Η αρ ντεκό που δεν ξέρεις, τα νεοκλασικά που έχεις προσπεράσει βιαστικά, η διακριτική γοητεία του Μεσοπολέμου και όλα εκείνα τα μικρά που κάνουν την Αθήνα συναρπαστική αρχιτεκτονικά.
γράφει:
Δεν σε αδικούμε. Μέσα στο χάος, το τρέξιμο, την κίνηση και την περιρρέουσα γκρίνια ανθρώπων που δεν τη γουστάρουν, η Αθήνα εύκολα κρύβεται από το μη εξασκημένο μάτι. Αν η ομορφιά είναι στο βλέμμα αυτού που την κοιτάζει, κατά το γνωστό ρητό, ειδικά η λεπτομέρεια θέλει χαλαρότητα, και μια κάποια συγκεκριμένη διάθεση, για να την προσέξεις –και μετά να την εκτιμήσεις. Τις μικρές, καθημερινές λεπτομέρειες που ακολουθούν τις αφήνουμε εδώ με την ελπίδα να στρέψουν το βλέμμα σου προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Για την διάθεση, πέρα από ευχολόγια, δεν μπορούμε να κάνουμε και πολλά.
Σχεδόν ολόκληρη η οδός Αγίων Ασωμάτων στο Θησείο είναι ένα υπαίθριο μουσείο λαϊκού νεοκλασικισμού –τι είναι αυτό σε ακούμε να ρωτάς, μικρές φτωχικές κατοικίες σε λαϊκές γειτονιές της Αθήνας που μιμούνταν τις μεγάλες και πλούσιες του κέντρου της πόλης, ερχόμαστε να απαντήσουμε.
Ξεχωρίζει, ανάμεσά τους, το διάσημο Σπίτι με τις Καρυάτιδες, στο νούμερο 45, χτισμένο το 1880 και σχεδιασμένο ίσως από τον Τσίλλερ ή από κάποιον μιμητή του. Οι δίδυμες Καρυάτιδες στο χαγιάτι του είναι λένε οι αδερφές Μουσουράκου, που πέθαναν σε νεαρή ηλικία, φιλοτεχνημένες από τον γλύπτη Ιωάννη Καρακατσάνη. Το κτίριο σήμερα στεγάζει τον Σύλλογο Ελλήνων Ολυμπιονικών.
Στο 51 της Πατησίων, γωνία με Αβέρωφ, υπάρχει κάτι εξαιρετικά σπάνιο: Η αρ νουβό στην αθηναϊκή εκδοχή της, όπως την σχεδίασε το 1926 ο αρχιτέκτονας Σωτήρης Μαγιάσης. Το κτίριο είναι το ιστορικό Ακροπόλ Παλάς.
Περισσότερα εδώ - Από Γοτθική μέχρι Μπαουχάους: Η αναπάντεχη αρχιτεκτονική της Αθήνας
Και αρ ντεκό έχουμε στη μικρή μας πολιτεία, και όχι, δεν είναι μόνο το Ρεξ, για το οποίο σου τα έχουμε ξαναπεί. Είναι και το Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας, στο 146 της 3ης Σεπτεμβρίου, ένα μοναδικά πανέμορφο κτίριο του 1926, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Νικόλαου Ζουμπουλίδη. Ήταν το πρώτο κτίριο που χτίστηκε με σκοπό να στεγάσει αρχεία.
Φωτό: Αρετή Τσαγκούρου
Στο 5 της οδού Αλκιβιάδου, στον Άγιο Παντελεήμονα, ξεπροβάλλει ξαφνικά ένας πύργος, σε όλο του το γοτθικό μεγαλείο (εκλεκτικιστικό, βασικά, με γοτθικά στοιχεία, αν θέλουμε να είμαστε ακριβείς). Σχεδιάστηκε το 1900, από τον στρατιωτικό αρχιτέκτονα Αγαμέμνονα Πάλλη, για λογαριασμό του Αναστάσιου Μαυρομιχάλη, γιου του Πετρόμπεη της γνωστής οικογενείας, εξ ου και είναι γνωστός ως Πύργος Μαυρομιχάλη.
Στο 24 της οδού Ψαρομηλίγκου στο Θησείο, το υπέροχο νεοκλασικό που στεγάζει την Εταιρεία Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων χτίστηκε, σύμφωνα με το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο, κάποια στιγμή πριν από το 1920, και ήταν κομμάτι μιας σημαντικής γειτονιάς των αρχών του αιώνα. Ξεχωρίζει σήμερα για τα μαρμάρινα φουρούσια, τα εντυπωσιακά του ακροκέραμα και τις κορινθιακές παραστάδες.
Φωτό: Αρετή Τσαγκούρου
Στην Κυπριάδου, και συγκεκριμένα στη γωνία των οδών Δροσίνη 6 και Σαλτέλη, αυτή τη συναρπαστικά εκλεκιστική μονοκατοικία την έχεις δει κάπου… κάπου την ξέρεις: Στην ταινία του 1968 Δόκτωρ Ζιβέγγος ήταν, απ’ όπου και το πλάνο που ξετρύπωσε η αγαπημένη μας σελίδα Η Αθήνα μέσα στον Χρόνο
Φωτό: Θρησκευτικός Τουρισμός | Facebook
Στο 24 της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας, έξω από τον σταθμό του μετρό Ευαγγελισμός, βρίσκεται από το 1849 ένα κατά τι νησιώτικο, ολόλευκο εκκλησάκι. Είναι ο Άγιος Γεώργιος της Ριζαρείου, σχεδιασμένος από τον αρχιτέκτονα Αρμόδιο Βλάχο που συνδύασε στοιχεία της νεοβυζαντινής αρχιτεκτονικής με νεοκλασικές λεπτομέρειες. Στην αυλή του, υπάρχει μια μαρμάρινη στήλη αφιερωμένη στον Νεόφυτο Δούκα, σχεδιασμένη από τον Κρίστιαν Χάνσεν (της Αθηναϊκής Τριλογίας).
Η μεσοπολεμική πολυκατοικία στο 55 της Βασιλίσσης Σοφίας, απέναντι από το Χίλτον, έχει κάτι σπανιότατο για τα αθηναϊκά δεδομένα: Έρκερ, αυτά τα κλειστά μπαλκονάκια που θα μπορούσαν να είναι η ευρωπαϊκή εκδοχή του σαχνισιού. Χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1920, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Κώστα Κιτσίκη.
Στην αρχή της Κηφισίας, διασταύρωση με Αλεξάνδρας, ανάμεσα στα Friday’s και τη διπλανή τους πολυκατοικία, θα βρεις ένα μικρό, τόσο δα εκκλησάκι, που έχει όμως μεγάλη, τεράστια ιστορία: Είναι ο Άγιος Νικόλαος του Θων, τον σχεδίασε ο Τσίλλερ τη δεκαετία του 1880, κι ήταν κάποτε κομμάτι της περιλάλητης Έπαυλης Θων, που ανατινάχτηκε στα Δεκεμβριανά και κατεδαφίστηκε δύο χρόνια αργότερα. Η καμπάνα του ναού, αυτή που βλέπεις και σήμερα, κατασκευάστηκε το 1898 στο Ελληνικό Πυριτιδοποιείο.
