Ελληνική μελέτη αποκαλύπτει ότι σχεδόν οι μισοί νέοι της Gen Z εμφανίζουν συμπτώματα εθισμού στο TikTok, τα οποία συνδέονται με άγχος, κατάθλιψη και υπνηλία.
γράφει:
Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα ελληνικής μελέτης που εκπονήθηκε από καθηγητές του Πανεπιστημίου Αθηνών και εξετάζει τη σχέση της προβληματικής χρήσης του TikTok με την ψυχική υγεία και την ποιότητα του ύπνου. Σχεδόν ένας στους δύο νέους της Gen Z, δηλαδή της γενιάς έως 29 ετών, εμφανίζει συμπτώματα εθισμού στη δημοφιλή πλατφόρμα, αφιερώνοντας κατά μέσο όρο 2,3 ώρες την ημέρα σε αυτήν. Η υπερβολική ενασχόληση με το TikTok συνδέεται με συχνότερα συμπτώματα έντονου άγχους, κατάθλιψης και υπνηλίας, σύμφωνα με τα συμπεράσματα των ερευνητών.
Τη μελέτη πραγματοποίησαν ο Αναπληρωτής Καθηγητής Πέτρος Γαλάνης, η Καθηγήτρια Ευμορφία Κούκια, η Επίκουρη Καθηγήτρια Πολυξένη Μαγγούλια, ο Επίκουρος Καθηγητής Ιωάννης Μωύσογλου, η διδάκτορας Αγλαΐα Κατσιρούμπα και η υποψήφια διδάκτορας Ζωή Κατσιρούμπα. Η έρευνα δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychiatry International με τίτλο «Associations Between Problematic TikTok Use, Anxiety, Depression and Sleep Quality: Sex and Generation Differences».
Για να αξιολογήσουν τις συνήθειες των χρηστών, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την κλίμακα TikTok Addiction Scale, ένα εργαλείο έξι ερωτήσεων που αναπτύχθηκε από το ίδιο εργαστήριο. Η ελληνική εκδοχή της διατίθεται δωρεάν στο διαδίκτυο, δίνοντας τη δυνατότητα στους χρήστες να απαντήσουν στις σχετικές ερωτήσεις και να αποκτήσουν μια εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν την πλατφόρμα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, το 33,3% των συμμετεχόντων κατατάχθηκε στην ομάδα υψηλού κινδύνου για εθισμό στο TikTok. Οι αποκλίσεις ανάμεσα στις ηλικιακές γενιές ήταν αξιοσημείωτες, καθώς σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες της Gen Z, συγκεκριμένα το 49,3%, εμφάνιζαν συμπτώματα εθισμού. Το αντίστοιχο ποσοστό στους millennials περιοριζόταν στο 20%, ενώ στην Generation X έφτανε μόλις το 6,5%.
Διαφορές καταγράφηκαν και μεταξύ των δύο φύλων. Οι γυναίκες παρουσίαζαν συχνότερα συμπτώματα εθισμού, με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 34,4%, έναντι 29,9% στους άνδρες.
Η εικόνα διαφοροποιούνταν ανάλογα και με τον χρόνο που περνούσαν οι συμμετέχοντες στην εφαρμογή. Στο σύνολο του δείγματος, η ημερήσια χρήση του TikTok ανερχόταν κατά μέσο όρο σε 1,8 ώρες. Για τη Gen Z, ωστόσο, ο χρόνος αυτός έφτανε τις 2,3 ώρες, ενώ στους millennials περιοριζόταν στη 1,3 ώρα και στην Generation X στις 0,8 ώρες ημερησίως.
Ανάλογη ήταν η τάση και στη συνολική ενασχόληση με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι νεότεροι συμμετέχοντες αφιέρωναν κατά μέσο όρο τέσσερις ώρες την ημέρα στα social media, όταν οι millennials έφταναν τις 2,9 ώρες και η Generation X τις 2,1 ώρες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα σχετικά με τη σύνδεση της προβληματικής χρήσης του TikTok με την ψυχική υγεία και τον ύπνο. Οι συμμετέχοντες που εμφάνιζαν περισσότερα συμπτώματα εθισμού ανέφεραν συχνότερα έντονο άγχος, συμπτώματα κατάθλιψης και υπνηλία σε σύγκριση με όσους δεν παρουσίαζαν αντίστοιχες ενδείξεις.
Ειδικότερα, η συμπτωματολογία έντονου άγχους ήταν 2,5 φορές συχνότερη στην ομάδα των χρηστών με συμπτώματα εθισμού. Αντίστοιχα, τα συμπτώματα κατάθλιψης εμφανίζονταν 2,7 φορές συχνότερα, ενώ η υπνηλία καταγραφόταν 1,8 φορές συχνότερα σε σχέση με την ομάδα των υπόλοιπων χρηστών.
Οι διαφορές αποτυπώνονται και στα επιμέρους ποσοστά. Στην ομάδα των συμμετεχόντων με συμπτώματα εθισμού, το 57,6% εμφάνιζε επίσης συμπτώματα έντονου άγχους, έναντι 23,8% όσων δεν παρουσίαζαν συμπτώματα εθισμού. Στην περίπτωση της κατάθλιψης, το αντίστοιχο ποσοστό έφτανε το 43%, ενώ στους υπόλοιπους χρήστες περιοριζόταν στο 15,8%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η διαφορά στην υπνηλία, με το 78,2% της πρώτης ομάδας να αναφέρει σχετικά συμπτώματα, έναντι 43% της δεύτερης.
Στο σύνολο των συμμετεχόντων, το 35% παρουσίαζε συμπτώματα έντονου άγχους, το 24,9% συμπτώματα κατάθλιψης και το 54,7% συμπτώματα υπνηλίας. Και στις τρεις περιπτώσεις, η Gen Z κατέγραψε τα υψηλότερα ποσοστά.
Συγκεκριμένα, συμπτώματα έντονου άγχους ανέφερε το 46,8% των συμμετεχόντων της Gen Z, έναντι 28,5% των millennials και 10,3% της Generation X. Στα συμπτώματα κατάθλιψης, τα ποσοστά διαμορφώθηκαν σε 31,2%, 22,7% και 9,2% αντίστοιχα. Όσον αφορά την υπνηλία, η διαφορά ήταν ακόμη πιο εμφανής: το 70,8% της Gen Z παρουσίαζε σχετικά συμπτώματα, έναντι 44,1% των millennials και 23,4% της Generation X.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη συχνότερη εμφάνιση συμπτωμάτων ψυχικής επιβάρυνσης και υπνηλίας στους νεότερους χρήστες, καθώς και τη συσχέτισή τους με την προβληματική χρήση του TikTok. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι η χρήση της πλατφόρμας προκαλεί από μόνη της άγχος ή κατάθλιψη, καθώς τα αποτελέσματα καταγράφουν συσχετίσεις και όχι απαραίτητα σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
