Από τον Σώκρατες στον Μαραντόνα κι από τον Ερίκ Καντονά στον Μάρκους Ράσφορντ κάνουμε μια αναδρομή στους ποδοσφαιριστές που δεν φοβήθηκαν να σταθούν απέναντι στον ρατσισμό.
γράφει:
Το ποδόσφαιρο είναι το όπιο του λαού συνηθίζουν να λένε αρκετοί φίλαθλοι αριστερών πεποιθήσεων που αντιμετωπίζουν με καχυποψία την εμπορευματοποίηση του βασιλιά των σπορ.
Παράλληλα, ο χορός των εκατομμυρίων που στρώνεται στα πόδια διάσημων ποδοσφαιριστών, οι μπαλαδόροι που διαφημίζουν πατατάκια και σαμπουάν ενώ διπλανές χώρες τους βομβαρδίζονται με πυραύλους, οι μεγιστάνες που αγοράζουν ποδοσφαιρικές ομάδες για να ξεπλύνουν λίγο από το μαύρο χρήμα των παράνομων δραστηριοτήτων τους και η FIFA με την UEFA που κωφεύουν επιδεικτικά στις καταγγελίες για τους νεκρούς μετανάστες εργάτες στο προηγούμενο Μουντιάλ που διεξήχθη στο Κατάρ είναι μόνο κάποιοι από τους λόγους που αρκετοί ρομαντικοί ποδοσφαιρόφιλοι φωνάζουν «against modern football».
Πού και πού ευτυχώς ξεπηδούν κάποιες ποδοσφαιρικές ομάδες σταχτοπούτες που θα φορέσουν το γοβάκι της πρωταθλήτριας μακριά από μαχαιρώματα οπαδών, διαιτητικές σφαγές και μπράβους που κανονίζουν αποτελέσματα για να δώσουν το φιλί της ζωής σε εκείνους που ονειρεύονται το ποδόσφαιρο όπως τότε που κλωτσούσαν μια χιλιοραμμένη μπάλα σε μια αλάνα ή ένα αυτοσχέδιο γηπεδάκι.
Την ίδια στιγμή κι ενώ οι περισσότεροι σούπερ σταρ σιωπούν επιδεικτικά ενώ μαίνονται πόλεμοι, οικονομικά σκάνδαλα, ρατσιστικές επιθέσεις σε ποδοσφαιριστές υπάρχουν και κάποιοι που δεν φοβούνται να πάρουν θέση και να σπικάρουν σκληρές αλήθειες βάζοντάς τα με τον ρατσισμό και τις κοινωνικές αδικίες. Σε αυτούς λοιπόν θα αναφερθούμε παρακάτω θυμίζοντας ξανά τα όσα σπουδαία είπαν και κατάφεραν.
Ο «Γιατρός» του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου (είχε πτυχίο ιατρικής) είναι ίσως η πιο βαθιά πολιτικοποιημένη φιγούρα που πάτησε ποτέ χορτάρι.
Στις αρχές της δεκαετίας του '80, εν μέσω της στρατιωτικής δικτατορίας στη Βραζιλία, ο Σώκρατες ηγήθηκε της «Κορινθιακής Δημοκρατίας» (Democracia Corintiana). Ήταν ένα πρωτοποριακό κίνημα μέσα στην ομάδα του, την Κορίνθιανς, όπου τα πάντα —από τις μεταγραφές μέχρι το πότε θα φάνε— αποφασίζονταν με δημοκρατική ψηφοφορία, στην οποία η ψήφος του προέδρου είχε την ίδια ακριβώς ισχύ με την ψήφο του φροντιστή.
«Αν ο κόσμος δεν έχει τη δύναμη να πει όσα θέλει, τότε εγώ μιλάω για λογαριασμό του» είχε πει κάποτε αυτή η ψηλόλιγνη φιγούρα με την κορδέλα στο κεφάλι του να στέλνει μηνύματα υπέρ των αδυνάτων και των κατατρεγμένων αυτής της ζωής.
Ένας από τους κορυφαίους αμυντικούς όλων των εποχών και παγκόσμιος πρωταθλητής με τη Γαλλία το 1998, ο Τουράμ μετέτρεψε τον αγώνα κατά του ρατσισμού σε έργο ζωής.
Ως ενεργό μέλος της εθνικής Γαλλίας "Black-Blanc-Beur" (Μαύροι-Λευκοί-Άραβες), όρθωσε το ανάστημά του απέναντι στην άνοδο της ακροδεξιάς και του Ζαν-Μαρί Λεπέν στη Γαλλία. Όταν το 2005 ξέσπασαν εξεγέρσεις στα προάστια του Παρισιού και ο τότε Υπουργός Εσωτερικών Νικολά Σαρκοζί αποκάλεσε τους νεαρούς μετανάστες «αποβράσματα», ο Τουράμ απάντησε δημόσια: «Εγώ μεγάλωσα σε αυτά τα προάστια. Δεν είμαι απόβρασμα, ούτε οι άνθρωποι εκεί είναι αποβράσματα».
Αφού τελείωσε την σπουδαία ποδοσφαιρική του καριέρα ίδρυσε το Ίδρυμα «Lilian Thuram – Εκπαίδευση ενάντια στον Ρατσισμό». Παράλληλα έχει γράψει βιβλία που αναλύουν τις ρίζες των φυλετικών διακρίσεων, ενώ δίνει συχνά διαλέξεις σε σχολεία και πανεπιστήμια.
Ο "El Pibe de Oro" δεν έκρυψε ποτέ τα αριστερά, αντικαπιταλιστικά και αντιιμπεριαλιστικά του πιστεύω, βλέποντας το ποδόσφαιρο ως μια μάχη των φτωχών ενάντια στους ισχυρούς.
Η πολιτική του δράση ήταν στενά συνδεδεμένη με τη φιλία του με τον Φιντέλ Κάστρο (είχε κάνει τατουάζ τη μορφή του στο καλάμι του, και του Τσε Γκεβάρα στο μπράτσο) και την υποστήριξή του σε ηγέτες της Λατινικής Αμερικής, όπως ο Ούγκο Τσάβες και ο Έβο Μοράλες.
Στο περιβόητο ματς της Αργεντινής με την Αγγλία στο Μουντιάλ του 1986 ο Μαραντόνα ήταν ο απόλυτος πρωταγωνιστής σκοράροντας με το «Χέρι του Θεού» και έπειτα βάζοντας ίσως το καλύτερο γκολ όλων των εποχών στα Παγκόσμια Κύπελλα Ποδοσφαίρου.
«Ηταν τρελό αυτό που συνέβη τότε, μπήκαμε στο γήπεδο και τα μάτια μας γυάλιζαν, διψούσαμε για εκδίκηση εκείνη τη μέρα. Θέλαμε να τους αποκλείσουμε για όλα αυτά που αντιπροσωπεύαμε, δε θέλαμε απλώς τη νίκη επί ενός μεγάλου αντιπάλου, θέλαμε να ταπεινώσουμε μια ολόκληρη χώρα. Το ξέραμε ότι δεν ήταν σωστό, όμως το μυαλό μας ταξίδευε στον πόλεμο των Φόκλαντ και δεν έλεγε να ξεκολλήσει από εκεί.
Πολλά παιδιά της Αργεντινής, μικρά παιδιά, δολοφονήθηκαν σαν πουλιά, πώς ήταν δυνατόν να το ξεχάσουμε αυτό; Μετά τον αγώνα, όλοι σπεύσαμε να δηλώσουμε ότι το ποδόσφαιρο δεν μπορεί να έχει σχέση με τον πόλεμο, αλλά ουσιαστικά κοροϊδεύαμε τους εαυτούς μας.
Σαφώς και ήταν εκδίκηση, γλυκιά εκδίκηση και έτσι το νιώθαμε όλοι μας! Με κάποιον τρόπο τιμωρήσαμε τους Αγγλους ποδοσφαιριστές για τα δεινά που πέρασε ο λαός της Αργεντινής» είχε δηλώσει απερίφραστα ο Ντιεγκίτο για την πολιτική χροιά του ματς.
Πέρα από τη διάσημη κλωτσιά "κουνγκ-φου" σε φασίστα χούλιγκαν της Κρίσταλ Πάλας το 1995 (για την οποία δήλωσε χρόνια μετά ότι ήταν η κορυφαία στιγμή της καριέρας του) κι ενώ αγωνιζόταν τότε στην Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ , ο Καντονά δεν φοβήθηκε ποτέ να αρθρώσει πολιτικό λόγο στεκόμενος απέναντι σε κάθε κοινωνική αδικία.
Ατίθασος, αντισυμβατικός και βαθιά πολιτικοποιημένος, ο «Βασιλιάς Ερίκ» 2010, οργάνωσε μια παγκόσμια εκστρατεία καλώντας τους πολίτες να αποσύρουν ταυτόχρονα τα χρήματά τους από τις τράπεζες ως διαμαρτυρία για το παγκόσμιο οικονομικό κραχ, προτείνοντας μια «αιματηρή επανάσταση χωρίς όπλα» ενάντια στο τραπεζικό σύστημα.
Ο ηγέτης της σπουδαίας εθνικής Ολλανδίας και της Μίλαν στα τέλη των 80s, χρησιμοποίησε τη λάμψη της Χρυσής Μπάλας για να στρέψει τα φώτα της δημοσιότητας στο Απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής.
Όταν κέρδισε τη Χρυσή Μπάλα το 1987, αντί για τους τυπικούς πανηγυρισμούς, αφιέρωσε το βραβείο στον φυλακισμένο τότε Νέλσον Μαντέλα. Ήταν μια κίνηση τεράστιου πολιτικού ρίσκου για την εποχή, καθώς το ποδόσφαιρο απέφευγε σαν το διάολο το λιβάνι τη σύνδεση με τέτοια ζητήματα.
Ο επιθετικός της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ είναι η πιο σύγχρονη προσθήκη της λίστας. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν η βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να σταματήσει τα κουπόνια δωρεάν σίτισης για τα φτωχά παιδιά κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών, ο Ράσφορντ βγήκε μπροστά. Μεγαλώνοντας ο ίδιος ως παιδί μιας φτωχής οικογένειας, ξεκίνησε μια τεράστια εκστρατεία, η οποία βρήκε θερμούς υποστηρικτές σε όλο τον κόσμο.
Ανάγκασε τον τότε Πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον σε μια ιστορική πολιτική αναδίπλωση (U-turn), εξασφαλίζοντας ότι 1,3 εκατομμύρια παιδιά στη Μεγάλη Βρετανία θα είχαν πρόσβαση σε φαγητό. Παράλληλα, μιλάει σταθερά κατά του διαδικτυακού ρατσισμού, στηρίζοντας έμπρακτα την εργατική τάξη της Αγγλίας από όπου και προέρχεται.
