Δασικά χωριά για αξέχαστες εξορμήσεις στη φύση

Ξύλινα σπιτάκια φωλιασμένα στην καρδιά κάποιου ανεξερεύνητου δάσους, με τον καπνό να βγαίνει νωχελικά από τις καμινάδες τους και τα μονοπάτια να χάνονται ανάμεσα σε έλατα και οξιές.

Αυτή είναι η εικόνα που έρχεται στο νου όταν μιλάμε για δασικά χωριά, και όντως, έτσι κάπως σχεδιάστηκαν. Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 έγινε αυτό, αν αναρωτιέσαι, από τη Δασική Υπηρεσία. Η δημιουργία τους εντάχθηκε σε μια ευρύτερη πολιτική του τότε Υπουργείου Γεωργίας, μέσω της Γενικής Γραμματείας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος, με στόχο την ανάπτυξη του οικοτουρισμού και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Μικρή Ιστορία των δασικών χωριών

Οι πρώτες μελέτες πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 1994-1996 από τα τοπικά Δασαρχεία και τη Διεύθυνση Δασικών Έργων, με βασική φιλοσοφία τη χαμηλή όχληση στο φυσικό περιβάλλον και τη χρήση φυσικών υλικών, κυρίως ξύλου και πέτρας. Η κατασκευή των περισσότερων δασικών χωριών ολοκληρώθηκε μεταξύ 1997 και 2002, με χαρακτηριστικά παραδείγματα τον Ερύμανθο στην Ξάνθη που παραδόθηκε το 2000 και το Λιβαδάκι στη Φθιώτιδα που άρχισε να δέχεται επισκέπτες λίγο αργότερα. Η χρηματοδότηση προήλθε κυρίως από το Β’ και το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, δηλαδή από ευρωπαϊκά κονδύλια για την ανάπτυξη της υπαίθρου.

Ο λόγος ύπαρξής τους δεν ήταν μόνο τουριστικός. Η Δασική Υπηρεσία ήθελε αφενός να φέρει τους κατοίκους των πόλεων σε άμεση επαφή με το δάσος, αφετέρου να στηρίξει τους ορεινούς πληθυσμούς δημιουργώντας θέσεις εργασίας σε απομακρυσμένες περιοχές, μέσα από τη διαχείριση και την εστίαση. Ταυτόχρονα, η μόνιμη παρουσία επισκεπτών και προσωπικού λειτουργούσε και ως μια άτυπη αλλά ουσιαστική μορφή προστασίας, συμβάλλοντας στην πρόληψη πυρκαγιών και παράνομων υλοτομιών.

Και μια μικρή λεπτομέρεια για τους παρατηρητικούς: Όλα τα δασικά χωριά μοιάζουν μεταξύ τους, με ξύλινα σπιτάκια περίπου 50-60 τετραγωνικών το καθένα, ένα κεντρικό κτίριο εστίασης και συχνά ένα μικρό αμφιθέατρο για εκδηλώσεις. Ένα είδος αρχιτεκτονικής υπογραφής, χαμένης μέσα στο πράσινο.

Τι συμβαίνει με τα δασικά χωριά σήμερα;

Τριάντα περίπου χρόνια μετά τη δημιουργία τους, η εικόνα των δασικών χωριών είναι πιο σύνθετη –και λιγότερο ενιαία– απ’ ό,τι στο ξεκίνημά τους. Η λειτουργία τους δεν είναι πάντα δεδομένη ή συνεχής, καθώς πολλά από αυτά πέρασαν σταδιακά από τη διαχείριση της Δασικής Υπηρεσίας στους κατά τόπους Δήμους. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι κάθε δασικό χωριό ακολουθεί πια τη δική του πορεία: Άλλα λειτούργησαν ξανά με ανανεωμένη μορφή, άλλα άνοιξαν και έκλεισαν κατά διαστήματα, και κάποια περιμένουν ακόμη το επόμενο κεφάλαιο της ιστορίας τους.

Όσα λειτουργούν σήμερα βρίσκονται συνήθως υπό ιδιωτική εκμίσθωση ή διαχείριση δημοτικών επιχειρήσεων, και θυμίζουν περισσότερο οργανωμένους ξενώνες μέσα στο δάσος παρά τα «ανοιχτά» καταλύματα αναψυχής των πρώτων χρόνων. Δεν υπάρχει πλέον κεντρική πλατφόρμα κρατήσεων, οπότε η αναζήτηση γίνεται με τη μέθοδο της παλιάς σχολής: ψάχνεις το κάθε δασικό χωριό ξεχωριστά για να δεις αν είναι ανοιχτό, σε τι κατάσταση βρίσκεται και πώς μπορείς να μείνεις εκεί.

Και κάπου εδώ μπαίνει ο παράγοντας της συντήρησης: ξύλινες κατασκευές σε ορεινά, απαιτητικά περιβάλλοντα χρειάζονται συνεχή φροντίδα. Έτσι, άλλα δασικά χωριά είναι σήμερα σε εξαιρετική κατάσταση, φροντισμένα και ζεστά, κι άλλα υπολειτουργούν ή παραμένουν κλειστά αναμένοντας την ανακαίνιση, σαν μικρές υπενθυμίσεις μιας πολύ καλής ιδέας που ακόμη ψάχνει τον τρόπο να σταθεί στο παρόν.

4 δασικά χωριά στα οποία μπορείς ακόμα να μείνεις

Δασικό Χωριό Λιβαδάκι (Φθιώτιδα)

Website | Τηλ.: 6973 235188 - 22360 91040

Σκαρφαλωμένο στον Τυμφρηστό, σε υψόμετρο 1.100 μέτρων, το Λιβαδάκι είναι από εκείνα τα μέρη που σε βάζουν αμέσως σε ορεινή διάθεση. Γύρω του απλώνεται ένα πυκνό ελατοδάσος, και τα 20 ξύλινα σπιτάκια του –καθένα για έως τέσσερα άτομα– μοιάζουν να έχουν τοποθετηθεί με τρόπο που σέβεται απόλυτα το τοπίο. Είναι ιδανική βάση για πεζοπορίες και ορεινή ποδηλασία, ενώ οι πιο δραστήριοι μπορούν να δοκιμάσουν ακόμη και τοξοβολία, σε ένα σκηνικό που θυμίζει βουνό όπως το φανταζόμαστε στα παιδικά μας χρόνια. Τιμές, στα 70€ το σπιτάκι για δύο άτομα.

Δασικό Χωριό Εύβοιας (Παπάδες, κοντά στην Αγία Άννα)

Website | Τηλ.: 22270 51594

Στη Βόρεια Εύβοια, κοντά στο χωριό Παπάδες, αυτό το δασικό χωριό παίζει με ένα σπάνιο πλεονέκτημα: από τη μία το πράσινο του βουνού, από την άλλη η θέα προς το Αιγαίο. Το συγκρότημα είναι ιδιαίτερα προσεγμένο, με 20 ξύλινα σπιτάκια, εστιατόριο και χώρους που το κάνουν φιλικό και για οικογένειες, όπως η παιδική χαρά. Το μεγάλο του ατού είναι η τοποθεσία, που σου επιτρέπει να ξεκινάς τη μέρα στο δάσος και να καταλήγεις για βουτιά στη θάλασσα (έλα, μη βλέπουμε μούτρα, σε 50 μέρες άνοιξη). Το σπιτάκι δύο ατόμων με πρωινό στα 70€.

Δασικό Χωριό Ερύμανθος (Ξάνθη)

Website | Τηλ.: 2542 021008

Στη Χαϊντού της Ροδόπης, σε υψόμετρο 1.350 μέτρων, ο Ερύμανθος προσφέρει μια εμπειρία που μοιάζει πιο «άγρια» και αυθεντική. Βρίσκεται μέσα σε ένα από τα πιο παρθένα δάση της Ευρώπης και απευθύνεται σε όσους θέλουν να νιώσουν πραγματικά απομονωμένοι από την καθημερινότητα. Τα 12 ξύλινα σπιτάκια του, όλα με δύο δωμάτια, είναι λιτά και ζεστά, φτιαγμένα για να σε φέρνουν πιο κοντά στη φύση. Ξακουστό και κοσμαγάπητο είναι το εστιατόριο Haidou, που λειτουργεί από το 2013 μέσα στο δασικό χωριό, και σερβίρει τοπικές σπεσιαλιτέ φτιαγμένες με διαλεχτά υλικά. Οι τιμές για τα σπιτάκια κυμαίνονται στα 70€ για δύο άτομα.

Δασικό Χωριό Παγγαίο (Καβάλα)

Facebook | Τηλ.: 694 436 0002

Στις πλαγιές του όρους Παγγαίο, κοντά στην Ελευθερούπολη, αυτό το δασικό χωριό έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια μια πιο ζωντανή, συλλογική ταυτότητα. Το διαχειρίζεται μια Κοιν.Σ.Επ. που το λειτουργεί ενεργά, φιλοξενώντας εκδηλώσεις και δράσεις όλη τη χρονιά, κάτι που του δίνει και αίσθηση κοινότητας, όχι απλώς διαμονής. Είναι από εκείνα τα μέρη που δεν πας μόνο για να κοιμηθείς στο δάσος, αλλά και για να συμμετάσχεις σε ό,τι συμβαίνει γύρω σου. Δες εδώ ένα πολύ ενδιαφέρον βίντεο για την ιστορία του δασικού χωριού, και το πώς έφτασε να ζει τώρα τη δεύτερη ζωή του. Οι τιμές για τα σπιτάκια, στα 72€ ανά διανυκτέρευση για δύο άτομα.