Η Ιεροτελεστία στο Εθνικό έσωσε την θεατρική χρονιά

Τριακόσιες συνολικά συνεντεύξεις πήρε ο γάλλος συγγραφέας Γκιγιόμ Πουά τα χρόνια της πανδημίας, για να μιλήσει για τον θάνατο, τη διαδικασία του πένθους και την διαχείριση της απώλειας, σε ένα έργο (*) που, εστιάζοντας στη θνητότητα, καταλήγει τελικά να μιλά για την ίδια τη ζωή.

(*) Un Sacre είναι ο πρωτότυπος τίτλος του, δεν μεταφράζεται εύκολα, θα μπορούσες να το πεις «κάτι φοβερό», παίζει όμως και με την έννοια του ιερού.

Αυτό το έργο, με τις εννέα ιστορίες του, μπολιασμένο με τρεις πρωτότυπες, γραμμένες από την δραματολόγο Ιζαμπέλα Κωνσταντινίδου και τον σκηνοθέτη Χρήστο Θεοδωρίδη, έγινε το υλικό για την καλύτερη παράσταση που είδαμε φέτος. Την Ιεροτελεστία, στο Εθνικό Θέατρο.

Σαν αληθινή ιεροτελεστία, η παράσταση προσεγγίζει το πένθος μέσα από όλες του τις εκφάνσεις –τελετουργικό, σωματικό, αβάσταχτο, γλυκόπικρο, λειτουργικό ή μη, φορτωμένο με ενοχή, με πικρία, με οργή, αλαφρωμένο από αναμνήσεις, από αφηγήσεις, από μια ψυχική σύνδεση της ύστατης στιγμής. Κι αυτό που μένει είναι τελικά, αν το καλοσκεφτείς, ο τρόπος που σχετιζόμαστε με τους ανθρώπους εκείνους που μας καθορίζουν ακόμα και μέσα από το τέλος τους.

Υιοθετώντας την προσέγγιση των διαδοχικών μονολόγων, όπως και στο εξαιρετικό Συνέδριο για το Ιράν, ο Χρήστος Θεοδωρίδης φτιάχνει ένα σκηνικό σύμπαν από αστερισμούς που φωτίζονται ένας ένας, συνθέτοντας όλοι μαζί μια αφήγηση που παραπέμπει σε χάρτη πλοήγησης.

Από την εκπληκτική Ιωάννα Μαυρέα στην εναρκτήρια σκηνή της παράστασης να περιγράφει το τελετουργικό της ως τελευταία μοιρολογίστρα της Κορσικής, ως τον Ματίας του Γιώργου Εξακοΐδη που διαιωνίζει τον κύκλο της βίας την οποία υπέστη ως παιδί, τον Ζωρζ του Ανδρέα Νάτσιου που δεν αφήνει μάτι στεγνό στην πιο σπαρακτική από τις ιστορίες της παράστασης, και έναν αφοπλιστικό Θάνο Μαγκλάρα ως Πάνο να προσπαθεί να διαχειριστεί την αυτοκτονία του γκέι αδερφού του, οι συναρπαστικές στο σύνολό τους ερμηνείες ξεδιπλώνουν τις πτυχές του τραύματος, και μαζί τους εκείνες της ανθρώπινης ψυχής.

Κάπως σαν τις εντυπωσιακές, πολυάριθμες, ροζ κουρτίνες που ανοιγοκλείνουν σε κάθε σκηνή, αποκαλύπτοντας κάθε φορά ένα διαφορετικό πλαίσιο, (σχεδόν πάντα αφαιρετικό) σκηνικό ή περιβάλλον. Η σκηνογραφία των Λουκά Μπάκα και Φιλάνθης Μπουγάτσου παραπέμπει εύστοχα στην λειτουργία της μνήμης, που θολώνει τις λεπτομέρειες συγκρατώντας μόνο τα βασικά, για να αναδείξει τελικά κάθε φορά την ψυχική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε εμείς, ως αφηγητές-πρωταγωνιστές της εκάστοτε ιστορίας.

Αυτό το στραμμένο προς τα μέσα βλέμμα, την βαθιά προσωπική εξιστόρηση του συναισθήματος, πιάνει και η κινησιολογία της Ξένιας Θεμελή, η οποία κι εδώ όπως και στο Συνέδριο για το Ιράν βάζει σε κίνηση όσα δε χωράνε σε λόγια. Ιδιαίτερα στο δεύτερο μέρος της παράστασης, το σαφώς πιο σωματικό λόγω και των ιστοριών της, η χορογραφία κάνει το σκηνικό σύμπαν σωστό θεατρικό πανηγύρι, ζωντανεμένο και από τις μουσικές που ερμηνεύουν ζωντανά ο Κωνσταντίνος Κρομμύδας και ο Χρήστος Τζον Μούσλλι, όχι απλά ως μουσικοί της παράστασης αλλά και με διακριτούς ρόλους εντός της.

Μετά από όλα αυτά, θα μας συγχωρέσεις αυτό που μοιάζει με (αλλά δεν είναι) υπερβολή να πούμε πως ο Χρήστος Θεοδωρίδης, στην πρώτη του σκηνοθεσία για το Εθνικό Θέατρο, μας χάρισε την παράσταση της χρονιάς. Η Ιεροτελεστία μπορεί μόλις να κατέβηκε, ωστόσο κάτι μας λέει ότι θα επιστρέψει. Μακάρι.

Ταυτότητα της παράστασης
Μετάφραση: Δήμητρα Κονδυλάκη
Δραματουργική επεξεργασία: Χρήστος Θεοδωρίδης – Ιζαμπέλα Κωνσταντινίδου
Σκηνοθεσία – Μουσική επιμέλεια: Χρήστος Θεοδωρίδης
Σκηνικά: Λουκάς Μπάκας – Φιλάνθη Μπουγάτσου
Κοστούμια: Άγγελος Μέντης
Χορογραφία: Ξένια Θεμελή
Φωτισμοί: Τάσος Παλαιορούτας
Μουσική διδασκαλία: Μελίνα Παιονίδου
Δραματολόγος παράστασης: Εύα Σαραγά
Βοηθός σκηνοθέτη: Ιάσονας Ασημακόπουλος
Βοηθός ενδυματολόγου: Αλεξάνδρα – Αναστασία Φτούλη
Παίζουν (με αλφαβητική σειρά): Ελευθερία Αγγελίτσα, Χαράλαμπος Αθανασόπουλος, Ειρήνη Δάμπαση, Γιώργος Εξακοΐδης, Γιώργος Κισσανδράκης, Κωνσταντίνος Κρομμύδας, Θάνος Μαγκλάρας, Ιωάννα Μαυρέα, Χρήστος Τζον Μούσλλι, Μαρία Μπαγανά, Ανδρέας Νάτσιος, Ηλίας Σγουραλής, Θωμάς Τσακνάκης

Φωτογραφίες: Mike Rafail / @thatlongblackcloud
Video & Edit: Mike Rafail / @thatlongblackcloud
Μουσική: Βασίλης Ντοκάκης