Εσύ πόσα ξέρεις για την Ιστορία του Πειραιά;

Το 1820, ο Πειραιάς όπως τον ξέρεις σήμερα δεν υπάρχει: 33 άνθρωποι ζουν εδώ όλοι κι όλοι, δεν είναι λιμάνι, δεν είναι καν πόλη. Τριάντα χρόνια αργότερα, το 1850, ο αριθμός των κατοίκων του έχει εκτοξευτεί στους 5.000, και σε άλλη μια εικοσαετία θα φτάσει τους 15.000.

Τι μεσολάβησε; Η βιομηχανία, που ήρθε και ανέτρεψε το αρχικό πλάνο, το οποίο ήθελε την πόλη αστική, με μεγάλα βουλεβάρτα, και με την Πειραιώς να συνδέει τα θερινά ανάκτορα που θα βρίσκονταν στο Αλίπεδο, την σημερινή Πλατεία Ιπποδαμείας, με τα χειμερινά, της Ομόνοιας.

Επειδή όμως η ζωή έχει πάντα άλλα σχέδια, κανένα από τα δύο έργα δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ. Και ο Πειραιάς έγινε εργατούπολη, έφτιαξε το λιμάνι, αγκάλιασε τη βιομηχανία, απέκτησε χρηματιστήριο όταν ακόμα δεν είχε όχι η Αθήνα, αλλά ούτε καν πόλεις σαν την Κωνσταντινούπολη ή την Αλεξάνδρεια. Και υποδέχτηκε, περίπου έναν αιώνα μετά τον πρώτο εκείνο σχεδιασμό του, ένα αδιανόητο κύμα προσφύγων: Το 1922, σε μια πόλη 135.000 κατοίκων, έφτασαν από τη Σμύρνη και εγκαταστάθηκαν εδώ 150.000 άνθρωποι.

Ήταν, βέβαια, πάντοτε εξοικειωμένη με την προσφυγιά ετούτη εδώ η πόλη: Ψαριανοί, Χιώτες και Υδραίοι υπήρξαν οι πρώτοι της κάτοικοι, που ήρθαν μετά την Επανάσταση και δημιούργησαν τους δύο αρχικούς αστικούς πυρήνες, οι μεν στο κέντρο και οι δε γύρω από την σημερινή πλατεία της Πηγάδας. Αργότερα ήρθαν και προστέθηκαν οι Κρητικοί, στη γειτονιά που σήμερα λέμε Γούβα του Βάβουλα, και οι Μανιάτες, ξέρεις πού, οι οποίοι θα μονοπωλήσουν και τις δουλειές στο λιμάνι και στον ΟΛΠ.

Μια ξενάγηση συναρπαστική, στην σύγχρονη Ιστορία του Πειραιά

Μην κοιτάς που κάνουμε τους έξυπνους, κι εμείς σχεδόν τίποτα από όλα αυτά δεν ξέραμε ως τώρα. Τα μάθαμε όλα, μαζί με πολλές ακόμα ιστορίες για το λιμάνι της καρδιάς μας και την πόλη που απλώνεται γύρω του, σε μια από τις πάντα ενδιαφέρουσες ξεναγήσεις της Action Plus.

Η ξεναγός μας, Ελένη Κυραμαργιού, ιστορικός και ερευνήτρια στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, με διδακτορικό στην Ιστορία της Δραπετσώνας και στα προσφυγικά του Πειραιά, μιλά με μεταδοτικό ενθουσιασμό για όλα εκείνα τα μεγάλα και μικρά που αγνοούμε, από τις εκκλησίες και τα καφενεία που είχαν αμφότερα τις κοινότητές τους, αλλού οι Ψαριανοί αλλού οι Υδραίοι, μέχρι τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό της πόλης, που έστρεψε κάποια στιγμή το βλέμμα προς τα μέσα, για να αποφύγει την δυσωδία που ερχόταν από τα εργοστάσια. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, εμφανές μέχρι σήμερα, είναι τα κτίρια της Πλατείας Κοραή, που αν δεν σου το επισημάνουν μπορεί και να μην το προσέξεις ποτέ, αλλά με το που το δεις καταλαβαίνεις γιατί έμοιαζε πάντα ασυνήθιστη η εικόνα αυτής της εντελώς στραμμένης προς τον εαυτό της πλατείας.

Η ξενάγηση ξεκινά από το Δημοτικό Θέατρο, για να καταλήξει στον Ηλεκτρικό του Πειραιά, περνώντας από τοπόσημα σαν τον Άγιο Σπυρίδωνα και την Αγία Τριάδα, την πλατεία Καραϊσκάκη, το αλλοτινό ταχυδρομείο που στεγάζει σήμερα τη Δημοτική Πινακοθήκη, και βέβαια τον Πύργο του Πειραιά, στη θέση του οποίου βρισκόταν κάποτε το θρυλικό Ρολόι, στο κτίριο που στέγαζε αρχικά το Χρηματιστήριο και αργότερα το Δημαρχείο της πόλης.

Αν όλα αυτά σου άνοιξαν την όρεξη, η επόμενη ξενάγηση στην Ιστορία του σύγχρονου Πειραιά έχει προγραμματιστεί για την Κυριακή 26 Απριλίου, στις 11.30 το πρωί. Το κόστος συμμετοχής είναι 20€ το άτομο, κρατήσεις και λεπτομέρειες εδώ.