Μπορώ να φορέσω το ίδιο ζευγάρι κάλτσες παραπάνω από μία μέρα;

Όλοι το έχουμε κάνει. Ένα τζιν, ένα φούτερ ή ένα t-shirt φοριέται άνετα και δεύτερη φορά χωρίς δεύτερη σκέψη. Οι κάλτσες όμως είναι άλλη ιστορία. Αν ήξερες τι πραγματικά «ζει» μέσα τους μετά από μόλις μία μέρα χρήσης, μάλλον δεν θα τις ξαναφορούσες τόσο εύκολα.

Τι μικρόβια ζουν στα πόδια μας

Τα πόδια φιλοξενούν ένα ολόκληρο μικροσκοπικό οικοσύστημα. Υπολογίζεται ότι στο δέρμα τους ζουν έως και 1.000 διαφορετικά είδη βακτηρίων και μυκήτων, όπως δείχνει επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Science, ενώ καμία άλλη περιοχή του σώματος δεν έχει τόση ποικιλία μυκήτων. Παράλληλα, τα πέλματα διαθέτουν πολλούς ιδρωτοποιούς αδένες, σύμφωνα με ιατρική ανασκόπηση , κάτι που τα κάνει ιδανικό περιβάλλον για την ανάπτυξη μικροοργανισμών.

Γιατί οι κάλτσες μυρίζουν τόσο έντονα

Τα περισσότερα βακτήρια και μύκητες προτιμούν τα ζεστά και υγρά σημεία, ειδικά ανάμεσα στα δάχτυλα. Εκεί τρέφονται με ιδρώτα και νεκρά κύτταρα του δέρματος. Τα «απόβλητα» αυτής της διαδικασίας είναι υπεύθυνα για τη χαρακτηριστική μυρωδιά. Ορισμένα βακτήρια παράγουν οσμές που θυμίζουν κρεμμύδι, άλλα τυρί και άλλα μια έντονη, όξινη μυρωδιά που δύσκολα αγνοείται.

Ιδρώτας, κάλτσες και ιδανικές συνθήκες για βακτήρια

Όσο περισσότερο ιδρώνουν τα πόδια, τόσο περισσότερα θρεπτικά συστατικά έχουν τα βακτήρια. Οι κάλτσες παγιδεύουν την υγρασία και κάνουν την κατάσταση ακόμα χειρότερη. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι πολλά από αυτά τα βακτήρια μπορούν να επιβιώσουν στο ύφασμα για εβδομάδες ή και μήνες. Σε βαμβακερά υφάσματα, για παράδειγμα, έχουν ανιχνευθεί ζωντανά βακτήρια έως και 90 ημέρες μετά, όπως δείχνει σχετική επιστημονική έρευνα. Άρα, αν ξαναφορέσεις άπλυτες κάλτσες, απλώς τους δίνεις την ευκαιρία να πολλαπλασιαστούν.

Τι άλλο «κολλάει» στις κάλτσες εκτός από τα μικρόβια των ποδιών

Οι κάλτσες δεν φιλοξενούν μόνο τους μικροοργανισμούς του δέρματος. Μαζεύουν μικρόβια από το περιβάλλον, από πατώματα σπιτιών, αποδυτήρια γυμναστηρίων ή ακόμα και το έδαφος. Μελέτες έχουν δείξει, όπως αυτή που δημοσιεύτηκε στο Microbiology Research, ότι οι κάλτσες έχουν το υψηλότερο μικροβιακό φορτίο σε σύγκριση με άλλα ρούχα που φοριούνται μία φορά. Σε δείγματα κάλτσας έχουν βρεθεί εκατομμύρια βακτήρια, όταν σε ένα t-shirt ο αριθμός είναι δεκάδες φορές μικρότερος.

Κάλτσες και κίνδυνος μυκητιάσεων

Μέσα σε αυτά τα μικρόβια μπορεί να υπάρχουν και παθογόνοι μύκητες, όπως Candida ή Aspergillus, αλλά και ο μύκητας που προκαλεί το πόδι του αθλητή. Τα μικρόβια αυτά μεταφέρονται εύκολα σε παπούτσια, σεντόνια, καναπέδες και πατώματα. Γι’ αυτό όσοι έχουν μυκητιάσεις στα πόδια πρέπει να αποφεύγουν να μοιράζονται κάλτσες ή παπούτσια και να μην περπατούν ξυπόλυτοι ή μόνο με κάλτσες σε κοινόχρηστους χώρους.

Τι ρόλο παίζουν τα παπούτσια

Τα ίδια μικρόβια που ζουν στις κάλτσες αποικίζουν και τα παπούτσια. Αν φοράς το ίδιο ζευγάρι πολλές μέρες συνεχόμενα, η υγρασία δεν προλαβαίνει να εξατμιστεί και τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται. Η εναλλαγή παπουτσιών και ο επαρκής χρόνος στεγνώματος βοηθούν σημαντικά στη μείωση των οσμών και των μικροβίων.

Πώς να μειώσεις τις οσμές και τα μικρόβια στα πόδια

Η καλή υγιεινή είναι το πρώτο βήμα. Το συχνό πλύσιμο των ποδιών, ακόμα και δύο φορές την ημέρα αν ιδρώνεις πολύ, μπορεί να μειώσει αισθητά τις οσμές. Τα ειδικά αντιιδρωτικά για πόδια περιορίζουν την παραγωγή ιδρώτα και άρα την ανάπτυξη βακτηρίων. Υπάρχουν επίσης κάλτσες με αντιμικροβιακές ιδιότητες, που περιέχουν άργυρο ή ψευδάργυρο, καθώς και κάλτσες από μπαμπού που επιτρέπουν καλύτερο αερισμό.

Πώς πρέπει να πλένονται σωστά οι κάλτσες

Αν δεν υπάρχει έντονο πρόβλημα, πλύσιμο στους 30–40°C με ήπιο απορρυπαντικό είναι επαρκές. Για πιο σχολαστική απολύμανση, ειδικά αν υπάρχει ιστορικό μυκητιάσεων, προτείνεται πλύσιμο στους 60°C με απορρυπαντικό που περιέχει ένζυμα. Αν το πλύσιμο σε χαμηλή θερμοκρασία είναι μονόδρομος, το σιδέρωμα με ατμό μπορεί να εξουδετερώσει τα περισσότερα μικρόβια. Το στέγνωμα στον ήλιο βοηθά επίσης, καθώς η υπεριώδης ακτινοβολία έχει φυσική αντιμικροβιακή δράση.

Τελικά, να τις ξαναφορέσω ή όχι;

Η σύντομη απάντηση είναι όχι. Όσο «αθώο» κι αν φαίνεται, το να φοράς το ίδιο ζευγάρι κάλτσες δεύτερη μέρα αυξάνει τις οσμές και τον κίνδυνο λοιμώξεων. Η καθημερινή αλλαγή κάλτσας είναι ένας απλός, αλλά ουσιαστικός τρόπος να διατηρείς τα πόδια σου καθαρά, φρέσκα και υγιή.

Με πληροφορίες από The Conversation.