Πράγματα που πρέπει να ξέρεις για τον Καποδίστρια (και δεν λέει η ταινία)

Ο Καποδίστριας είναι μια από τις μεγαλύτερες κινηματογραφικές εισπρακτικές επιτυχίες όλων των εποχών στην Ελλάδα, έχοντας κόψει σχεδόν μισό εκατομμύριο εισιτήρια σε λιγότερο από ένα μήνα από την ημέρα που κυκλοφόρησε στα σινεμά της χώρας. Είναι αλήθεια πως η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή προσπάθησε να αποδώσει το μεγαλείο του ανδρός μέσα από μια αισθητική που αγγίζει το «αγιογραφικό». Όμως, ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν μια προσωπικότητα πολύ πιο σύνθετη, πολυδιάστατη και σε κάποιες περιπτώσεις τραγικά μοναχική από αυτό που είδες στη μεγάλη οθόνη.

Εμείς βουτήξαμε λίγο στη ζωή του Καποδίστρια ανασύροντας πράγματα που μάλλον δεν γνώριζες για αυτόν ακόμη κι αν πρόλαβες να δεις την ταινία/

Ήταν από τους κορυφαίους διπλωμάτες της Ευρώπης

Στην ταινία βλέπεις την αγάπη του για την Ελλάδα. Αυτό που ίσως δεν συνειδητοποίησες είναι το μέγεθος της ισχύος του. Ως Υπουργός Εξωτερικών του Τσάρου, και χάρη στην επιρροή που ασκούσε στον Τσάρο Αλέξανδρο Α,΄ ο Καποδίστριας προσπάθησε με κάθε αφορμή να υποστηρίξει την ελληνική ανεξαρτησία. Διέσωσε την ελληνική Επανάσταση στο συνέδριο του Λάιμπαχ τον Μάιο του 1821, υπερασπίζοντάς την από τον «αγριεμένο» Μέτερνιχ που είχε βάλει σκοπό να την καταδικάσει πάση θυσία.Ήταν ένας rockstar της διπλωματίας σε μια εποχή που η Ελλάδα ήταν ακόμα μια ξεχασμένη επαρχία της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Η αγάπη του για τη στατιστική

Μπορεί να σου ακούγεται βαρετό, αλλά για την εποχή του ήταν επαναστατικό. Ο Καποδίστριας ήταν ο πρώτος που προσπάθησε να εφαρμόσει τη στατιστική στην Ελλάδα. Με το που ήρθε, διέταξε την πρώτη απογραφή πληθυσμού και την καταγραφή της γης. Ήθελε να ξέρει ακριβώς πόσοι είμαστε και τι έχουμε, ώστε να μπορεί να διοικήσει με νούμερα και όχι με εικασίες.

Ήταν γιατρός

Πριν υπάρξει Κυβερνήτης, ο Καποδίστριας ήταν ένας ευρείας φήμης ιατρός και χειρούργος, εντυπωσιάζοντας τους πάντες με τις γνώσεις και τις τεχνικές του. Υπήρξε μάλιστα εμπνευστής και ιδρυτής του Ιατρικού Κολεγίου της Κέρκυρας το 1802, της πρώτης ελληνικής επιστημονικής ιατρικής εταιρείας, που αποτέλεσε συμβουλευτικό όργανο της κυβέρνησης.

Στην Ελβετία τον τιμούν με αγάλματα

Αν πας στην Ελβετία σήμερα, θα δεις αγάλματα του Καποδίστρια. Γιατί; Το 1813 ο Ιωάννης Καποδίστριας αναλαμβάνει καθήκοντα διπλωματικού εκπροσώπου της Ρωσίας στην Ελβετία. Από αυτή τη θέση έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του νέου ελβετικού κράτους, συμβάλλοντας στην εδραίωση της ενότητάς του και της ανεξαρτησίας του. Υπήρξε βασικός εισηγητής της ομοσπονδιακής του οργάνωσης σε 19 αυτόνομα καντόνια, συμμετείχε ενεργά στη σύνταξη του ελβετικού συντάγματος και συνέβαλε στη θεμελίωση της πολιτικής ουδετερότητας που η χώρα διατηρεί μέχρι σήμερα.Οι Ελβετοί τον θεωρούν, δικαίως, έναν από τους ιδρυτές του κράτους τους.

Η εμμονή του με την εκπαίδευση (πριν το κράτος)

Ίσως είδες την αναφορά στις σχολές, αλλά η ουσία είναι βαθύτερη. Ο Καποδίστριας πίστευε ακράδαντα ότι η ελευθερία χωρίς παιδεία είναι επικίνδυνη. Γι' αυτό, πριν καν ιδρύσει στρατό, ίδρυσε το "ορφανοτροφείο στην Αίγινα και αλληλοδιδακτικά σχολεία.  Την ίδια στιγμή, είναι αυτός που θα ιδρύσει στην Ελλάδα ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα της εποχής, πανεπιστήμια και σχολεία, ενώ έδειξε από την αρχή ιδιαίτερο και συντονισμένο ενδιαφέρον για την υγειονομική οργάνωση της νεοσύστατης Ελληνικής Πολιτείας και την εν γένει νοσηλευτική πολιτική.

Η προσωπική του λιτότητα ήταν εξωπραγματική

Ενώ στην ταινία τον βλέπουμε σε σαλόνια, στην καθημερινότητά του στην Ελλάδα ο Καποδίστριας ζούσε σχεδόν ασκητικά. Αρνήθηκε να λάβει μισθό ως Κυβερνήτης, λέγοντας πως όσο η Ελλάδα είναι χρεωμένη, εκείνος δεν μπορεί να πληρώνεται. Ξόδεψε όλη την προσωπική του περιουσία για τις ανάγκες του κράτους. Αυτή η λεπτομέρεια δείχνει έναν άνθρωπο που δεν αναζητούσε τη δόξα, αλλά την προσφορά.

Επέβαλε την πατάτα με... ψυχολογικό κόλπο

Αυτό είναι το πιο διάσημο trivia της ζωής του Καποδίστρια, αλλά έχει ενδιαφέρον το πώς το έκανε. Όταν έφερε τις πατάτες, οι Έλληνες τις αντιμετώπισαν με καχυποψία και τις πέταγαν. Τότε, ο Καποδίστριας διέταξε να ξεφορτωθούν οι πατάτες στο λιμάνι και να φυλάσσονται από ένοπλους φρουρούς με εντολή να κάνουν τα "στραβά μάτια". Οι Έλληνες, πιστεύοντας ότι πρόκειται για κάτι πολύ πολύτιμο αφού το φύλαγε ο στρατός, άρχισαν να τις κλέβουν το βράδυ. Έτσι, μέσα σε λίγο καιρό, η πατάτα μπήκε σε κάθε σπίτι.

Σιχαινόταν το κρύο

Γεννημένος και μεγαλωμένος στην ηλιόλουστη Κέρκυρα, ο Καποδίστριας βίωσε την άφιξή του στην παγωμένη Αγία Πετρούπολη ως ένα μικρό πολιτισμικό σοκ. Η αλληλογραφία του με τον πατέρα του αποκαλύπτει πόσο δύσκολα προσαρμοζόταν στις ακραίες συνθήκες: περιέγραφε πως μόνο αν ήταν κολλημένος στη σόμπα και τυλιγμένος με βαριές γούνες μπορούσε να αντέξει το κρύο. Αναγνώριζε την ομορφιά της πόλης, αλλά παραπονιόταν για την έλλειψη πρασίνου, φρούτων και λουλουδιών.

Η «σχέση» του με τον Γκαίτε

Μετά το τραγικό τέλος του Καποδίστρια ο Γκαίτε θα πει: «Από σήμερα παύω να είμαι φιλέλληνας», επιβεβαιώνοντας το πολιτικό και διεθνές κύρος του πρώτου Έλληνα κυβερνήτη.