Ποια δέντρα φέρνουν την άνοιξη στην Αθήνα;

Οι άνθρωποι που γκρινιάζουν για την έλλειψη εποχών στην Αθήνα είναι οι ίδιοι που δεν έχουν κοντοσταθεί ποτέ μπροστά σε μια ανθισμένη κουτσουπιά, δεν έχουν χαζέψει τις τζακαράντες Μάιο στο Ζάππειο, δεν έχουν αλλάξει κατεύθυνση επειδή τους έσυρε από τη μύτη η μυρωδιά των νεραντζιών στο Κουκάκι, ή στο Εμπορικό Τρίγωνο.

Αν τα προσπερνάς κι εσύ βιαστικά όλα αυτά –κατανοούμε, δεν φταις εσύ, οι ιλιγγιώδεις ρυθμοί της ζωής τα φταίνε– άφησέ μας να σου θυμίσουμε τα δέντρα που φέρνουν την άνοιξη στην Αθήνα… και, ποιος ξέρει, ίσως σε βάλουμε και στον πειρασμό να τα σταθείς λίγο για να τα παρατηρήσεις την επόμενη φορά.

Οι κουτσουπιές

Οι αδιαφιλονίκητες σταρ της αθηναϊκής άνοιξης, ανθίζουν κατά κανόνα Απρίλιο (φέτος οι πιο τολμηρές μπήκαν στον χορό από τα τέλη Μαρτίου) με τα χαρακτηριστικά φούξια ανθάκια τους που πλημμυρίζουν χρώμα τους δρόμους της πόλης. Έχουν το πολύ ασυνήθιστο χαρακτηριστικό να βγάζουν πρώτα λουλούδια και μετά φύλλα, εξ ου και είναι απολύτως ροζ (και όχι, ας πούμε, ροζ-ο-πράσινη) η εικόνα τους αυτή την εποχή.

Αγγλιστί η κουτσουπιά λέγεται δέντρο του Ιούδα, Judas Tree, και η καθολική παράδοση λέει πως σε μια κουτσουπιά ήταν που κρεμάστηκε ο Ιούδας μετά την προδοσία, βάφοντας με το αίμα του ροζ τα ανθάκια της, που μέχρι τότε ήταν λευκά. Αν δεν έχεις την ιστορία ακουστά, είναι επειδή η ορθόδοξη παράδοση αντιλέγει πως το δέντρο απ’ όπου κρεμάστηκε ο Ιούδας ήταν συκιά, όχι κουτσουπιά.

Περισσότερα εδώ - 10 πράγματα που δεν ήξερες για τις κουτσουπιές 

Οι τζακαράντες

Είναι αυτά τα πανύψηλα δέντρα που ανθίζουν τον Μάιο, και κάνουν υπέροχα ανθάκια, μοβ αυτή τη φορά, όχι ροζ –κι αυτός είναι ένας από τους δύο τρόπους να τις ξεχωρίζεις από τις κουτσουπιές, ο άλλος είναι το ύψος τους, καθότι οι κουτσουπιές είναι σαφώς κοντύτερες.

Οι πιο διάσημες τζακαράντες της Αθήνας είναι εκείνες του Ζαππείου, αν και φέτος ο Δήμος Αθηναίων φύτεψε 90 ολοκαίνουριες στη Βασιλέως Κωνσταντίνου, που αν ανθίσουν από την πρώτη τους χρονιά θα κάνουν την παγκρατιώτικη λεωφόρο φαντασμαγορική, και ο πεζόδρομος μπροστά από το Ζάππειο (στον οποίο συρρέουν κάθε Μάιο οι επίδοξοι φωτογράφοι) θα έχει σοβαρό ανταγωνισμό.

Οι τζακαράντες, που θα ακούσεις να τις λένε και γιακαράντες, μας έρχονται από τη Λατινική Αμερική, καλλιεργούνται όμως σε όλο τον κόσμο, όπου δεν υπάρχει κίνδυνος παγετού, καθότι δεν πολυσυμπαθούν τις χαμηλές θερμοκρασίες.

Κι άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες έχουμε εδώ - Τζακαράντα: 10 πράγματα που δεν ήξερες για τα μωβ δέντρα της Αθήνας 

Οι νεραντζιές

Αν η κουτσουπιά είναι το χρώμα της Αθήνας, η νεραντζιά είναι αναμφίβολα η μυρωδιά της. Το δέντρο-σύμβολο των αθηναϊκών πεζοδρομίων, φυτεύτηκε μαζικά στην πόλη ήδη από τον 19ο αιώνα και την εποχή της Αμαλίας. Ο λόγος; Είναι απίστευτα ανθεκτική στην ατμοσφαιρική ρύπανση, δεν χρειάζεται πολλή περιποίηση και –το κυριότερο– το φύλλωμά της παραμένει καταπράσινο όλο τον χρόνο, προσφέροντας πολύτιμη σκιά το καλοκαίρι.

Φαν φακτ: Το αιθέριο έλαιο που παράγεται από τα άνθη της λέγεται νέρολι, και είναι ένα από τα πιο ακριβά υλικά στην υψηλή αρωματοποιία. Το όνομά του το πήραν από την Anne Marie Orsini, πριγκίπισσα της Nerola στην Ιταλία, που τον 17ο αιώνα τα χρησιμοποιούσε για να αρωματίζει τα γάντια και το μπάνιο της.

Κι άλλο φαν φακτ: Σύμφωνα με μία ερμηνεία, τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων που έκλεψε ο Ηρακλής σε έναν από τους άθλους του δεν ήταν παρά νεράντζια.

Όπως πιθανότατα ξέρεις –κι ευχόμαστε να μην έχεις μάθει με τον δύσκολο τρόπο– αν επιχειρήσεις να κόψεις νεράντζι από το δρόμο και να το φας, η πίκρα του θα σου μείνει αξέχαστη. Ωστόσο, το νεράντζι είναι ο βασιλιάς των γλυκών του κουταλιού. Η πικρή του γεύση οφείλεται στην νεραντζίνη, μια ουσία που εξαφανίζεται με το σωστό βράσιμο, αφήνοντας πίσω της ένα από τα πιο αρωματικά παραδοσιακά γλυκά.

Πέραν της ομορφιάς τους, οι νεραντζιές λειτουργούν και ως φυσικά φίλτρα. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι δενδροστοιχίες με νεραντζιές στο κέντρο της Αθήνας μπορούν να μειώσουν τη θερμοκρασία του δρόμου κατά αρκετούς βαθμούς το καλοκαίρι και να συγκρατήσουν μεγάλες ποσότητες μικροσωματιδίων από τα καυσαέρια.

Οι μουριές

Μπορεί να μην κάνουν εντυπωσιακά, χρωματιστά ανθάκια και να μην είναι από τα δέντρα που σταματάς για να φωτογραφίσεις, δεν θα μπορούσες όμως να φανταστείς την Αθήνα χωρίς τις μουριές της –είτε το συνειδητοποιείς, είτε όχι, θα ένιωθες σίγουρα πως κάτι λείπει από την εικόνα αν τις αφαιρούσαμε.

Από τα πιο διακριτικά και ταυτόχρονα πιο αθηναϊκά δέντρα, η μουριά γεμίζει την πόλη με φρέσκο, ζωντανό πράσινο από νωρίς την άνοιξη, απλώνοντας τη γενναιόδωρη σκιά που θα εκτιμήσεις πραγματικά σε λίγο καιρό, όταν πιάσουν οι πρώτες ζέστες.

Λίγο αργότερα, προς τα τέλη της άνοιξης, κάνουν την εμφάνισή τους και οι καρποί της –τα μικρά μούρα που άλλοι τα κυνηγούν με λαχτάρα κι άλλοι τα αποφεύγουν επιμελώς, για ευνόητους λόγους (βλέπε: λεκέδες σε παπούτσια, πεζοδρόμια και ό,τι βρεθεί από κάτω τους).

Και μια μικρή αλλά ενδιαφέρουσα πληροφορία για να εντυπωσιάζεις τις παρέες σου: Χωρίς τις μουριές δεν θα υπήρχε μετάξι. Τα φύλλα τους είναι η βασική τροφή των μεταξοσκωλήκων, και πάνω σε αυτά στηρίχθηκε ολόκληρη η σηροτροφία, από την αρχαία Κίνα μέχρι την Ελλάδα των περασμένων αιώνων.