Κρυφά επιδόματα που δεν ξέρουμε ότι υπάρχουν

Ωραία δεν θα ‘ταν να ξύπναγες μια μέρα και να έπαιρνες ένα επιδοματάκι που δεν ήξερες πως μπορείς να πάρεις; Ωραία θα ήταν, προλαβαίνουμε την απάντηση σου, αλλά εμείς δεν θα μείνουμε μόνο στα λόγια, τουναντίον με πράξεις θα σου αποδείξουμε ότι παίζουν διάφορα κρυφά επιδόματα που αναζητούν τους επόμενους κατόχους τους.

Βλέπεις, πολλοί πολίτες στην Ελλάδα θεωρούν ότι η κρατική υποστήριξη εξαντλείται στα ευρέως διαδεδομένα βοηθήματα, όπως το επίδομα παιδιού, το τακτικό επίδομα ανεργίας ή το επίδομα θέρμανσης.

Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο της χώρας περιλαμβάνει ένα ευρύ και πολύπλοκο δίχτυ κοινωνικής προστασίας και κατά συνέπεια επιδομάτων, τα οποία διαχειρίζονται θεσμικοί φορείς, όπως ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης ΟΠΕΚΑ, η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης ΔΥΠΑ και ο Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης e-ΕΦΚΑ.

Εξαιτίας της πολυνομίας, της γραφειοκρατίας, αλλά και της ελλιπούς ενημέρωσης, δεκάδες εξειδικευμένα επιδόματα παραμένουν άγνωστα στο ευρύ κοινό. Αποτέλεσμα αυτού είναι χιλιάδες δικαιούχοι να χάνουν σημαντικούς οικονομικούς πόρους που δικαιούνται βάσει της νομοθεσίας.

Περνάμε τώρα στο ψητό εξηγώντας τα καθέκαστα για τα κρυφά επιδόματα αλλά και το πώς μπορείς να διεκδικήσεις όσα δικαιούσαι, μέσα από μια αναλυτική χαρτογράφησή τους που θα σου λύσει κάθε απορία.

Ειδικά επιδόματα της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ)

Η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης δεν περιορίζεται μόνο στη χορήγηση του τακτικού επιδόματος ανεργίας. Διαθέτει μια σειρά από ειδικά βοηθήματα που στοχεύουν σε πολύ συγκεκριμένες κοινωνικές και επαγγελματικές ομάδες.

Ειδικό βοήθημα μετά τη λήξη της τακτικής ανεργίας

Όταν ολοκληρωθεί η περίοδος καταβολής της τακτικής επιδότησης ανεργίας, πολλοί εργαζόμενοι θεωρούν ότι οι επιλογές τους εξαντλούνται. Ωστόσο, υφίσταται ειδικό βοήθημα το οποίο απευθύνεται σε όσους παραμένουν άνεργοι.

Για τη λήψη του απαιτείται ο ασφαλισμένος να παραμείνει εγγεγραμμένος στα μητρώα ανέργων για ορισμένο διάστημα μετά τη λήξη της τακτικής επιδότησης και το ετήσιο εισόδημά του να μην υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της ενιαίας ψηφιακής πύλης gov.gr.

Ειδικό βοήθημα αποφυλακισθέντων 

Πρόκειται για μια στοχευμένη κοινωνική παροχή με σκοπό την ομαλή επανένταξη στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή των ατόμων που έχουν εκτίσει ποινή στερητική της ελευθερίας.

Δικαιούχοι είναι όσοι αποφυλακίζονται και προσκομίζουν τη σχετική βεβαίωση από το σωφρονιστικό κατάστημα, εφόσον εγγραφούν στα μητρώα της ΔΥΠΑ εντός καθορισμένης προθεσμίας από την αποφυλάκισή τους.

Ειδικό εποχιακό επίδομα ΔΥΠΑ 

Άτομα που παρέχουν την εργασία τους στην Ελλάδα δικαιούνται από τη ΔΥΠΑ ειδικό εποχιακό βοήθημα, εφόσον υπάγονται στην υποχρεωτική ασφάλιση του ΕΦΚΑ (τ. ΙΚΑ) και ασκούν ένα από τα παρακάτω επαγγέλματα:

Οικοδόμου, λατόμου, ασβεστοποιού, κεραμοποιού, πλινθοποιού, αγγειοπλάστη, δασεργάτη, ρητινοσυλλέκτη, καπνεργάτη, μουσικού - μέλους του οικείου επαγγελματικού σωματείου, υποδηματεργάτη, μισθωτού ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης, χειριστή εκσκαπτικών, ανυψωτικών, οδοποιητικών, γεωτρητικών μηχανημάτων, ηθοποιού, τεχνικού κινηματογράφου και τηλεόρασης χειριστή και βοηθού χειριστή κινηματογράφου, ελεγκτή κινηματογράφου και θεάτρου, ταμία κινηματογράφου και θεάτρου, μισθωτού τουριστικού και επισιτιστικού κλάδου, σμυριδεργάτη, το επάγγελμα του ταξιθέτου θεάτρου - κινηματογράφου, του χορευτή - μέλους των οικείων κλαδικών ή ομοιοεπαγγελματικών σωματείων, καθώς και του τεχνικού απασχολούμενου σε ζωντανές οπτικοακουστικές εκδηλώσεις - μέλους των οικείων κλαδικών ή ομοιοεπαγγελματικών σωματείων

Το ειδικό εποχιακό βοήθημα καταβάλλεται σε όλους τους δικαιούχους μία φορά το έτος κατά το διάστημα από 10 Σεπτεμβρίου έως 30 Νοεμβρίου. Ο έλεγχος των προϋποθέσεων για την καταβολή του βοηθήματος διενεργείται κατά το αυτό ως άνω χρονικό διάστημα.

Το ύψος του ειδικού εποχιακού βοηθήματος ορίζεται για τους οικοδόμους, λατόμους, ασβεστοποιούς και υδραυλικούς στο πεντηκονταπλάσιο του 70% του ημερομισθίου του ανειδίκευτου εργάτη κατά το χρόνο έναρξης καταβολής του βοηθήματος.

Ειδικό βοήθημα λόγω μονομερούς βλαπτικής μεταβολής των όρων εργασίας 

Όταν ο εργοδότης προβαίνει σε μονομερή μεταβολή των όρων εργασίας που λειτουργεί βλαπτικά για τον εργαζόμενο (όπως δραστική μείωση αποδοχών χωρίς συμφωνία) και ο εργαζόμενος θεωρήσει τη μεταβολή αυτή ως καταγγελία της σύμβασης, παρέχεται η δυνατότητα λήψης ειδικού βοηθήματος, εφόσον πληρούνται οι ασφαλιστικές προϋποθέσεις.

Συμπληρωματικές παροχές μητρότητας 

Εκτός από την τακτική άδεια μητρότητας, η ΔΥΠΑ καταβάλλει τη συμπληρωματική παροχή μητρότητας σε εργαζόμενες μητέρες. Η παροχή αυτή καλύπτει τη διαφορά μεταξύ των αποδοχών που καταβάλλει ο εργοδότης και του επιδόματος που καταβάλλει ο e-ΕΦΚΑ, διασφαλίζοντας ότι η μητέρα θα λάβει το σύνολο των αποδοχών της κατά τη διάρκεια της αδείας κυοφορίας και λοχείας.

Ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας 

Η ειδική παροχή προστασίας μητρότητας επιτρέπει στις μητέρες εργαζόμενες στον ιδιωτικό τομέα να λάβουν ειδική άδεια διάρκειας έως 9 μηνών μετά τη λήξη της αδείας λοχείας. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η ΔΥΠΑ καταβάλλει μηνιαίως ποσό ίσο με τον κατώτατο μισθό, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας.

Άγνωστα επιδόματα και προνοιακές παροχές του ΟΠΕΚΑ

Ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) αποτελεί τον βασικό πυλώνα άσκησης προνοιακής πολιτικής στην Ελλάδα. Πέραν των ευρέως γνωστών προγραμμάτων, διαχειρίζεται εξειδικευμένες παροχές που συχνά διαφεύγουν της προσοχής των δικαιούχων.

Επίδομα Ορεινών και Μειονεκτικών Περιοχών 

Το επίδομα αυτό στοχεύει στην ενίσχυση οικογενειών με χαμηλά εισοδήματα που κατοικούν μόνιμα σε ορεινές και μειονεκτικές περιοχές της χώρας.

Το ύψος της ενίσχυσης διαμορφώνεται ανάλογα με το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα. Για εισοδήματα έως ένα καθορισμένο όριο, καταβάλλεται το πλήρες ποσό, ενώ για υψηλότερα εισοδήματα καταβάλλεται το ήμισυ. Η αίτηση υποβάλλεται μέσω των Κέντρων Κοινότητας του δήμου διαμονής σου.

Επίδομα Στεγαστικής Συνδρομής σε ανασφάλιστους υπερήλικες 

Πρόκειται για μια εξειδικευμένη παροχή που απευθύνεται σε ανασφάλιστους υπερήλικες οι οποίοι δεν διαθέτουν ιδιόκτητη κατοικία και μισθώνουν κύρια κατοικία.

Το επίδομα καλύπτει μέρος ή το σύνολο του ενοικίου, διασφαλίζοντας αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για μια από τις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.

Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων 

Για άτομα που έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος της ηλικίας τους και δεν πληρούν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από κάποιον ασφαλιστικό φορέα, ο ΟΠΕΚΑ χορηγεί το επίδομα κοινωνικής αλληλεγγύης.

Η παροχή αυτή υπόκειται σε εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, προσφέροντας μηνιαία ενίσχυση σε άτομα που δεν διαθέτουν άλλους πόρους διαβίωσης.

Ειδικά χρηματικά βοηθήματα και βραβεία ΛΑΕ/ΟΠΕΚΑ 

Ο Λογαριασμός Αγροτικής Εστίας (ΛΑΕ) του ΟΠΕΚΑ υλοποιεί εξειδικευμένα προγράμματα χρηματικών βοηθημάτων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

Χρηματικά βοηθήματα σε τρίτεκνες και πολύτεκνες μητέρες: Ετήσια οικονομική ενίσχυση για μητέρες που πληρούν συγκεκριμένες ασφαλιστικές και εισοδηματικές προϋποθέσεις.
Βραβεία σε επιτυχόντες μαθητές: Χρηματικά βραβεία για τέκνα αγροτών ή τρίτεκνων/πολύτεκνων οικογενειών που πέτυχαν την εισαγωγή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Επιδόματα και παροχές του e-ΕΦΚΑ

Ο e-ΕΦΚΑ χορηγεί σειρά επιδομάτων που σχετίζονται με την ασφαλιστική ικανότητα, την κατάσταση υγείας και τις οικογενειακές υποχρεώσεις των ασφαλισμένων.

Επίδομα ασθενείας και ατυχήματος 

Σε περίπτωση πρόσκαιρης ανικανότητας για εργασία λόγω νόσου ή εργατικού/εκτός εργασίας ατυχήματος, ο e-ΕΦΚΑ καταβάλλει επίδομα ασθενείας.

Η καταβολή προϋποθέτει την έκδοση ιατρικής γνωμάτευσης και την συμπλήρωση του απαιτούμενου αριθμού ημερών ασφάλισης. Το ύψος του επιδόματος υπολογίζεται βάσει των ασφαλιστικών κρατήσεων και των ημερών απουσίας.

Εξωιδρυματικό επίδομα (Επίδομα Παραπληγίας - Τετραπληγίας) 

Πρόκειται για ειδική μηνιαία οικονομική ενίσχυση ύψους 846€ που καταβάλλεται σε ασφαλισμένους ή συνταξιούχους που πάσχουν από παραπληγία, τετραπληγία ή αναλογούσες παθήσεις.

Η έγκριση γίνεται κατόπιν πιστοποίησης του ποσοστού αναπηρίας από τις υγειονομικές επιτροπές του Κέντρου Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ).

Έξοδα κηδείας 

Ο e-ΕΦΚΑ καταβάλλει εφάπαξ οικονομική ενίσχυση για την κάλυψη των εξόδων κηδείας σε περίπτωση θανάτου άμεσα ασφαλισμένου ή συνταξιούχου.

Η διαδικασία διεκπεραιώνεται πλέον ψηφιακά μέσω της σχετικής πλατφόρμας του gov.gr, με την υποβολή των παραστατικών των δαπανών.

Εξειδικευμένες ενισχύσεις και επιδόματα υγείας/αναπηρίας

Η εθνική πύλη για την αναπηρία epan.gov.gr συγκεντρώνει το σύνολο των πληροφοριών για τα αναπηρικά επιδόματα. Ορισμένες από τις λιγότερο γνωστές κατηγορίες περιλαμβάνουν:

Διατροφικό επίδομα σε νεφροπαθείς και μεταμοσχευμένους 

Χορηγείται σε άτομα που υποβάλλονται σε αιμοκάθαρση, περιτοναϊκή κάθαρση ή έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση συμπαγών οργάνων.

Το επίδομα καταβάλλεται μηνιαίως μέσω του ΟΠΕΚΑ, ανεξάρτητα από το αν ο δικαιούχος λαμβάνει άλλη σύνταξη ή επίδομα, με μοναδική προϋπόθεση τη σχετική ιατρική πιστοποίηση.

Επίδομα κίνησης σε παραπληγικούς, τετραπληγικούς και ακρωτηριασμένους 

Παρέχεται σε άτομα με βαριά αναπηρία στα κάτω άκρα για την κάλυψη των αναγκών μετακίνησής τους. Το επίδομα είναι αφορολόγητο και δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για τη λήψη άλλων κοινωνικών παροχών.

Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» 

Ένα από τα πιο σημαντικά νέα προγράμματα που διαχειρίζεται το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σε συνεργασία με τον ΟΠΕΚΑ είναι ο «Προσωπικός Βοηθός».

Το πρόγραμμα χρηματοδοτεί την πρόσληψη προσωπικού βοηθού για άτομα με αναπηρία, καλύπτοντας το κόστος της αμοιβής και των ασφαλιστικών εισφορών, επιτρέποντάς τους να διαβιούν αυτόνομα.

Οδηγός βήμα προς βήμα: Πώς να αναζητήσεις και να αιτηθείς τα επιδόματα

Για να διαπιστώσεις αν δικαιούσαι κάποιο από τα κρυφά ή εξειδικευμένα επιδόματα, ακολούθησε τα παρακάτω βήματα:

Επίσκεψη στην Ενιαία Ψηφιακή Πύλη: Μπες στο gov.gr και αναζήτησε την ενότητα «Περιουσία και Φορολογία» ή «Εργασία και Ασφάλιση».

Έλεγχος στο Κέντρο Κοινότητας: Επισκέψου το Κέντρο Κοινότητας του Δήμου σου. Οι κοινωνικοί λειτουργοί εκεί έχουν πρόσβαση στο πλήρες μητρώο προνοιακών επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ και μπορούν να ελέγξουν το προφίλ σου.

Τηλεφωνική Γραμμή 1555: Καάλεσε στο 1555, τη δωρεάν γραμμή εξυπηρέτησης του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, για να ενημερωθείς για τις προϋποθέσεις των επιδομάτων του e-ΕΦΚΑ, της ΔΥΠΑ και του ΟΠΕΚΑ.

Έκδοση Πιστοποιητικών ΚΕΠΑ: Αν η παροχή συνδέεται με θέματα υγείας, ξεκίνα τη διαδικασία αξιολόγησης αναπηρίας μέσω του epan.gov.gr.