Α. Κεφαλογιάννης: Χρειάζεται εθνική στρατηγική για το ελαιόλαδο

Την ανάγκη υιοθέτησης μιας στρατηγικής προώθησης του ελληνικού ελαιολάδου επισημαίνει ο αντιπρόεδρος του ΣΕΒΙΤΕΛ κ. Α. Κεφαλογιάννης, ενώ επισημαίνει πόσο αποδυναμώνει τον κλάδο η διακίνηση χύμα ελαιόλαδου.   

Η εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Ελαιολάδου επισήμανε ότι ανταγωνίστριες ελαιοπαραγωγές χώρες οργανώνονται και κατακτούν συνεχώς νέα μερίδια στην παγκόσμια αγορά, ενώ την ίδια ώρα η Ελλάδα αναζητεί κανάλια διανομής. Ποιο είναι το σχόλιο σας, και ποια πιστεύετε πως πρέπει να είναι τα βήματα της Ελλάδας και των σχετικών επιχειρήσεών της για να αντιστρέψει αυτήν την κατάσταση;

Μία συγκροτημένη εθνική στρατηγική προώθησης του ελληνικού ελαιολάδου, η οποία θα δίνει έμφαση στην ανώτερη ποιότητα και γεύση του, προβάλλοντας τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε τόπου παραγωγής, σίγουρα θα βοηθούσε τις εξαγωγικές εταιρείες στην προσπάθειά τους να προωθήσουν το προϊόν και να προβάλλουν την υψηλή ποιότητα σαν το ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα.

Η ίδια η φύση της ελληνικής παραγωγής και η κλιματολογική εδαφολογική ιδιομορφία του τόπου μας προσφέρουν παραγωγή χαρακτηριζόμενη από υψηλή ποιότητα, μιας και το 80% της Ελληνικής παραγωγής ελαιόλαδου είναι εξαιρετικά παρθένο. Με την ποιότητα στο κέντρο, και την εκπόνηση μιας εθνικής στρατηγικής που θα βασίζεται στην διασφάλισή της και προβολή της διεθνώς, μπορεί το ελληνικό ελαιόλαδο να διαπρέψει εντός και εκτός συνόρων. 

Ποια είναι η θέση σας σχετικά με την παράνομη διακίνηση του χύμα ελαιολάδου που αποτελεί πλήγμα για τις ελληνικές εξαγωγές με αφορμή κιόλας και την εφαρμογή του νόμου από 1 Ιουλίου περί υποχρεωτικής αναγραφής καταγωγής στο ελαιόλαδο;

Η παράνομη διακίνηση χύμα ελαιολάδου αποδυναμώνει τον κλάδο, οδηγεί σε αποεπένδυση και αποτελεί πλήγμα και για τις εξαγωγές αφού δεν επιτρέπει στις ελληνικές επιχειρήσεις την επίτευξη οικονομιών κλίμακας. Ο ΣΕΒΙΤΕΛ εδώ και χρόνια έχει ξεκινήσει μια καμπάνια ενημέρωσης των καταναλωτών αναφορικά με την εγγυημένη ποιότητα του τυποποιημένου ελαιολάδου έναντι της χύμα κατανάλωσης που σε ποσοστό μεγαλύτερο του 30% οδηγεί σε νόθευση του προϊόντος. Η νόθευση είναι τόσο εκτεταμένη ώστε να πλήγεται τελικά και το εισόδημα του παραγωγού. 

Ποιος είναι ο ουσιαστικός ρόλος του ΣΕΒΙΤΕΛ στην αγορά του ελληνικού ελαιολάδου και ποιοι οι στόχοι του;

Ο ΣΕΒΙΤΕΛ κάνει τεράστιες προσπάθειες τόσο για την ενημέρωση και προστασία των καταναλωτών όσο και για την προώθηση νέων κατηγοριών προϊόντων όπως τα Π.Ο.Π., τονίζοντας πάντα την σημασία των αυθεντικών παραδοσιακών ελληνικών προϊόντων με την εξαιρετική τους ποιότητα και την μοναδική γεύση. 

Το τυποποιημένο ελληνικό ελαιόλαδο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο γνωριμίας με τον ξένο καταναλωτή ή μπορούμε πλέον να μιλάμε για συντονισμένες προσπάθειες ενίσχυσης της πολιτικής εξαγωγών στην αγορά του ελαιολάδου;

Χάρη στα προγράμματα προώθησης των ΠΟΠ ελαιολάδων τα τελευταία χρόνια με συγχρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα, και την προσπάθεια ενημέρωσης που γίνεται μέσω αυτών, οι ξένοι καταναλωτές δείχνουν να έχουν εξοικειωθεί περισσότερο με την έννοια ΠΟΠ, τι αυτό αντιπροσωπεύει καθώς επίσης και με αναγνωρισμένες περιοχές παραγωγής ΠΟΠ ελαιολάδων όπως η Καλαμάτα και η Σητεία. Παρόλα αυτά ακόμα έχουμε δρόμο μπροστά μας και οι προσπάθειες προβολής του ελληνικού ελαιολάδου συνεχίζονται. 

Τον τελευταίο καιρό γίνεται όλο και περισσότερος λόγος για την αγορά των ΠΟΠ ελαιολάδων. Τι ακριβώς είναι τα ΠΟΠ και πώς τα αναγνωρίζουμε;  

Ένα προϊόν παίρνει τον χαρακτηρισμό ΠΟΠ- Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης, όταν το όνομα μιας περιοχής/ ενός συγκεκριμένου τόπου χρησιμοποιείται στην περιγραφή ενός γεωργικού προϊόντος ή ενός τροφίμου που κατάγεται από την συγκεκριμένη περιοχή / τόπο, πράγμα που συμβαίνει όταν η ποιότητα ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του οφείλονται κυρίως ή αποκλειστικά στο γεωγραφικό περιβάλλον. Η έννοια γεωγραφικό περιβάλλον περιλαμβάνει τους φυσικούς (μικροκλίμα, σύσταση εδάφους, τοπική ποικιλία) και ανθρώπινους παράγοντες αλλά και το γεγονός ότι διαδικασίες όπως η παραγωγή, η μεταποίηση και η επεξεργασία λαμβάνουν χώρα σε μια οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή με αναγνωρισμένη τεχνογνωσία.

Ο συγκεκριμένος κανονισμός 2081/92 για τα ΠΟΠ/ ΠΓΕ θεσπίστηκε το 1992 από την Ευρωπαϊκή Ένωση με διπλό στόχο. Αφενός για να εξασφαλίσει μία δίκαιη ανταμοιβή στους αγρότες που παράγουν υψηλότερης ποιότητας προϊόντα και αφετέρου για να παράσχει μια Ευρωπαϊκή εγγύηση στους καταναλωτές, στην αναζήτησή τους για προϊόντα ποιότητας των οποίων τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, η παραγωγή και συνεπακόλουθα η ποιότητα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τον τρόπο παραγωγής τους. Ο κανονισμός απαγορεύει ρητά λοιπόν για να προστατεύσει τόσο τον καταναλωτή όσο και τον αγρότη οποιαδήποτε αναφορά άμεση ή έμμεση σε τόπο καταγωγής εκτός από τις ονομασίες προέλευσης που έχουν αναγνωριστεί και προστατεύονται από την Ε.Ε.

Εκτός των προαναφερθέντων, συγκεκριμένα για το Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο, που αποτελεί τον φυσικό χυμό της ελιάς, το σύστημα ΠΟΠ πιστοποιεί και εγγυάται:

1) Ότι το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο ΠΟΠ παρήχθη από ελιές συγκεκριμένης ποικιλίας που καλλιεργήθηκαν με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον και σε συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή
2) Ότι κα’ όλη τη διάρκεια της έκθλιψης των ελιών, η θερμοκρασία του ελαιοπολτού δεν υπερβαίνει τους 27ο C (ψυχρή έκθλιψη)
3) Ότι οι ποσότητες που παρήχθησαν ανά σοδιά, είναι αυστηρά καθορισμένες και φυλάσσονται χωριστά
4) Κάθε αγορά τέτοιου ελαιολάδου από τυποποιητικές επιχειρήσεις (εμφιαλωτές) καταγράφεται και εκδίδεται σχετικό πιστοποιητικό ποσότητας/ παρτίδας
5) Τέλος, ο τυποποιητής είναι υποχρεωμένος να τυποποιεί και διακινεί το προϊόν σε αριθμημένες φιάλες, ταυτοποιώντας κάθε πιστοποιητικό αγοράς ελαιολάδου ΠΟΠ με τους αντίστοιχους αύξοντες αριθμούς των φιαλών στις οποίες το τυποποίησε.
Ο καταναλωτής μπορεί να πιστοποιήσει ότι το ελαιόλαδο στο ράφι είναι όντως ΠΟΠ/ ΠΓΕ, α) από την παρουσία του σήματος της Ε.Ε. στην φιάλη και β) από τον αύξοντα αριθμό μια και η κάθε φιάλη πρέπει να είναι αριθμημένη. Πριν από τον αύξοντα αριθμό (αριθμός φιάλης) πρέπει να προηγούνται 2 γράμματα που υποδηλώνουν την περιοχή π.χ. ΚΑ για ΠΟΠ Καλαμάτας και SI για ΠΟΠ Σητεία, Κρήτης, LA για το ΠΓΕ Λακωνίας, ενώ μετά τον αύξοντα αριθμό ακολουθούν 2 ψηφία που συμβολίζουν την σοδειά π.χ. 06 για την σοδειά Δεκ. 05-Δεκ. 06 ή 07 για την σοδειά Δεκ. 06- Δεκ. 07.