Ο Όρμος Καταφυγή είναι η πιο νησιώτικη γωνιά της Αττικής

Δευτέρα απόγευμα, μεσούντος του Ιουλίου, ακριβώς 40 λεπτά από τη στιγμή που κλείσαμε πίσω μας την πόρτα του γραφείου. Η εικόνα από το πλάτωμα όπου αφήνουμε το αυτοκίνητο δεν θα μπορούσε να είναι πιο κυκλαδίτικη: Ολόλευκο εκκλησάκι με γαλάζια στέγη μετρά από ψηλά τα κύματα του Σαρωνικού. Ακριβώς από κάτω του, οι τελευταίες ηλιαχτίδες βάφουν χρυσαφένια μια παραλία με νερά που λαμπυρίζουν.

Λευκά σπιτάκια ανηφορίζουν το ύψωμα που την αγκαλιάζει, ένα τοπίο άνυδρο, βραχώδες, με λιγοστή θαμνώδη βλάστηση, κι έναν δρόμο να χαράζει το ύψωμα στη μέση και να χάνεται πίσω από τη στροφή. Αν μας έφερνες εδώ με δεμένα μάτια, θα παίρναμε όρκο πως βρισκόμαστε σε νησί.

Μα πού είμαστε;

Τον Όρμο Καταφυγή τον βρίσκεις στον χάρτη εδώ, ανάμεσα στο Θυμάρι και τον Χάρακα, ή αν προτιμάς ανάμεσα στο Σούνιο και την Παλαιά Φώκαια (η οποία, φαν φακτ, λεγόταν αρχικά Νέα Παλαιά Φώκαια. Την ορίτζιναλ Παλαιά Φώκαια τη βρίσκεις μέχρι σήμερα λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Σμύρνη, στην Τουρκία).

Γνωστός και ως οικισμός Αίολος, με τα μισά δρομάκια του να έχουν πάρει ονόματα ανέμων (Πουνέντε, Γαρμπή, Όστριας και πάει λέγοντας), ο Όρμος δεν είναι τουριστικά ανεπτυγμένος: Πέρα από κάποιες ενοικιαζόμενες βίλες και σπιτάκια, δεν θα βρεις εδώ μαγαζιά, ούτε μπιτσόμπαρα να χαλάνε με τις μουσικές τους την ονειρική ησυχία του τοπίου.

Μίλα μου για παραλία

Παραλίες, για την ακρίβεια, δύο: Δίδυμα κολπάκια με χοντρουλό βοτσαλάκι, διάφανα νερά από τα πιο εντυπωσιακά που έχεις δει στον Σαρωνικό, βραχάκια για βουτιές στις άκρες τους και θέα σε ένα ηλιοβασίλεμα καρτποσταλικό. Φέρε οπωσδήποτε ομπρέλα και προμήθειες, είναι βέβαιο πως θα θέλεις να μείνεις μέχρι αργά.

Πού τρώμε εδώ κοντά;

Οι δύο κοντινότερες επιλογές είναι το Απόμερο, με την καταπράσινη αυλίτσα με τις μουριές, τα φρέσκα θαλασσινά αλλά και κρεατικά της ώρας, και η Αντιγόνη, που αγναντεύει από ψηλά τη θάλασσα και συνδυάζει επίσης στεριά και θάλασσα –δοκίμασε την προβατίνα της, θα μας θυμηθείς. Και τα δύο βρίσκονται στο Θυμάρι, κι έχουν λογικότατες για την εποχή τιμές, γύρω στα 25€ το άτομο με κρασί αν κινηθείς στεριανά.

Η Παναγία η Καταφυγιώτισσα, ένα κυκλαδίτικο έργο τέχνης

Αν και είναι μικρές οι πιθανότητες να τη βρεις ανοιχτή αν έρθεις απόγευμα, η Παναγία η Καταφυγιώτισσα είναι το απόλυτο χαϊλάητ του μικρού οικισμού που της έδωσε το όνομά της. Χτισμένη επάνω στο πλάτωμα που χωρίζει τις δύο παραλιούλες του Όρμου Καταφυγή μεταξύ τους, αυτό το εντελώς νησιώτικο εκκλησάκι κρύβει στο εσωτερικό του μια έκπληξη: Τις μοναδικές τοιχογραφίες του Δημήτρη Μυταρά.

Ο καλλιτέχνης εμπνεύστηκε από τους ανέμους για να σχεδιάσει, το 2004, στο εσωτερικό της μικρής εκκλησίας φτερωτές φιγούρες, πουλιά, μάτια και λουλούδια, ένα σύνολο που κορνιζάρει τις δύο μοναδικές εικόνες του ναού, εκείνες του Χριστού και της Παναγίας.

Στις σημειώσεις του, ο Μυταράς αναφέρει σχετικά:

«Αυτές οι μορφές-άνεμοι κουβαλούν την αίσθηση του θείου και ενώνουν τον κόσμο μας με την επουράνια δημιουργία. Πιστεύω ότι, αν υπάρχει Θεός, βρίσκεται εκεί… Οι άνεμοι είναι καθημερινά γύρω σου και αισθάνεσαι την παρουσία τους. Τα πουλιά γεμίζουν τον ουρανό: γλάροι, χελιδόνια, κοτσύφια και σπουργίτια.

Αγιογράφος δεν είμαι. Το έφτιαξα όπως το ένιωσα εκείνη τη στιγμή. Έβαλα ένα μάτι που βλέπει ο Θεός και ζωγράφισα τον Χριστό και την Παναγία. Και τεράστιους αγγέλους. Μπήκε ένας δεσπότης στο εκκλησάκι και μου είπε: “κ. Μυταρά, είστε καλά; Τι κάνετε; Πού είναι το τέμπλο; Οι άγιοί μας;”. Ήταν τόσο φοβισμένος, σαν να είχε δει τον διάβολο. Εγώ έτσι είδα τον Θεό. Τον Θεό τον βλέπω γύρω μου στη φύση.

Όταν προσφέρθηκα να εικονογραφήσω το εκκλησάκι, είπα ότι δεν θέλω χρήματα, όχι για να πάω στον παράδεισο, αλλά για να μη μου επιβάλουν οι άλλοι τις απόψεις τους. Το αποτέλεσμα μπορεί να ξενίζει, να μοιάζει προκλητικό, όμως το εκκλησάκι αυτό είναι μια προσευχή που πάντα χρωστούσα. Δεν είμαι φανατικά Χριστιανός, είμαι βαθύτατα Χριστιανός».