Μια «Ιλιάδα» στο… στομάχι: Σοκαριστική αρχαιολογική ανακάλυψη σε αιγυπτιακή μούμια

Μια εντυπωσιακή ανακάλυψη που μπλέκει την αρχαία Ελλάδα με την Αίγυπτο άφησε άφωνους τους αρχαιολόγους: ένα απόσπασμα από την Ιλιάδα του Ομήρου βρέθηκε μέσα σε μούμια ηλικίας περίπου 1.600 ετών.

Η ανακάλυψη έγινε στην περιοχή Αλ Μπαχνάσα, περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου, στο πλαίσιο κοινής ισπανο-αιγυπτιακής αποστολής με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης και το Ινστιτούτο Μελέτης της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής. Οι αρχαιολόγοι εργάζονταν στον αρχαιολογικό χώρο της Οξύρρυγχου, γνωστό για τα πολυάριθμα ευρήματα ελληνικών παπύρων, όταν έφεραν στο φως ένα ιδιαίτερο εύρημα μέσα από τον λεγόμενο «τάφο 65».

Παρά το γεγονός ότι ο τάφος είχε συληθεί ήδη από την αρχαιότητα, διατηρούσε πλούσιο ταφικό υλικό. Οι ερευνητές κατέγραψαν μούμιες με επιδέσμους διακοσμημένους με γεωμετρικά μοτίβα και έντονα χρώματα, πολύχρωμες ξύλινες σαρκοφάγους, αλλά και μικρά μεταλλικά αντικείμενα, όπως λεπτά φύλλα χρυσού και ένα κομμάτι χαλκού. Τα αντικείμενα αυτά αποτελούσαν μέρος της ταφικής «προίκας» της ελληνορωμαϊκής περιόδου, που είχε στόχο να συνοδεύσει τον νεκρό στη μετά θάνατον ζωή.

Ωστόσο, το πιο εντυπωσιακό εύρημα προήλθε από το εσωτερικό μιας μούμιας: ένα κομμάτι παπύρου που περιείχε στίχους από τη Β’ ραψωδία της Ιλιάδας, τον λεγόμενο «Κατάλογο Νηώνν», όπου καταγράφονται οι ελληνικές δυνάμεις που εκστράτευσαν κατά της Τροίας.

Αν και οι πάπυροι είναι συνηθισμένο εύρημα στην Οξύρρυγχο, η παρουσία τους μέσα σε μούμια είναι σπάνια, και μάλιστα όταν πρόκειται για λογοτεχνικό κείμενο. Αυτό καθιστά την ανακάλυψη μοναδική τόσο από φιλολογική όσο και από ιστορική σκοπιά.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ο πάπυρος πιθανότατα επαναχρησιμοποιήθηκε ως υλικό για τα περιτυλίγματα της μούμιας ή για το cartonnage, μια διαδεδομένη πρακτική στην αρχαιότητα κατά την οποία παλαιά ή φθαρμένα κείμενα αξιοποιούνταν πρακτικά στη διαδικασία ταρίχευσης, χωρίς απαραίτητα συμβολικό χαρακτήρα.

Η ανακάλυψη αυτή προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική γραμματεία κυκλοφορούσε πέρα από τις ελίτ της εποχής, φτάνοντας σε καθημερινά και απρόσμενα συμφραζόμενα, όπως οι ταφικές πρακτικές. Παράλληλα, ενισχύει τη σημασία της Οξύρρυγχου ως ενός από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους για την κατανόηση του αρχαίου μεσογειακού κόσμου, ιδιαίτερα κατά την πτολεμαϊκή και ρωμαϊκή περίοδο.

Όπως σημειώνουν οι αρχές, το εύρημα συμβάλλει στην κατανόηση της πολιτισμικής σύνθεσης της εποχής, όπου αιγυπτιακές παραδόσεις συνυπήρχαν και συγχωνεύονταν με ελληνικά και ρωμαϊκά στοιχεία, δημιουργώντας ένα μοναδικό πολιτισμικό μωσαϊκό.

Πηγή: euronews.com