας στο γόνατο –ντάλα καλοκαίρι, αστράγαλο.

Περιττεύει μάλλον να επισημάνουμε ότι το τοπίο είναι μαγικό: Τα πρασινογάλαζα νερά του ποταμού κορνιζάρουν πελώρια, ολόλευκα βράχια που μοιάζουν λες και θέλουν να αγγίξουν τον ουρανό. Το βουητό που αντηχεί από μέσα τους πρέπει να ήταν που έκανε τους αρχαίους ημών να τοποθετήσουν εδώ, και όχι σε κάποιο άλλο ποτάμι, την είσοδο του κάτω κόσμου. Φουντωτά πλατάνια φιλτράρουν τις ακτίνες του ήλιου, στέλνοντάς τις να κάνουν παιχνιδιάρικες αντανακλάσεις στο νερό –το οποίο, ειρήσθω εν παρόδω, είναι μαζί με αυτό του Βοϊδομάτη ένα από τα καθαρότερα νερά ποταμού της Ευρώπης.

Η διάσχιση του φαραγγιού ως το πέτρινο γεφύρι του Ντάλα διαρκεί περίπου δύο ώρες. Αν και είναι εύκολο να την κάνεις χωρίς οδηγό, αν προτιμάς υπάρχει και οργανωμένη βερσιόν, από την Trekking Hellas, με κόστος 70€ το άτομο. Υπάρχει και long version, για αποφασισμένους πεζοπόρους: Να διασχίσεις ολόκληρο το φαράγγι, σε 8 περίπου ώρες –λεπτομέρειες και πρακτικές συμβουλές εδώ.

Χρησμό από το νεκρομαντείο να πάρεις

Η κρύπτη κάτω από το Νεκρομαντείο του Αχέροντα δεν έχει ηχώ. Για την ακρίβεια, δεν έχει σχεδόν καθόλου ήχους. Η ακουστική της, λέει πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, μοιάζει με αυτήν ενός στούντιο ηχογράφησης: Ο ήχος παγιδεύεται στις καμάρες της και εξαφανίζεται. «Και πού αλλού έχουμε πλήρη απουσία ήχου;» ρωτά υπαινικτικά η αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πρέβεζας, Δήμητρα Δρόσου, που μας ξεναγεί. Μπίνγκο, στον κάτω κόσμο.

Παρόλο που αποτελεί για πολύ κόσμο το απόλυτο χαϊλάητ του, δεν είναι η κρύπτη ο μοναδικός λόγος να επισκεφθείς το Νεκρομαντείο του Αχέροντα. Αρχαιολογικός χώρος φαντασμαγορικός, με κτίρια τόσο ετερόκλητα όσο τα αρχαία δωμάτια επικοινωνίας με τους νεκρούς και η κατοικία ενός Οθωμανού αγά του 19ου αιώνα, τη θέα του να αφήνει το βλέμμα να αγκαλιάσει τις απέραντες πεδιάδες γύρω στη θέση των οποίων άλλοτε βρισκόταν η θρυλική Αχερουσία λίμνη, είναι δικαιολογημένα ο δημοφιλέστερος ολόκληρης της Ηπείρου. Γεγονός που χρωστά πρωτίστως στις ιστορίες του, οι οποίες ξεκινούν από τον Οδυσσέα να κατεβαίνει από εδώ στον Άδη για να βρει τον Τειρεσία να του πει τι πρέπει τέλος πάντων να κάνει για να γυρίσει στην Ιθάκη.

Να πούμε μία τέτοια, λιγότερο γνωστή, για χάρη της οποίας θα χρειαστεί να απομακρύνεις παιδιά και ευπαθείς ομάδες για λίγο από την οθόνη; Μια φορά κι έναν καιρό, λέει ο Ηρόδοτος, ο βασιλιάς της Κορίνθου Περίανδρος φιλοξενεί έναν πλούσιο φίλο, που του δίνει να φυλάξει σε ασφαλές σημείο έναν θησαυρό. Ο Περίανδρος τον δίνει στη γυναίκα του, τη Μέλισσα, εκείνη τον κρύβει, στο μεταξύ όμως μέχρι να επιστρέψει ο φίλος η Μέλισσα πεθαίνει –για την ακρίβεια, αν πιστέψουμε τις φήμες, ο Περίανδρος τη σκοτώνει.

Τι να κάνει ο απεγνωσμένος βασιλιάς με τον φίλο που του γυρεύει τα ρέστα, στο νεκρομαντείο θα στείλει αποστολή, να βρουν τη νεκρή γυναίκα να τους πει πού είναι τέλος πάντων κρυμμένος ο θησαυρός. «Μη σώσει και μάθει» τους λέει έξαλλη εκείνη, «είμαι γυμνή και κρυώνω» (σ.Σ.: τσιφούτης ο Περίανδρος, την έχει θάψει χωρίς ρούχα και χωρίς κοσμήματα) «κι αν θέλει να πειστεί ότι είμαι εγώ που σας μιλάω, να πάτε να του πείτε ότι φούρνισε το ψωμί του σε κρύο φούρνο» (ναι, αυτό που κατάλαβες, στη νεκροφιλία του βασιλέως αναφέρεται).

Γυρνά η αποστολή στην Κόρινθο, ντροπιασμένος ο Περίανδρος διοργανώνει γιορτή λαμπρή στο τέλος της οποίας γδύνει –κατά το προσφιλές του συνήθειο– από ρούχα και κοσμήματα τις εκλεκτές του προσκεκλημένες, τα καίει όλα πάνω στον τάφο της βασίλισσας. Επιστρέφουν οι Κορίνθιοι στον Αχέροντα, κι εκείνη ευχαριστημένη πια τους λέει πού κρύβεται ο θησαυρός.

Το Νεκρομαντείο του Αχέροντα όπως το βλέπεις σήμερα χρονολογείται στα τέλη του 3ου - αρχές του 4ου αιώνα π.Χ., την χρυσή περίοδο της Ηπείρου. Τι περιγράφουν, λοιπόν, με τόση ακρίβεια ο Ηρόδοτος τον 6ο και ο Όμηρος τον 8ο αιώνα π.Χ.; Δεν ξέρουμε με βεβαιότητα, κατά πάσα όμως πιθανότητα μια προγενέστερη εκδοχή του, σαφώς μικρότερη από το σημερινό, εντυπωσιακό κτιριακό συγκρότημα των τριών στρεμμάτων που ανέσκαψε ο αρχαιολόγος Σωτήρης Δάκαρης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στα τέλη της δεκαετίας του ’60.

Τα πρακτικά…

Η διαδρομή από την Αθήνα ως τα μέρη αυτά είναι σούπερ άνετη, και δεν θα σου πάρει περισσότερες από τέσσερις-τεσσεράμιση ώρες.

Η Πάργα, που απέχει ακριβώς μισή ώρα από το Νεκρομαντείο, γίνεται ιδανική βάση για να εξερευνήσεις τον Αχέροντα σε όλο του το μεγαλείο –πηγές, δέλτα και αρχαιολογικό χώρο.

Προτάσεις για φαγητό και διαμονή στα μέρη της έχουμε εδώ - Την Πάργα τη σκέφτηκες για διακοπές;

Αν είσαι παιδί του χωριού, στη Γλυκή θα βρεις επίσης συμπαθέστατα δωμάτια και ξενοδοχεία σαν το Hotel Eirini (72€ το δίκλινο) και το Acheron Springs (79€) για να μείνεις δυο βήματα μακριά από τις πηγές του ποταμού.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Νεκρομαντείου είναι επισκέψιμος καθημερινά 8.00-20.00, με εισιτήριο 10€.