Ο σκηνοθέτης Χρήστος Αναγνωστόπουλος και η πρωταγωνίστρια Ντάνη Γιαννακοπούλου μιλούν για την ιστορία, τους χαρακτήρες και το διαχρονικό μήνυμα της νέας σειράς της ΕΡΤ.
γράφει:
Ένας μεγάλος έρωτας, πραγματικά ιστορικά γεγονότα και η άγρια ομορφιά της Σερίφου συνθέτουν το σκηνικό της νέας δραματικής σειράς εποχής «Από Ήλιο σε Ήλιο», που έκανε πρεμιέρα πριν από μερικές εβδομάδες στην ΕΡΤ και ήδη έχει προκαλέσει συζητήσεις.
Δες τα επεισόδια στο Ertflix εδώ.
Η σειρά, σε σκηνοθεσία του Βασίλη Τσελεμέγκου και του Χρήστου Αναγνωστόπουλου, βασισμένη στα βιβλία της Μαίρη Κόντζογλου, μεταφέρει στη μικρή οθόνη την ιστορία της αιματηρής απεργίας των μεταλλωρύχων της Σερίφου το 1916, μέσα από τις προσωπικές διαδρομές ανθρώπων που προσπαθούν να ζήσουν με αξιοπρέπεια, να αγαπήσουν και να διεκδικήσουν ένα καλύτερο αύριο.
Ο Χρήστος Αναγνωστόπουλος και η πρωταγωνίστρια Ντάνη Γιαννακοπούλου μας μίλησαν για τη σειρά, την ιστορία πίσω από τα γεγονότα, αλλά και τους χαρακτήρες που ζωντανεύουν αυτή την εποχή.
Για τον Χρήστο Αναγνωστόπουλο, η Σέριφος δεν λειτουργεί απλώς ως σκηνικό της σειράς αλλά σχεδόν ως ένας ακόμη χαρακτήρας. Όπως εξηγεί, «η Σέριφος ένας τόπος με έντονη ιστορική μνήμη, δεν φιλοξενεί απλώς τα γεγονότα, αλλά τα αποκαλύπτει και τα φωτίζει μέσα από το κυκλαδίτικο και άγριο τοπίο του».
Η άγρια ομορφιά του νησιού, τα απόκρημνα βράχια, τα παλιά μεταλλεία με τις στοές, οι απότομες πλαγιές με τα στενά μονοπάτια, τα σοκάκια και οι παραλίες κάτω από το βαθύ μπλε φως του Αιγαίου αποτέλεσαν βασικά στοιχεία για τη δημιουργία της οπτικής ταυτότητας της σειράς.
«Μας βοήθησαν να ζωντανέψουμε στην οθόνη τον κόσμο της Σερίφου. Προσπαθήσαμε να αποτυπώσουμε όχι μόνο την εικόνα του τόπου, αλλά την ατμόσφαιρα, τη σκληρότητα της ζωής και κατ’ επέκταση τη δύναμη των ανθρώπων που έζησαν εκείνη την εποχή. Άνθρωποι που δεν είχαν κανέναν άλλο τρόπο να επιβιώσουν, έμπαιναν σε στοές που μπορούσαν να καταρρεύσουν ανά πάσα ώρα και στιγμή, δούλευαν από ήλιο σε ήλιο, για ελάχιστα χρήματα, προκειμένου να ζήσουν τις οικογένειες τους, να επιστρέψουν σπίτι με λίγο φαγητό».
Την ίδια στιγμή, η Ντάνη Γιαννακοπούλου εξηγεί ότι η ιστορία της απεργίας των μεταλλωρύχων ήταν αυτό που την συγκίνησε περισσότερο όταν διάβασε το σενάριο.
«Ο αγώνας των μεταλλωρύχων για την εγκαθίδρυση του οκτάωρου εργασίας και ασφαλέστερων συνθηκών, όλη αυτή η προσπάθεια ένωσης των εργατών κόντρα στην εξουσία και την καταπίεση, κόντρα στην πείνα, ήταν αυτό που με συγκίνησε. Δεν γνώριζα για την αιματηρή απεργία της Σερίφου του 1916 κι όταν καταπιάστηκα με το σενάριο μου δημιουργήθηκε μια έντονη επιθυμία να γίνω μέλος αυτής της ιστορίας. Το γεγονός ότι η ιστορία μας βασίζεται σε αληθινά γεγονότα μου κέντρισε αμέσως το ενδιαφέρον. Είναι σπάνιο να δίνεται μια τέτοια ευκαιρία σε έναν ηθοποιό».
Για τον σκηνοθέτη, η μεγαλύτερη πρόκληση της σειράς ήταν να συνδεθεί το ιστορικό γεγονός με τις προσωπικές ιστορίες των χαρακτήρων.
«Η μεγαλύτερη σκηνοθετική πρόκληση ήταν να ισορροπήσουμε ανάμεσα στο ιστορικό πλαίσιο και στο ανθρώπινο δράμα. Ο θεατής να μπορέσει να συνδεθεί με τους χαρακτήρες, με τον ψυχισμό τους και τις προσωπικές τραγικές τους ιστορίες, και μέσα από αυτούς να οδηγηθεί στα γεγονότα της εξέγερσης», αναφέρει.
Παράλληλα, υπήρξε και μια σημαντική πρακτική και καλλιτεχνική δυσκολία: τα γυρίσματα δεν πραγματοποιήθηκαν αποκλειστικά στη Σέριφο.
«Χρειάστηκε να συνδυάσουμε διαφορετικούς χώρους και τοποθεσίες εκτός του νησιού και να τους ενώσουμε οπτικά και δραματουργικά, ώστε να δημιουργηθεί ένα ενιαίο και πειστικό σύμπαν. Η πρόκληση ήταν να αποδοθεί με αυθεντικότητα η ατμόσφαιρα και η πραγματικότητα της Σερίφου, ακόμη κι όταν η κάμερα βρισκόταν αλλού».
Η Ντάνη Γιαννακοπούλου μιλά για την ηρωίδα της, την Κατερίνετα, μια γυναίκα που μεγαλώνει σε μια βαθιά πατριαρχική κοινωνία αλλά επιλέγει να ζήσει σύμφωνα με τις αξίες της.
«Η Κατερίνετα από μικρή ηλικία είχε μέσα της την αίσθηση του δικαίου και έναν δυναμισμό που την προέτρεπε να διεκδικήσει όσα της αναλογούν. Μεγάλωσε με μια μάνα απούσα, αλλά ο πατέρας της και η ελευθερία της ψυχής του, της δίδαξαν τους νόμους της καρδιάς, της αγάπης και της αφοσίωσης. Με όχημα τις διδαχές του, αποφασίζει ο κόσμος της να γυρνά γύρω από την αγάπη κι όχι γύρω από τα πρέπει και τις κοινωνικές επιταγές. Δεν φοβάται, δεν υποτάσσεται, δεν διστάζει να υπερασπιστεί τους αγαπημένους της και το δίκαιο».
Όπως εξηγεί, ο έρωτας ήταν το στοιχείο που την βοήθησε να κατανοήσει βαθύτερα τον χαρακτήρα.
«Η ίδια η φύση του έρωτα, η ανυπότακτη, που κινείται κόντρα στο κατεστημένο ήταν αυτή που ξεκλείδωσε για εμένα τον χαρακτήρα. Ο έρωτας λειτουργεί ως κινητήριος δύναμη της ηρωίδας μου. Από τον έρωτα και την αγάπη αντλεί το θάρρος να αντισταθεί σε οτιδήποτε κοινωνικά επιβεβλημένο. Επίσης η αίσθηση του δικαίου, όπως προανέφερα, είναι αυτή που οδηγεί την Κατερίνετα στην προσωπική της επανάσταση αλλά και σε αυτή που αρκετά αργότερα, την κάνει να συντάσσεται με τον επαναστατικό αγώνα των μεταλλωρύχων».
Η ηθοποιός εξηγεί ότι η μεγαλύτερη δυσκολία στην προσέγγιση του ρόλου δεν ήταν τα συναισθήματα της ηρωίδας αλλά η σωματική της έκφραση.
«Η ψυχή των ανθρώπων δεν αλλάζει. Η ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης δεν αλλάζει μέσα στην πάροδο των ετών. Με τον ίδιο τρόπο αγαπούσαν τότε οι άνθρωποι, με τον ίδιο τρόπο φοβόντουσαν. Οι κοινωνικές συνθήκες είναι αυτές που μεταλλάσσονται και επιβάλλουν ανά περιόδους διαφορετική έκφραση των ανθρωπίνων συναισθημάτων».
Ωστόσο, όπως λέει, η πρόκληση ήταν να βρει το «σώμα» της ηρωίδας.
«Πώς κινείται στο χώρο, πώς τα κοινωνικά πρέπει "βαραίνουν" την κίνηση της, πώς ο κοινωνικός εγκλεισμός που βίωνε ως γυναίκα επηρεάζει το βλέμμα της και τις εκφράσεις του προσώπου της».
Η ιστορία της Κατερίνετας καλύπτει πολλές δεκαετίες της ζωής της. «Ακολουθούμε την διαδρομή της Κατερίνετας από την ηλικία των 17 ετών μέχρι αυτή των 60 περίπου. Πρόκειται για μια διαδρομή γεμάτη απώλειες, εσωτερικές συγκρούσεις, ψυχικές και συλλογικές επανάστασεις. Μια ζωή γεμάτη συναίσθημα».
Όπως σημειώνει, πολλές σκηνές ήταν ιδιαίτερα φορτισμένες για την ίδια.
«Πολλές σκηνές με φόρτισαν συναισθηματικά, μια από αυτές ήταν η απώλεια του αγαπημένου της».
Παρότι η σειρά διαδραματίζεται στις αρχές του 20ού αιώνα, ο Χρήστος Αναγνωστόπουλος θεωρεί ότι αγγίζει ζητήματα που παραμένουν απολύτως επίκαιρα.
«Παρότι η ιστορία διαδραματίζεται σε μια άλλη εποχή, αγγίζει ζητήματα που παραμένουν επίκαιρα: την εργασία, την αξιοπρέπεια, την εξουσία, τις κοινωνικές ανισότητες, τον έρωτα, την ανάγκη των ανθρώπων να ονειρεύονται και να ελπίζουν σε ένα καλύτερο αύριο».
Όπως εξηγεί, «στην σειρά θα δούμε ότι πίσω από κάθε κοινωνική σύγκρουση και κάθε ιστορική αλλαγή, βρίσκονται άνθρωποι που προσπαθούν να δώσουν νόημα στη ζωή τους και να βρουν τη θέση τους μέσα στον κόσμο. Που θέλουν να ζήσουν με αξιοπρέπεια, ελπίδα και όνειρα».
Ο ίδιος σημειώνει ότι η ιστορία αποκτά σήμερα μια ακόμη διάσταση.
«Σήμερα, μάλιστα, η συζήτηση αποκτά μια νέα διάσταση με την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Η Artificial Intelligence φέρνει έντονα ερωτήματα, ανασφάλεια και προβληματισμούς για το μέλλον και τη φύση της εργασίας. Η ιστορία λοιπόν λειτουργεί σαν μια ανάμνηση και υπενθύμιση όσων συνέβησαν αλλά και όσων μπορεί να έρθουν αν δεν είμαστε προετοιμασμένοι».
Η Ντάνη Γιαννακοπούλου πιστεύει ότι η ιστορία της Κατερίνετας έχει κάτι σημαντικό να πει και στις γυναίκες του σήμερα. «Νομίζω ναι θα έκανε ακριβώς τις ίδιες επιλογές, και ίσως με μεγαλύτερη ευκολία καθώς το κοινωνικό τίμημα του αποκλεισμού θα ήταν μικρότερο».
Και καταλήγει με το μήνυμα που θα ήθελε να κρατήσουν οι θεατές από τη σειρά:
«Θα ήθελα να κρατήσουν κάτι από την δύναμη της ψυχής της Κατερίνετας, που κόντρα στο κατεστημένο κατάφερε να είναι ελεύθερη. Και σίγουρα το ότι οι μεγάλες κοινωνικές αλλαγές προκύπτουν μέσα από την σύμπνοια, την αλληλοϋποστήριξη και την πίστη στο στόχο».
