Cine Καλησπερίτης: Το πιο μαγικό θερινό σινεμά του Αιγαίου βρίσκεται στην Κίμωλο

Υπάρχουν θερινά σινεμά με χαλικάκι, γιασεμί και καρέκλες σκηνοθέτη. Και υπάρχει και ο Cine Καλησπερίτης, το μετακινούμενο θερινό σινεμά της Κιμώλου, που στήνεται κάθε φορά σε άλλο σημείο του νησιού: σε παραλίες, αρχαιολογικούς χώρους, βράχια, πλατείες, κάτω από αστέρια, δίπλα στο κύμα κι αλλού.

Πίσω του βρίσκονται οι Κιμωλίστες, η εθελοντική ομάδα της Κιμώλου που εδώ και χρόνια φροντίζει, αναδεικνύει και συστήνει το νησί μέσα από δράσεις που ξεκινούν από καθαρισμούς και μονοπάτια και φτάνουν μέχρι βιβλιοθήκες σε παραλίες, φεστιβάλ, γιορτές και φυσικά βραδιές σινεμά που μετατρέπονται στην απόλυτη καλοκαιρινή εμπειρία.

Μιλήσαμε με τους Κιμωλίστες – τον Φώτη, τον Γιώργο, την Κατερίνα, την Ελένη, τη Μπέμπα, την Αγαθή και τον Κώστα – και μας αφηγήθηκαν την ιστορία, τη φιλοσοφία, τον Cine Καλησπερίτη, αλλά και τις υπόλοιπες δράσεις του.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα του μετακινούμενου θερινού κινηματογράφου;

«Με την ίδρυση της Εθελοντικής Ομάδας Κιμώλου “Κιμωλίστες” ΑΜΚΕ, το 2011, μέσα στο σύνολο των δράσεων που αφορούσαν καθαρισμούς παραλιών και των κοινόχρηστων χώρων του Χωριού, γεννήθηκε η ιδέα του υπαίθριου μετακινούμενου σινεμά Cine Καλησπερίτη», μας λένε.

Εμπνευστής του ήταν ο Φώτης Μαρινάκης, ο οποίος, όταν εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Κίμωλο, διαπίστωσε πως αυτό που του έλειπε από την Αθήνα ήταν οι βραδινές προβολές. Έτσι, το 2014 αγόρασε μια φορητή οθόνη εξωτερικού χώρου, έναν προτζέκτορα και ηχεία.

«Αρχικά διοργανώνονταν απλές προβολές στον τοίχο του δημοτικού σχολείου, για τους μόνιμους κατοίκους του νησιού, αλλά στη συνέχεια σκεφτήκαμε ότι θα ήταν ωραίο το σινεμά να μεταφέρεται, να πηγαίνει κάθε φορά σε διαφορετική, απόμακρη παραλία για προβολή. Σιγά σιγά οι επισκέπτες του νησιού άρχισαν να ζουν μια διαφορετική, δωρεάν, ποιοτική πολιτιστική διέξοδο κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, καθώς το νησί δεν διαθέτει μόνιμο κινηματογράφο».

Από το Cinema Paradiso στην πλατεία μέχρι τις Βρυξέλλες

Η πρώτη προβολή έγινε το 2014, με το Cinema Paradiso, στην κεντρική πλατεία κοντά στο πετρόχτιστο πηγάδι «Στου Γιωργηλά», στο Χωριό.

«Όλοι οι νησιώτες ήρθαν να παρακολουθήσουν την ταινία. Η στιγμή ήταν μοναδική, γιατί η τελευταία φορά που είχε προβληθεί ταινία στο νησί ήταν πριν από σαράντα πέντε χρόνια», θυμούνται.

Από τότε, όπως μας λένε, η διοργάνωση μεγάλωσε πολύ. Η σκηνογραφία έγινε πιο σύνθετη, πιο εντυπωσιακή, πιο φροντισμένη. Τα απλά φαναράκια με τα κεριά αντικαταστάθηκαν από 500 ηλιακά φαναράκια, που δεν αφήνουν περιβαλλοντικό αποτύπωμα, 100 δάδες και 200 κεριά.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, ο Cine Καλησπερίτης υποδέχθηκε σημαντικούς σκηνοθέτες και δημιουργούς, όπως τη Μιμή Ντενίση στη «Σμύρνη μου Αγαπημένη», τον Τάσο Μπουλμέτη στην «Πολίτικη Κουζίνα», τον Κώστα Καπάκα στο «Peppermint» και την Κατερίνα Μπέη στο «Υπάρχω».

Και δεν έμεινε μόνο στην Κίμωλο. Ο Cine Καλησπερίτης ταξίδεψε και σε άλλα νησιά, λειτουργώντας, όπως λένε οι Κιμωλίστες, ως «ο καλύτερος πρεσβευτής της Κιμώλου»: στη Μήλο, τη Σέριφο, τη Σίκινο, τα ηρωικά Ψαρά και τη Γαύδο.

Τον Οκτώβριο του 2023, μάλιστα, οι Κιμωλίστες παρουσίασαν το έργο τους και τον βραβευμένο Cine Καλησπερίτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις Βρυξέλλες. Στην πρώτη του προβολή εκτός Ελλάδας, στην αίθουσα «Μανώλης Γλέζος», προβλήθηκε η πολυβραβευμένη ταινία «Πίσω Πόρτα», παρουσία της σεναριογράφου Κατερίνας Μπέη και του σκηνοθέτη Γιώργου Τσεμπερόπουλου.

«Η συμμετοχή των Ελλήνων που ζουν στο εξωτερικό και οι οποίοι έλαβαν μέρος στη συζήτηση που ακολούθησε ξεπέρασε κάθε προσδοκία», μας λένε.

Όταν το τοπίο γίνεται σκηνικό

Με την πάροδο του χρόνου, οι σκηνογραφίες των Κιμωλιστών έχουν μετατρέψει σε έργα τέχνης κάποια από τα πιο εντυπωσιακά σημεία της Κιμώλου.

«Οι ηφαιστειακοί σχηματισμοί στα βόρεια της Κιμώλου, “Στου Γερονικόλα τ’ Άψηλά”, και το πασίγνωστο Ρέμα στον Ελέφαντα απογειώνουν το σκηνικό με τα αιωρούμενα φαναράκια και τα θεσπέσια χρώματα του δειλινού», περιγράφουν.

Στο Κλήμα, η ομάδα διασχίζει τη θάλασσα για μερικά μέτρα και τοποθετεί ηλιακά φαναράκια πάνω στις ξέρες και τις πλακωτές πέτρες που είναι διασκορπισμένες μέσα στη θάλασσα.

«Το αποτέλεσμα είναι μοναδικό, ειδικά όταν έχει ολόγιομο φεγγάρι. Σας προσκαλούμε να έρθετε για να γεμίσετε από συναισθήματα που δεν αποτυπώνονται στο χαρτί».

Και κάπως έτσι καταλαβαίνεις πως εδώ δεν πας απλώς «να δεις ταινία». Πας για τη διαδρομή μέχρι το σημείο της προβολής, για το ηλιοβασίλεμα, για τα φαναράκια, για τον ήχο του κύματος, για εκείνη τη σπάνια στιγμή που το σινεμά συναντά το τοπίο και όλα μοιάζουν λίγο πιο καλοκαιρινά απ’ όσο αντέχεις.

Πώς επιλέγεται κάθε φορά η τοποθεσία;

Οι προβολές γίνονται σε σημεία που συχνά επιλέγουν οι ίδιοι οι cinephiles, συνδέοντάς τα με όμορφες αναμνήσεις από τις επισκέψεις τους στην Κίμωλο. Όμως υπάρχει και ένας πολύ πρακτικός παράγοντας: ο άνεμος.

«Μιας και χρειαζόμαστε 3 μποφόρ για να στήσουμε τον εξοπλισμό μας, επιλέγουμε τοποθεσίες απάνεμες, όπου εναλλάσσεται το φυσικό τοπίο με τον ήχο του κύματος και τα χιλιάδες αστέρια που κοσμούν τον ουρανό», εξηγούν.

Μια από τις πιο ξεχωριστές προβολές γίνεται στο «Κοφτό», στον αρχαιολογικό χώρο των Ελληνικών. Εκεί, ο θεατής διασχίζει μια απόσταση 500 μέτρων μέχρι τον χώρο προβολής, περνώντας από μια είσοδο φωταγωγημένη με αιωρούμενα και επιδαπέδια φαναράκια, αλλά και 100 δάδες διάσπαρτες παντού.

Άλλες φορές, η τοποθεσία επιλέγεται για να δημιουργηθεί μια εντελώς νέα σκηνογραφία. Όπως στο «Αμμώνι», όπου οι Κιμωλίστες θέλησαν να αναδείξουν το τοπίο και τις μοναδικές αλμύρες, στολισμένες έτσι ώστε να δίνουν την αίσθηση της αλμύρας και του φωτός του δειλινού που δύει στα Πολλώνια της Μήλου.

«Μια πανδαισία χρωμάτων, με τη θάλασσα να αιχμαλωτίζει το βλέμμα», όπως το περιγράφουν.

Πόση δουλειά θέλει μια βραδιά σινεμά κάτω από τα αστέρια;

Πολλή περισσότερη απ’ όση φαντάζεται κάποιος που απλώς κάθεται στην καρέκλα του και βλέπει την ταινία να ξεκινά.

«Ο σχεδιασμός ξεκινά συνήθως με επίσκεψη στο συγκεκριμένο σημείο, έχοντας λάβει υπόψη τη φορά του ανέμου, και άλλοτε χρειαζόμαστε δύο μέρες για να μεταφέρουμε τον εξοπλισμό μας και να τον στήσουμε σταδιακά», μας λένε.

Καρέκλες, κούτες με φαναράκια, κεριά και δάδες, καλώδια, γεννήτρια, ξαπλώστρες, τραπεζάκια, σχοινιά, προτζέκτορες, πανί προβολής, διακοσμητικές γλάστρες και πανιά φύλαξης αποτελούν μέρος μόνο του εξοπλισμού.

Με την καθοδήγηση του Φώτη Μαρινάκη, υπεύθυνου της σκηνογραφίας, η ομάδα ετοιμάζει τον χώρο πολλές φορές για δύο συνεχόμενες ημέρες.

«Ποτέ η σκηνογραφία δεν μοιάζει με την προηγούμενη στο ίδιο σημείο και αυτό οφείλεται στη διάθεση και τα συναισθήματα που μας κατακλύζουν ενώ ετοιμαζόμαστε για να χαρούν οι cinephiles τη βραδιά και να μείνει για πάντα στην καρδιά τους».

Δωρεάν, εθελοντικά και με τον κόσμο να γίνεται ο καλύτερος πρεσβευτής

Η αναγνώριση του Cine Καλησπερίτη έχει πλέον ξεπεράσει τα σύνορα της Ελλάδας. Οι προβολές κάνουν τον γύρο του διαδικτύου, ενώ οι Κιμωλίστες λαμβάνουν καθημερινά πολλά μηνύματα στο Instagram για την επόμενη προβολή.

«Δεν είναι λίγοι οι επισκέπτες που φτάνουν στην Κίμωλο μόνο και μόνο για να ζήσουν αυτή τη βραδινή μαγεία, από όλο τον κόσμο», λένε.

Παρά την προβολή, όμως, ο βασικός στόχος παραμένει ίδιος: να χαίρονται οι ίδιοι και όλοι όσοι συμμετέχουν στις δράσεις τους. Οι προβολές παραμένουν πάντα δωρεάν και αυτό γίνεται εφικτό χάρη στους χορηγούς, τους συνδιοργανωτές, τους υποστηρικτές, τον Δήμο Κιμώλου και τους κατοίκους του νησιού, που συμβάλλουν με κάθε τρόπο.

Αξέχαστες βραδινές προβολές έχουν γίνει και σε συνεργασία με τοπικούς φορείς, όπως ο Σύλλογος Τουριστικών Καταλυμάτων Κιμώλου και οι επαγγελματίες του νησιού.

«Η τουριστική προβολή έχει γίνει 15 χρόνια τώρα με φυσικό τρόπο και όχι επιτηδευμένα. Οι ίδιοι οι cinephiles, με τα βίντεο που διαμοιράζονται μαζί μας στο Instagram και τις φωτογραφίες τους, έχουν κάνει γνωστή την Κίμωλο και τις ομορφιές της σε όλο τον πλανήτη. Κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας κάθε προβολής, οι λήψεις δίνουν και παίρνουν, προάγοντας το τουριστικό προϊόν, ενώ σηματοδοτούν την ουσία του εθελοντισμού ως μορφή ανάδειξης του βιώσιμου πολιτιστικού τουρισμού».

Οι άλλες δράσεις των Κιμωλιστών

Ο Cine Καλησπερίτης μπορεί να είναι η πιο κινηματογραφική δράση τους –κυριολεκτικά και μεταφορικά– όμως δεν είναι η μόνη.

Στο παρελθόν, οι Κιμωλίστες έχουν αναλάβει καθαρισμούς ανοιχτών χώρων του Χωριού και το άνοιγμα ενός δικτύου επτά πεζοπορικών μονοπατιών σε δύσβατα σημεία της Κιμώλου, προσελκύοντας πεζοπόρους διαφορετικών ηλικιών όλο τον χρόνο.

Πλέον συμβάλλουν στη γιορτή του Αη Κλήδονα, στη Γιορτή της Λαδένιας, στο Φεστιβάλ Αρμών και σε παραδοσιακά γλέντια.

Ξεχωριστή θέση έχουν και οι υπαίθριες ανοιχτές βιβλιοθήκες της Κιμώλου, με τα παραδοσιακά μπαούλα στην Πλατεία της Σωτήρας και τα βιβλία κρεμασμένα από θαλασσόξυλα. Οι βραβευμένες Βάρκες Βιβλιοθήκες από το Greek Ibby, το 2019, βρίσκονται στις παραλίες Πράσσα, Μπονάτσα, Μαυροσπήλια και Ψάθη.

«Αποτελούν σημείο αναφοράς για το νησί, κυρίως επειδή προάγουν τη φιλαναγνωσία, διαδίδοντάς την με τον ελεύθερο δανεισμό βιβλίων για μικρούς και μεγάλους», λένε οι Κιμωλίστες.

Κάθε χρονιά, στο Kimolos Experience Festival εντάσσονται οι προβολές τους, παρουσιάσεις βιβλίων και δράσεις σχετικά με το περιβάλλον. Μεταξύ των πολλών φετινών καλεσμένων τους βρίσκεται και ο γνωστός σκηνοθέτης Πάβελ Παβλικόφσκι, βραβευμένος με Όσκαρ δημιουργός των «Ida» και «Cold War», τον οποίο θα έχουν τη μεγάλη τιμή να φιλοξενήσουν στην Κίμωλο στα μέσα Αυγούστου.

Όσο για το μέλλον; Οι Κιμωλίστες σχεδιάζουν προβολές σε ξεχωριστά σημεία της Κιμώλου αλλά και σε άλλα νησιά, εκεί όπου το σινεμά μπορεί να αναδείξει την ομορφιά του τοπίου και να ενισχύσει τους δεσμούς με τους νησιώτες και τους επισκέπτες.