Εύα Σιμάτου πως είναι θα δουλεύεις με τον Στάθη Λιβαθινό;

Για πρώτη φορά στο ελληνικό θέατρο, ο Στάθης Λιβαθινός σκηνοθετεί  τη σκηνική μεταφορά της διάσημης νουβέλας του κορυφαίου Ρώσου ποιητή Αλεξάντρ Πούσκιν, με τη Μπέττυ Αρβανίτη στο ρόλο της Ντάμα Πίκα.

Η Ντάμα Πίκα, του Πούσκιν, γνωστή και από την ομώνυμη όπερα του Τσαϊκόφσκι, αποτελεί το αρχέτυπο των έργων του Ντοστογιέφσκι Έγκλημα και τιμωρία & Ο παίκτης. Είναι ένα έργο που κινείται με λεπτή ειρωνεία μεταξύ υπερφυσικού ρομαντισμού και ενός ιδιάζοντος ρεαλισμού.

Άξονα του διηγήματος αποτελεί η μεταστροφή του νεαρού Χέρμαν από πρότυπο συγκρατημένου ανθρώπου σε εμμονικό παίκτη. Όταν μαθαίνει πως η η γριά κόμισσα  Άννα Φεντότοβνα γνωρίζει ένα μεγάλο μυστικό που θα του εξασφαλίσει σίγουρο κέρδος στα χαρτιά, ο περιορισμένης οικονομικής επιφάνειας νεαρός,  που ποτέ ως τότε δεν έχει ρισκάρει, όχι απλώς υποκύπτει στον πειρασμό,  αλλά βάζει ως στόχο ζωής  να υποτάξει την ίδια τη μοίρα.

Στην προσπάθειά του να ελέγξει τα καπρίτσια της τύχης, κυνηγώντας μιαν εύκολη και σίγουρη νίκη στην πράσινη τσόχα, ο Χέρμαν θα αποκαλύψει έναν εαυτό που έλκεται από το σκοτάδι.  Δεν υπολογίζει τίποτε και εμφανίζει ελάχιστη αντίσταση στα κελεύσματα της παντοδύναμης μοχθηρίας. Προκειμένου να αποσπάσει το μυστικό της κόμισσας, χρησιμοποιεί με απίστευτο κυνισμό τους ανθρώπους  και αφήνει πίσω του νεκρούς. Κι όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο σκηνοθέτης Στάθης Λιβαθινός, o ακραίος ατομικισμός και η μανική επιθυμία του να «πιάσει την καλή» θα υφάνουν τη μοιραία του κατάληξη.

Στη Ντάμα Πίκα στο Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας, τους ρόλους μοιράζονται οι: Μπέττυ Αρβανίτη, Νίκο Αλεξίου, Παναγιώτη Καμμένο, Εύα Σιμάτου, Γιάννη Σύριο, Δήμητρα Χατούπη κι εμείς δεν χάσαμε την ευκαιρία να μιλήσουμε με την Εύα Σιμάτου για τη συμμετοχή της στην παράσταση και όσα πρέπει να ξέρουμε για αυτή.

Ο κόσμος του Πούσκιν είναι γεμάτος εμμονές, μυστικά και μια σχεδόν ερωτική σχέση με τη μοίρα. Τι σας γοητεύει περισσότερο σε αυτό το σύμπαν, και τι στην ηρωίδα που υποδύεστε;

Η ψυχολογική προσέγγιση των χαρακτήρων. Η ευαισθησία της ηρωίδας μου, η πίστη της, ο τρόπος που ανοίγει τον εαυτό της για να υποδεχτεί και να ζήσει ένα μεγάλο κάλεσμα έρωτα, ο τρόπος που το βιώνει. Η εσωτερική της δύναμη, πέρα από την ευαισθησία της. Ο κόσμος που έχει δημιουργήσει μέσα από την φαντασία της στο ασφυκτικό περιβάλλον εξάρτησης από την κόμισα.

Πώς δουλέψατε με τον Στάθη Λιβαθινό πάνω στη λεπτή ειρωνεία του Πούσκιν; Υπήρξε κάποια σκηνή που «ξεκλείδωσε» μέσα από τις πρόβες;

Η ειρωνεία του Πούσκιν δεν είναι σαρκαστική· είναι λεπτή, σχεδόν τρυφερή. Γεννιέται από την αντίφαση ανάμεσα σε αυτό που πιστεύει ο ήρωας για τον εαυτό του και σε αυτό που πραγματικά συμβαίνει κάτω από τις συγκεκριμένες κοινωνικές συνθήκες. Στις πρόβες επιδιώκαμε να μην υπογραμμίζουμε την ειρωνεία, γιατί με αυτόν τον τρόπο χανόταν. Όταν όμως μέναμε πιστοί στην συνθήκη, τότε η ειρωνεία φώτιζε πολύ καίρια σημεία του έργου.

Η μεγαλύτερη ανακάλυψη ήταν ότι η ειρωνεία στον Πούσκιν δεν είναι ύφος· είναι κατάσταση.Και δουλεύεται όχι με εξυπνάδα, αλλά με ακρίβεια και πίστη στο ανθρώπινο μέτρο.

Το έργο θεωρείται πρόδρομος του «Έγκλημα και Τιμωρία» και του «Παίκτη». Βλέπετε συγγένειες με τους ήρωες του Ντοστογιέφσκι ή θεωρείτε ότι ο Πούσκιν στέκεται αλλού;

Ναι. Υπάρχουν συγγένειες. Στον Χέρμαν βρίσκονται κάποιοι σπόροι του Ρασκόλνικοφ. Η εμμονή του ανθρώπου με ένα καταστροφικό πάθος. Οι νευρωτικές συμπεριφορές των ηρώων που κυνηγούν το «μεγάλο κέρδος», το πώς ο ήρωας διαβρώνεται από μια ιδέα μέχρι να φτάσει στο σημείο της αυτοκαταστροφής.

Η παράσταση ανεβαίνει στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας, έναν χώρο με ιδιαίτερη ιστορία. Πώς επηρεάζει η κλίμακα και η ατμόσφαιρα του χώρου τον τρόπο που παίζετε;

Απόλυτα. Ο χώρος αυτός είναι ένας φορτισμένος χώρος με ιδιαιτερότητες. Η σχέση του ηθοποιού με το κοινό είναι σχέση αναπνοής και εγγύτητας. Αυτό από μόνο του υπαγορεύει έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο ύπαρξης επάνω στην σκηνή.  

Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση για εσάς σε αυτή τη δουλειά; Τεχνική, ψυχολογική ή κάτι πιο απρόσμενο;

Ψυχική. Αυτή ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση για εμένα.

Η κόμισσα είναι φορέας ενός «μυστικού» που υπόσχεται έλεγχο πάνω στην τύχη. Πιστεύετε ότι οι άνθρωποι θέλουμε στ’ αλήθεια να ξέρουμε τη μοίρα μας ή απλώς να νιώθουμε ότι την ελέγχουμε;

Να νιώθουμε ότι την ελέγχουμε. Δεν νομίζω ότι υπάρχει κανείς από εμάς που πιστεύει ότι μπορεί να γνωρίζει στα αλήθεια την μοίρα του. Νομίζω όμως, ότι οι περισσότεροι από εμάς προσπαθούμε με όποιον τρόπο μπορούμε να την κατευθύνουμε εκεί που θέλουμε, σε αυτά που επιθυμούμε. Μέσα από επιλογές, οπλίζοντας τους εαυτούς μας με εφόδια, γνώσεις, αποφασίζοντας για όσα μπορούμε, επιλέγοντας ανθρώπους στη ζωή μας, διαλέγοντας το τί αφήνουμε πίσω μας και προς τα πού στρέφουμε το βλέμμα. Και είναι πολλές φορές εξαιρετικά δύσκολο το να αφεθείς σε αυτά που σου φέρνει η ζωή και να παραδοθείς σε αυτά για να αξιολογήσεις εν τέλει τί έχουν έρθει να σου φωτίσουν.

Τι θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση; Ένα συναίσθημα, μια ανησυχία, μια σκέψη;

Ό,τι κι αν πάρει κέρδος είναι. Από ένα βλέμμα, μία φράση, μία επιθυμία που ζωντάνεψε, μια εικόνα, την αίσθηση της ατμόσφαιρας, έως, ουσιαστικότερα,  τις βαθύτερες έννοιες του κειμένου. Πάνω απ’ όλα θα ήθελα η σχέση και η επικοινωνία μεταξύ του θεατή και του ηθοποιού, να είναι ζωντανή.