Μήπως κούρασαν λίγο τα dating apps;

Swipe δεξιά, swipe αριστερά, ένα match, δύο μηνύματα και μετά… σιωπή. Τα dating apps (μας) υποσχέθηκαν ότι θα κάνουν τον έρωτα πιο εύκολο, όμως για πολλούς χρήστες έχουν αρχίσει να μοιάζουν περισσότερο με αγγαρεία παρά με ευκαιρία για γνωριμία.

Σύμφωνα μάλιστα με στοιχεία της βρετανικής ρυθμιστικής αρχής επικοινωνιών Ofcom, η χρήση των μεγαλύτερων dating apps μειώθηκε το 2024: το Tinder έχασε περίπου 600.000 χρήστες στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Bumble 368.000 και το Hinge πάνω από 130.000.

Τα τελευταία χρόνια οι εφαρμογές γνωριμιών άλλαξαν ριζικά τον τρόπο που συναντιούνται οι άνθρωποι. Πλατφόρμες όπως Tinder, Bumble ή Hinge βασίζονται σε έναν απλό μηχανισμό: βλέπεις προφίλ, κάνεις swipe και αν υπάρχει αμοιβαίο ενδιαφέρον προκύπτει το πολυπόθητο match. Στην αρχή αυτό φαινόταν επαναστατικό. Πολλές επιλογές, εύκολη επικοινωνία και η αίσθηση ότι μέσα σε λίγα λεπτά μπορείς να γνωρίσεις κάποιον που διαφορετικά δεν θα συναντούσες ποτέ.

Στην πράξη όμως όλο και περισσότεροι χρήστες φαίνεται να κουράζονται και ένα μεγάλο μέρος της απογοήτευσης σχετίζεται με τη συμπεριφορά των ίδιων των χρηστών. Το ghosting, δηλαδή εξαφάνιση χωρίς εξήγηση, ακυρώσεις ραντεβού την τελευταία στιγμή και συνομιλίες που μένουν στο «τι κάνεις;» είναι πλέον καθημερινότητα στις εφαρμογές. Το αποτέλεσμα είναι πολλές επαφές που μοιάζουν στιγμιαίες και επιφανειακές, χωρίς να οδηγούν σε πραγματική γνωριμία.

Ταυτόχρονα, αρκετοί χρήστες έχουν αρχίσει να αντιμετωπίζουν με καχυποψία τους αλγορίθμους που χρησιμοποιούν αυτές οι πλατφόρμες. Τα περισσότερα dating apps βασίζονται πλέον σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που αναλύουν τη συμπεριφορά μας μέσα στην εφαρμογή: πόσα swipes κάνουμε, πόσο συχνά στέλνουμε μηνύματα, πόσο χρόνο περνάμε online.

Το πρόβλημα είναι ότι οι αλγόριθμοι αυτοί φαίνεται να δίνουν μεγαλύτερη σημασία στη συμμετοχή του χρήστη παρά στην πραγματική συμβατότητα. Με απλά λόγια, το σύστημα ενδιαφέρεται περισσότερο να σε κρατήσει μέσα στο app παρά να σε βοηθήσει να βρεις τον κατάλληλο άνθρωπο και να κάνεις την ζωούλα σου μακριά από τα swipe.

Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Πολλοί μπαίνουν στις εφαρμογές από περιέργεια ή βαρεμάρα, οι συνομιλίες όμως συχνά δεν οδηγούν πουθενά και αυτό κάνει την εμπειρία ακόμη πιο βαρετή.

Με τον καιρό εμφανίζεται απογοήτευση και στη συνέχεια αυτό που οι ερευνητές ονομάζουν «αλγοριθμικό κυνισμό»: η πεποίθηση ότι το σύστημα δεν λειτουργεί πραγματικά υπέρ του χρήστη.

Στο τέλος έρχεται και η επικοινωνιακή… κόπωση. Οι χρήστες συνεχίζουν να κάνουν swipe σχεδόν μηχανικά, με την αίσθηση ότι όλες οι συζητήσεις μοιάζουν μεταξύ τους και ότι τα matches δύσκολα μετατρέπονται σε κάτι ουσιαστικό.

Παρόλα αυτά, η ανάγκη για γνωριμία δεν εξαφανίζεται. Οι άνθρωποι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τις εφαρμογές για να βρουν σύντροφο, είτε για κάτι περιστασιακό είτε για μια πιο σοβαρή σχέση. Το ζήτημα φαίνεται να μην είναι η ίδια η ιδέα της ψηφιακής γνωριμίας, αλλά ο τρόπος που λειτουργούν οι πλατφόρμες.

Θα μπορούσε κανείς να πει πως μια λύση θα ήταν οι εφαρμογές να γίνουν πιο διαφανείς για το πώς λειτουργούν οι αλγόριθμοι τους. Αν οι χρήστες γνώριζαν πώς επηρεάζουν οι κινήσεις τους τα προτεινόμενα προφίλ ή αν μπορούσαν να ρυθμίσουν φίλτρα που σχετίζονται με αξίες και ενδιαφέροντα, ίσως η εμπειρία να γινόταν πιο ουσιαστική.

Μέχρι τότε όμως, για πολλούς το online dating θυμίζει όλο και περισσότερο ένα ατελείωτο (doom)scrolling. Πολύ swipe, πολλά matches και τελικά πολύ λιγότερος ρομαντισμός από όσο υποσχόταν στην αρχή.