Ορεινή Ναυπακτία έχεις πάει;

Είναι κάποια μέρη που τα ξέρεις ήδη, προτού πας: Έχεις δει την πλατεία τους σε εκατό φωτογραφίες, ξέρεις ποιο καφενεδάκι θα βρεις μόλις παρκάρεις, έχεις αποθηκεύσει το σημείο από το οποίο «πρέπει» να φωτογραφίσεις το ηλιοβασίλεμα. Και μετά υπάρχει η Ορεινή Ναυπακτία. Που την ακούς, λες «ναι μωρέ, ωραία θα είναι» και μετά ανηφορίζεις από τη Ναύπακτο τη μία φουρκέτα μετά την άλλη, μπαίνεις σε ένα τοπίο που όλο και χρυσαφίζει, και αρχίζεις να αναρωτιέσαι γιατί ακριβώς δεν σου είχε μιλήσει κανείς σοβαρά γι’ αυτό το μέρος.

Εδώ, για να ξεκινήσουμε από τα βασικά, τελειώνει η Πίνδος. Κυριολεκτικά. Οι βουνοκορφές που βλέπεις καθώς ανεβαίνεις είναι οι τελευταίες της μεγάλης οροσειράς, πράγμα που εξηγεί πολλά από όσα μοιάζουν κάπως απρόσμενα για τον ελληνικό νότο: Τις οξιές και τις καστανιές που αφθονούν δίπλα στα έλατα, τα τοξωτά γεφύρια και τις ηπειρώτικες πινελιές στην αρχιτεκτονική, τα σύννεφα που κατεβαίνουν χαμηλά και τα δάση που μοιάζουν να συνεχίζονται για πάντα.

Αν σου αρέσουν οι βουνίσιες διαδρομές, εδώ ο δρόμος είναι εξίσου σημαντικός με τον προορισμό. Μόνο μην περιμένεις να πας κάπου χωρίς να σταματήσεις πέντε φορές στο ενδιάμεσο, επειδή… «κοίτα αυτό το χωριό εκεί απέναντι».

Πρώτη στάση, Άνω Χώρα

Αν η Ορεινή Ναυπακτία είχε πρωτεύουσα, αυτή θα ήταν η Άνω Χώρα. Σκαρφαλωμένη στα 1.050 μέτρα, σε μια πλαγιά του Κόρακα, ένα υπέροχο σύνολο από πέτρινα σπίτια με κόκκινες κεραμιδοσκεπές, λουλούδια στις αυλές, φουντωτά έλατα, καστανιές και οξιές, και σοκάκια που ανεβοκατεβαίνουν χωρίς τον παραμικρό σεβασμό για ανθρώπους που έφαγαν πολύ το μεσημέρι.

Το νερό είναι παντού, σε πέτρινες βρύσες και μικρά ρυάκια που κελαρύζουν ανάμεσα στα σπίτια, ενώ η πλακόστρωτη πλατεία με την πετρόχτιστη Αγία Παρασκευή είναι από εκείνες στις οποίες κάθεσαι «για έναν καφέ» και δύο ώρες αργότερα συζητάς ακόμα αν θα σηκωθείς.

Δίπλα στην εκκλησία βρίσκεται και το πιο φωτογενές ίσως ενθύμιο του χωριού: Ο Καρνάβαλος, το παλιό λεωφορειάκι που εκτελούσε μέχρι το 1983 το δρομολόγιο Ναύπακτος–Άνω Χώρα–Κάτω Χώρα στέκει σήμερα καλοσυντηρημένο στο κέντρο του χωριού, δωρεά του οδηγού του «στους κατοίκους της Άνω Χώρας, σε αυτούς που έφυγαν και αυτούς που έρχονται, για να θυμούνται».

Και μετά αρχίζει το χωριό-hopping

Το καλύτερο που έχεις να κάνεις στην Ορεινή Ναυπακτία είναι να μην προσπαθήσεις πολύ να οργανωθείς. Να πεις, ας πούμε, «πάμε μέχρι εκεί» και μετά να σταματήσεις σε όποιο χωριό σού κλείσει το μάτι καθ’ οδόν.

Η Ελατού είναι μια από τις πιο δυνατές υποψηφιότητες: Πέτρινα σπίτια, κόκκινα κεραμίδια, καλντερίμια και παλιές ξερολιθιές που σχεδόν έχουν εξαφανιστεί μέσα στη βλάστηση συνθέτουν ένα χωριό ήσυχο και ανεπιτήδευτο, από εκείνα που δεν έχουν ανάγκη να σου παρουσιάσουν δέκα «must see». Το ίδιο το χωριό είναι το must see. Περπατάς, χαζεύεις αυλές, ακούς τα πουλιά, σταματάς για φωτογραφίες και θυμάσαι ότι κάποτε έτσι ήταν τα περισσότερα ορεινά χωριά, πριν αποκτήσουν concept stores και brunch.

Στην Τερψιθέα, πάλι, σε υποδέχεται σχεδόν θεατρικά μια ρεματιά που περνά κάτω από πέτρινο γεφυράκι, πίσω από την παραδοσιακή κρήνη, ανάμεσα σε καστανιές και τρεχούμενα νερά. Λίγο πιο κάτω θα συναντήσεις και το σήμα κατατεθέν του χωριού, έναν θεόρατο χιλιόχρονο πλάτανο, ενώ στο παλιό δημοτικό σχολείο στεγάζεται το λαογραφικό μουσείο με αντικείμενα από την καθημερινή ζωή, το σχολείο, το παλιό παντοπωλείο και την κοινότητα.

Ο Πλάτανος είναι σαφώς πιο ζωηρός, με μια πανέμορφη πλατεία, καφενεία και ταβερνάκια κάτω από, ναι, έναν τεράστιο πλάτανο. Γύρω της απλώνονται πέτρινα σπίτια και ανηφορικά καλντερίμια χωμένα στο πράσινο, σε ένα χωριό που προσφέρεται εξίσου για βόλτες και για τη γνωστή βουνίσια δραστηριότητα «κάθομαι στην πλατεία και δεν κάνω απολύτως τίποτα».

Και η Αμπελακιώτισσα, φωλιασμένη μέσα σε ένα εντυπωσιακό ορεινό τοπίο, είναι αγαπημένη αφετηρία των πεζοπόρων για εξορμήσεις προς τα γύρω βουνά. Αξίζει όμως και από μόνη της, ειδικά για το ομώνυμο μοναστήρι και την εικόνα που, σύμφωνα με την παράδοση, εμφανίστηκε εδώ από τα Αμπελάκια της Θεσσαλίας.

Βάλε και παπούτσια για περπάτημα

Οι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι της Ορεινής Ναυπακτίας είναι πανέμορφοι. Τα παλιά μονοπάτια της, όμως, είναι άλλο πράγμα. Οι αλλοτινές συνδέσεις των χωριών μεταξύ τους, σχηματίζουν σήμερα ένα ολόκληρο δίκτυο διαδρομών μέσα σε δάση οξιάς, ελάτου, κέδρου και καστανιάς, πλάι σε τρεχούμενα νερά, ξωκλήσια και πέτρινα γεφύρια.

Αν δεν έχεις διαθέσιμη μισή μέρα ή αν η σχέση σου με την πεζοπορία βρίσκεται ακόμα στο στάδιο «μου αρέσει να περπατάω, αλλά ας μη γίνουμε και ορειβάτες», μια καλή επιλογή είναι το μονοπάτι που συνδέει την Άνω με την Κάτω Χώρα μέσα από δύο απολαυστικά χιλιόμετρα. Θέλει περίπου μία ώρα χαλαρού περπατήματος και περνά από ένα ξύλινο γεφυράκι και το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Κωνσταντίνου.

Πιο περιπετειώδες είναι το 6 χιλιομέτρων μονοπάτι που συνδέει την Άνω Χώρα με την Αμπελακιώτισσα περνώντας μέσα από το φαράγγι του Κάκαβου. Στη διαδρομή θα συναντήσεις κελαρυστά νερά, λιθόστρωτα κομμάτια και ένα πανέμορφο τοξωτό γεφυράκι χτισμένο από Ηπειρώτες μαστόρους. Επειδή, όμως, βουνό είναι και ό,τι θέλει κάνει, ειδικά μετά από βροχές ή χιόνια καλό είναι να ρωτήσεις πρώτα τους ντόπιους για την κατάσταση του μονοπατιού.

Κι άλλα μυστικά; Έχουμε

Γύρω από τη Γραμμένη Οξιά, το βορειότερο χωριό της Αιτωλοακαρνανίας, απλώνεται ένα εντυπωσιακό δάσος από θεόρατες οξιές. Η παράδοση λέει ότι το βουνό της Οξιάς ήταν καταφύγιο κλεφταρματολών, οι οποίοι χάραζαν σημάδια στους κορμούς των δέντρων, εξ ου και το όνομα του χωριού.

Στα Λουτρά Στάχτης θα βρεις ιαματικές πηγές γνωστές από την αρχαιότητα, μέσα σε ένα δάσος με βελανιδιές και κουτσουπιές. Κι επειδή κανένα καλό μέρος με ιαματικά νερά δεν είναι ολοκληρωμένο χωρίς έναν εξαιρετικό θρύλο, η τοπική παράδοση θέλει ακόμα και την Κλεοπάτρα να έχει περάσει από εδώ για λόγους καλλωπισμού και ευεξίας. Δεν θα βάλουμε το χέρι μας στη φωτιά για την ιστορική ακρίβεια, για το storytelling όμως δίνουμε άριστα.

Ακόμα πιο παράξενο είναι το τοπίο στη Δρακότρυπα, ανάμεσα στην Ασπριά και την Αναβρυτή: ένα λαβυρινθώδες σπήλαιο με υπόγειες λιμνούλες, σταλαγμίτες και σταλακτίτες, που ανακαλύφθηκε το 1969 και από το οποίο έχουν εξερευνηθεί περισσότερα από 500 μέτρα διαδρομών.

Και αν θέλεις να βάλεις λίγη αδρεναλίνη ανάμεσα στις πλατείες και τα γεφύρια, χαμηλότερα, στον Εύηνο, οργανώνονται καταβάσεις rafting σε μια διαδρομή εύκολης έως μέτριας δυσκολίας, ανάλογα την εποχή. Πολύ βολικό, αν αισθάνεσαι ότι έχεις πιει αρκετούς καφέδες δίπλα σε τζάκια και χρειάζεται κάπως να ισορροπήσει το κάρμα.

Διάβασε κι αυτό - Τα μυστικά της Ορεινής Ναυπακτίας

Και θα φάμε, προφανώς

Η κουζίνα της περιοχής είναι ακριβώς αυτή που θέλεις έπειτα από κρύο, περπάτημα και υψόμετρο: πίτες, χωριάτικα λουκάνικα, κρέατα στη σχάρα και στην κατσαρόλα, αρνάκι, αγριογούρουνο όταν υπάρχει, κόκορας κοκκινιστός, ζυγούρι, γίδα βραστή και τραχανάς. Τα φαγητά, δηλαδή, που δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για το food styling, επειδή έχουν σοβαρότερη δουλειά να κάνουν.

Αν χρειάζεσαι συστάσεις, σημείωσε τον Πατούχα στην Άνω Χώρα για κατσικάκι στη γάστρα, γίδα βραστή αλλά και ντόπια κρέατα στα κάρβουνα, την Ταβέρνα της Μαρίας στην Περδικόβρυση για απίθανα μαγειρευτά σαν το κοκκινιστό μοσχαράκι και τον κρασάτο κόκορα, το Τζάκι στην Λιμνίτσα για κοκκινιστό ζαρκάδι και θεϊκή χορτόπιτα, και τη Μοσχούλα στην Κάτω Χώρα για αγριογούρουνο στιφάδο και ντόπια κρέατα στη σχάρα.

Εδώ να μείνεις

Στα κουκλίστικα, χουχουλιάρικα δωμάτια του Ξενώνα Αλθαία στην Άνω Χώρα, που κυμαίνονται αυτή την εποχή στα 80-90€ το δίκλινο με τζάκι. Στην Ελατού στο ομώνυμο χωριό, που έχει φροντισμένα δωμάτια στα 71€ με ωραία πρωινό. Ή αν η περίσταση και το μπάτζετ το σηκώνουν, στο Omalia Village στα Κρυονέρια, τα εντυπωσιακά δωμάτια του οποίου ξεκινούν από 132€ το δίκλινο με απίθανο πρωινό.