Ελευθερία, διαφορετική θέα κάθε πρωί και ένα ταξίδι στο οποίο η διαδρομή έχει την ίδια σημασία με τον προορισμό. Μιλήσαμε με δύο ανθρώπους που γνωρίζουν καλά τα ταξίδια με βαν για όλα όσα πρέπει να ξέρεις πριν τα δοκιμάσεις.
γράφει:
Φορτώνεις τα απαραίτητα, βγαίνεις στον δρόμο και η διαδρομή γίνεται κομμάτι των διακοπών σου. Οι διακοπές με βαν είναι εμπειρία που μόνο αν τη ζήσεις μπορείς να καταλάβεις την ομορφιά της.
Μόνο που πίσω από τις ειδυλλιακές εικόνες με ανοιχτές πόρτες μπροστά στη θάλασσα, βουνά, λίμνες και πρωινά στη μέση της φύσης χρειάζεται οργάνωση, υπευθυνότητα και προσαρμοστικότητα.
Ο Δημήτρης Σαλτσίδης έχει ταξιδέψει σε όλη σχεδόν την Ευρώπη. Μαζί με την οικογένειά του του έχουν κοιμηθεί από περιοχές του Αρκτικού Κύκλου και δάση της κεντρικής Ευρώπης, μέχρι τις πιο όμορφες Ελληνικές παραλίες. Τα τελευταία δέκα χρόνια το αυτοκινούμενο αποτελεί για εκείνον έναν από τους βασικούς τρόπους να ταξιδεύει.
Ο Αναστάσης Σεράκης, μεγάλωσε στην Αριδαία και τα τελευταία χρόνια ζει στη Θεσσαλονίκη. Ανέκαθεν αγαπούσε τα roadtrips μέχρι που αποφάσισε μέσα από το Altervan Roadtrips να προσφέρει ολοκληρωμένες ταξιδιωτικές υπηρεσίες στο εξωτερικό, οργανώνοντας roadtrips για μικρές ομάδες.
Δύο διαφορετικές πλευρές του ταξιδιού με βαν, λοιπόν, και αρκετά πράγματα που αξίζει να ξέρεις πριν ξεκινήσεις.
Για τον Δημήτρη, πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για εξοπλισμό, προορισμούς ή κόστος, υπάρχουν δύο βασικές προϋποθέσεις: ασφάλεια και υπευθυνότητα. Όποιος ξεκινά διακοπές με βαν πρέπει να έχει βασική οδηγική παιδεία και να γνωρίζει στοιχειώδεις κανόνες διαβίωσης. Κυρίως, όμως, πρέπει να σέβεται το περιβάλλον και τον χώρο στον οποίο βρίσκεται.
Το van life, όπως εξηγεί, δεν αφορά μόνο τις παραλίες. Οι άνθρωποι που ταξιδεύουν με αυτοκινούμενο αναζητούν λίμνες, βουνά, δάση και γενικότερα τη φύση. Γι' αυτό θεωρεί βασικό ο ταξιδιώτης να τηρεί τους κανόνες και να σέβεται κάθε περιοχή στην οποία σταθμεύει ή διανυκτερεύει.
Μία συγκεκριμένη απάντηση του τύπου «τόσα ευρώ την εβδομάδα» δεν υπάρχει, σύμφωνα με τον Δημήτρη. Το κόστος εξαρτάται από το πώς θέλει να ταξιδέψει ο καθένας. Παίζει ρόλο η διάρκεια των διακοπών, ο προορισμός, το αν θα επιλέξεις camping ή άλλη μορφή διανυκτέρευσης, το πόσα χιλιόμετρα θα κάνεις και φυσικά το πώς θα τρως.
Ο ίδιος συνήθως τα συνδυάζει. Υπάρχουν ημέρες που παίρνουν μαζί τους τρόφιμα και μαγειρεύουν στο βαν και άλλες που, όταν περάσουν από μια πόλη ή ένα χωριό, θα σταματήσουν σε μια ταβέρνα.
Αν κάποιος ψωνίζει από το σούπερ μάρκετ και μαγειρεύει μόνος του, το κόστος του φαγητού είναι περίπου αυτό που θα είχε και στο σπίτι του. Αντίστοιχα, διαφορετικό κόστος έχει ένα roadtrip στο οποίο κάθε ημέρα κάνεις δύο ή τρεις ώρες οδήγησης και διαφορετικό το να φτάσεις σε ένα μέρος και να μείνεις εκεί για αρκετές ημέρες, περιορίζοντας καύσιμα, διόδια και μετακινήσεις.
Ακόμη και το ίδιο το αυτοκινούμενο αλλάζει εντελώς την εξίσωση. Υπάρχουν επιλογές λίγων χιλιάδων ευρώ και άλλες που μπορεί να φτάσουν τις 100.000 ευρώ. Επομένως, το budget καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το τι ακριβώς θέλει ο καθένας από αυτή την εμπειρία.
Η επιλογή του σημείου διανυκτέρευσης είναι ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια του ταξιδιού. Και για τον Δημήτρη, από τότε που ταξιδεύει πλέον και με παιδί, η προσοχή είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Όταν υπάρχει παιδί μαζί, όπως λέει, τα σχεδιάζεις όλα «διπλά και τριπλά». Προτιμά σημεία στα οποία βλέπει ότι υπάρχουν και άλλοι ταξιδιώτες με βαν, ενώ στο εξωτερικό χρησιμοποιεί εφαρμογές και κοινότητες vanlifers, στις οποίες μπορεί να δει αξιολογήσεις και εμπειρίες ανθρώπων που έχουν ήδη διανυκτερεύσει σε ένα συγκεκριμένο μέρος.
Σημαντικό θεωρεί επίσης να βρίσκεται σχετικά κοντά σε πόλη ή χωριό, ώστε αν συμβεί κάτι να υπάρχει δυνατότητα βοήθειας.
Πολύ απλά, όσα επιτρέπουν σε κάποιον να παραμείνει αυτόνομος για μερικές ημέρες αν χρειαστεί. Νερό, τρόφιμα και βασικά εφόδια είναι απαραίτητα. Εξίσου σημαντικό είναι και το ρεύμα, γι' αυτό και ένα σετ φωτοβολταϊκά είναι απαραίτητο. Και φυσικά ένα φαρμακείο, το οποίο είναι αυτονόητο για κάθε όχημα και όχι μόνο για ένα αυτοκινούμενο.
Η λογική είναι ότι αν βρεθείς κάπου απομακρυσμένα και, για οποιονδήποτε λόγο, χρειαστεί να παραμείνεις εκεί περισσότερο από όσο υπολόγιζες, θα πρέπει να μπορείς να καλύψεις τις βασικές σου ανάγκες για μερικές ημέρες.
Εδώ βρίσκεται και το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του van life: η ελευθερία της μετακίνησης. Τα τελευταία δέκα χρόνια σπάνια μένει περισσότερες από δύο ημέρες στο ίδιο σημείο.
«Κάθε μέρα θέλω να βλέπω και να γνωρίζω κάτι διαφορετικό, να ταξιδεύω, να ανακαλύπτω, να βρίσκομαι κάπου διαφορετικά», λέει. Αυτή είναι η ουσία του αυτοκινούμενου. Αν θέλεις να φτάσεις σε ένα camping και να παραμείνεις εκεί για μία εβδομάδα, υπάρχουν και άλλες λύσεις. Το αυτοκινούμενο αποκτά το πραγματικό του νόημα όταν κινείσαι, αλλάζεις εικόνες και ανακαλύπτεις καινούρια μέρη.
Οι ωραίες εικόνες έχουν και την άλλη πλευρά τους. Πρέπει να αδειάζεις τα χρησιμοποιημένα νερά, να φροντίζεις τη χημική τουαλέτα, να κουβαλάς πράγματα μέσα και έξω και γενικότερα να ασχολείσαι καθημερινά με μικρές πρακτικές ανάγκες που στο σπίτι λύνονται πολύ πιο εύκολα. Για τον Δημήτρη αυτά δεν αποτελούν σοβαρά μειονεκτήματα. Είναι απλώς μέρος της συγκεκριμένης καθημερινότητας.
Αυτό είναι και ένα από τα πρώτα πράγματα που λέει στους φίλους του όταν του εκφράζουν την επιθυμία να αγοράσουν ένα αυτοκινούμενο. Φέτος, τέσσερις παιδικοί του φίλοι τον ρώτησαν για το van life και η συμβουλή του ήταν η ίδια: πρώτα να νοικιάσουν ένα βαν για μία εβδομάδα και να δουν στην πράξη αν τους ταιριάζει.
Για κάποιον που έχει συνηθίσει το air condition, το σούπερ μάρκετ κάτω από το σπίτι και τη δυνατότητα να παραγγείλει φαγητό όποτε θέλει, η καθημερινότητα στο βαν μπορεί να φανεί δύσκολη. Το μαγείρεμα, η χημική τουαλέτα και ένας πιο απόμερος και «άγριος» τρόπος ζωής χρειάζονται προσαρμογή.
Ένα θέμα στο οποίο ο Δημήτρης επιμένει ιδιαίτερα είναι η κατάσταση που συναντούν οι ταξιδιώτες με αυτοκινούμενα στην Ελλάδα. Έχοντας ζήσει για χρόνια στη Σουηδία και έχοντας ταξιδέψει με βαν σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη, θεωρεί ότι η χώρα μας βρίσκεται πολύ πίσω σε επίπεδο οργάνωσης και υποδομών.
Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες υπάρχουν οργανωμένα σημεία στάθμευσης και διανυκτέρευσης, χώροι για ανεφοδιασμό και απόρριψη των αποβλήτων του αυτοκινούμενου, αλλά και διαφορετικές επιλογές ανάλογα με το αν κάποιος θέλει δωρεάν ή επί πληρωμή διαμονή. Στην Ελλάδα, όπως λέει, οι αντίστοιχες δυνατότητες είναι πολύ περιορισμένες.
Και για τον ίδιο το ζήτημα δεν αφορά μόνο την εξυπηρέτηση όσων έχουν επιλέξει αυτόν τον τρόπο διακοπών. Θεωρεί ότι πρόκειται και για μια σημαντική οικονομική ευκαιρία που η Ελλάδα αφήνει ανεκμετάλλευτη.
Όπως τονίζει, το van life αποτελεί πλέον επιλογή εκατομμυρίων ανθρώπων διεθνώς και χρόνο με τον χρόνο κερδίζει περισσότερους ταξιδιώτες. Πρόκειται για κόσμο που μετακινείται συνεχώς, επισκέπτεται διαφορετικές περιοχές και φυσικά ξοδεύει χρήματα εκεί όπου σταματά – σε καταστήματα, εστιατόρια, σούπερ μάρκετ και τοπικές επιχειρήσεις.
Αντί η Ελλάδα να δυσκολεύει αυτή τη μορφή ταξιδιού, θα μπορούσε μέσα από ένα σαφές πλαίσιο και τις κατάλληλες υποδομές να την αξιοποιήσει, προσελκύοντας περισσότερους Έλληνες και ξένους vanlifers και δημιουργώντας ταυτόχρονα έσοδα για τις τοπικές κοινωνίες.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του δικού του βαν. Στη Σουηδία αγόρασε ένα επαγγελματικό Mercedes Sprinter, το οποίο ήθελε να μετατρέψει σε αυτοκινούμενο. Όπως περιγράφει, απευθύνθηκε στον αρμόδιο τεχνικό έλεγχο και ενημερώθηκε για τις προϋποθέσεις που έπρεπε να πληροί το όχημα, όπως σταθερό κρεβάτι, καθίσματα, τραπέζι και χώρο μαγειρέματος. Όταν ολοκληρώθηκε η μετατροπή, το όχημα ελέγχθηκε και η άδειά του άλλαξε από επαγγελματικό σε αυτοκινούμενο.
Με βάση αυτή την εμπειρία, θεωρεί ότι ένα πιο σαφές και εύχρηστο πλαίσιο θα μπορούσε να βοηθήσει και ανθρώπους στην Ελλάδα που θέλουν να μετατρέψουν ένα βαν για τις διακοπές τους.
Για θάλασσα, η Πελοπόννησος είναι από τις πρώτες επιλογές του Δημήτρη. Ένας γύρος της με βαν, όπως λέει, είναι «όνειρο». Πολύ ψηλά βάζει και την Κρήτη, η οποία συνδυάζει θάλασσα και βουνό. Για περισσότερο ορεινές διαδρομές ξεχωρίζει τον Όλυμπο και την Πίνδο, ενώ προτείνει και τη Χαλκιδική ακριβώς επειδή συνδυάζει βουνό και θάλασσα.
Το σημαντικότερο, πάντως, είναι να κινηθείς. Μία εβδομάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι αρκετή για έναν πρωτάρη ώστε να πειραματιστεί και να καταλάβει αν αυτός ο τρόπος ταξιδιού τον καλύπτει ή αν τελικά δεν είναι για εκείνον.
Αν ο Δημήτρης βλέπει το βαν ως έναν τρόπο ζωής και διαμονής στον δρόμο, ο Αναστάσης από το Altervan Roadtrips το προσεγγίζει από την πλευρά του οργανωμένου roadtrip. Για τον Αναστάση, αυτός ο τρόπος ταξιδιού ταιριάζει κυρίως σε ανθρώπους που δεν θέλουν απλώς να επισκεφθούν έναν προορισμό, αλλά να ζήσουν ολόκληρη τη διαδρομή.
Σε όσους αγαπούν τη φύση, τις αυθόρμητες στάσεις, τις μικρές παρέες και δεν έχουν πρόβλημα αν κάποιες φορές το πρόγραμμα χρειαστεί να προσαρμοστεί. Ίσως, αντίθετα, να μην το απολαύσει κάποιος που θέλει ένα απολύτως αυστηρό πρόγραμμα, πολλή απομόνωση ή την κλασική εμπειρία ενός οργανωμένου ταξιδιού με μεγάλο λεωφορείο.
Αρκετοί που δοκιμάζουν ένα τέτοιο ταξίδι για πρώτη φορά πιστεύουν ότι θα βρίσκονται πολλές ώρες στριμωγμένοι μέσα σε ένα βαν ή ότι θα ακολουθούν ένα αυστηρό πρόγραμμα από το πρωί μέχρι το βράδυ. Στην πραγματικότητα, όπως εξηγεί ο Αναστάσης, προσπαθούν να κάνουν τη διαδρομή κομμάτι της συνολικής εμπειρίας, με αρκετές στάσεις και ελευθερία, πάντα μέσα στο πλαίσιο ενός καλά σχεδιασμένου προγράμματος.
Το βαν είναι ο τρόπος με τον οποίο μπορούν να κινούνται πιο ευέλικτα και να φτάνουν σε μέρη που δύσκολα θα μπορούσε να επισκεφθεί ένα μεγάλο γκρουπ.
Δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός που λειτουργεί σε κάθε προορισμό. Διαφορετικά είναι 300 χιλιόμετρα σε έναν καλό αυτοκινητόδρομο και διαφορετικά 150 χιλιόμετρα σε βουνό, χιόνι ή δύσκολο επαρχιακό δρόμο.
Το σημαντικότερο για τον Αναστάση είναι να μην προσπαθήσεις να χωρέσεις τα πάντα. Κατά μέσο όρο, τα 200-300 χιλιόμετρα την ημέρα είναι μια λογική απόσταση, όμως αυτό εξαρτάται πάντα από τη χώρα, τις συνθήκες, τον δρόμο και όσα θέλει η ομάδα να ζήσει κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Δεν υπάρχει μία εποχή που να είναι η καλύτερη για κάθε roadtrip. Κάθε προορισμός έχει τη δική του κατάλληλη περίοδο και πολλές φορές το Altervan επιστρέφει στο ίδιο μέρος διαφορετικές εποχές, επειδή η εμπειρία μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική.
Στο εξωτερικό, ο Αναστάσης ξεχωρίζει χώρες και περιοχές όπως η Ισλανδία, η Νορβηγία, η Ελβετία, η Αυστρία, οι Δολομίτες και η δυτική ακτή της Αμερικής. Είναι μέρη που θεωρεί ιδανικά για roadtrip, ακριβώς επειδή η ίδια η διαδρομή είναι εξίσου σημαντική με τον τελικό προορισμό.
Σε μια οργανωμένη μικρή ομάδα, το κόστος της μετακίνησης μοιράζεται και μπορεί να προσφερθεί μια πολύ πιο προσωπική και ευέλικτη εμπειρία από εκείνη ενός μεγάλου πούλμαν.
Αυτό, όπως διευκρινίζει ο Αναστάσης, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρόκειται πάντα για τη φθηνότερη μορφή ταξιδιού. Ο ταξιδιώτης, όμως, δεν χρειάζεται να νοικιάσει αυτοκίνητο, να σχεδιάσει μόνος του τη διαδρομή, να κλείσει διαφορετικά καταλύματα και δραστηριότητες ή να διαχειριστεί τα απρόοπτα.
Ουσιαστικά πληρώνει και για την οργάνωση, την ασφάλεια και την εμπειρία των ανθρώπων που έχουν σχεδιάσει και γνωρίζουν τη διαδρομή.
Μαζί τους ταξιδεύουν και άνθρωποι που θα μπορούσαν πολύ εύκολα να οργανώσουν ένα roadtrip μόνοι τους. Αυτό που τους λένε συχνά είναι ότι τους λείπει η κατάλληλη παρέα. Οι φίλοι τους είτε δεν μπορούν να ταξιδέψουν τις ίδιες ημερομηνίες είτε δεν έχουν τον ίδιο τρόπο και ρυθμό ταξιδιού. Επομένως, δεν επιλέγουν το Altervan μόνο για την οργάνωση και την ασφάλεια, αλλά και για τη δυνατότητα να μοιραστούν την εμπειρία με ανθρώπους που αναζητούν κάτι αντίστοιχο.
Το ενδιαφέρον των Ελλήνων για αυτού του τύπου τα ταξίδια έχει αυξηθεί πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια. Ολοένα και περισσότερος κόσμος απομακρύνεται από το κλασικό μοντέλο του οργανωμένου ταξιδιού και να αναζητούν μικρότερες ομάδες, περισσότερη φύση και πιο αυθεντικές εμπειρίες.
Οι περισσότεροι ταξιδιώτες του Altervan έρχονται μόνοι τους, χωρίς να γνωρίζουν κανέναν. Μέσα σε πολύ λίγο χρόνο, όμως, η ομάδα γίνεται μία παρέα. «Δεν αισθάνεσαι ότι βρίσκεσαι σε μια τυπική οργανωμένη εκδρομή, αλλά ότι ταξιδεύεις με μια παρέα που δημιουργήθηκε στον δρόμο», καταλήγει.
