Ιστορικός περίπατος στην Αθήνα των Δεκεμβριανών 1944

Τα τελευταία χρόνια οι ευκαιρίες που έχει ο μη ειδικός αναγνώστης να κατανοήσει βαθύτερα την σύγχρονη ελληνική ιστορία έχουν αυξηθεί σημαντικά. Οι πολλές συζητήσεις και παρουσιάσεις βιβλίων, οι ιστορικές συναντήσεις ανοικτής συμμετοχής, αλλά και οι ιστορικοί περίπατοι στην πόλη συνθέτουν αυτό που ονομάζεται "δημόσια ιστορία" και που μέχρι πρότινος ήταν άγνωστο στην Ελλάδα. Ο ιστορικός Μενέλαος Χαραλαμπίδης είναι συγγραφέας δύο βιβλίων για την δεκαετία του '40 και ταυτόχρονα ο εναργέστερος διοργανωτής εκδηλώσεων δημόσιας ιστορίας.

Τη Κυριακή 11 Δεκεμβρίου ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης θα ξεναγήσει το κοινό στο κέντρο της Αθήνας σε έναν ακόμη ιστορικό περίπατο που στόχο θα έχει να ιχνηλατίσει τη Μάχη της Αθήνας, τον μαύρο Δεκέμβρη του ΄44.

Σε κάθε μια από τις 6 συνολικά στάσεις, στην περιοχή πλατεία Συντάγματος – Πλάκα - Μακρυγιάννη, θα περιγράφεται η εδαφική ανάπτυξη των μαχών και η σύνθεση των αντίπαλων δυνάμεων, όπως προκύπτουν από εκθέσεις του βρετανικού στρατού, των ελληνικών κυβερνητικών δυνάμεων και του ΕΛΑΣ. Μέσα από την περιήγηση θα προσπαθήσουμε να καταλάβουμε, κάτι αδιανόητο σήμερα, πως η Αθήνα μετατράπηκε σε πεδίο μάχης, μόλις ενάμιση μήνα μετά την απελευθέρωσή της από τους Ναζί.

Αναλυτικότερα, κατά τη διάρκεια του περιπάτου θα γίνει αναφορά στο συλλαλητήριο του ΕΑΜ στις 3 Δεκεμβρίου 1944 στην πλατεία Συντάγματος, που θεωρείται ως η έναρξη των Δεκεμβριανών και στις μάχες που πραγματοποιήθηκαν στο νότιο τμήμα του μετώπου του κέντρου της Αθήνας και συγκεκριμένα στις επιθέσεις του ΕΛΑΣ για την κατάληψη των τριών εστιών αντίστασης των κυβερνητικών δυνάμεων στην Πλάκα (κτίρια Τμήματος Μεταγωγών στην οδό Ναυάρχου Νικοδήμου, Α΄ Σώματος Στρατού στην οδό Θάλου και Β΄ Αστυνομικού Τμήματος στην πλατεία Αγ. Αικατερίνης) και για την κατάληψη των στρατώνων του Συντάγματος Χωροφυλακής στου Μακρυγιάννη.

Τον περίπατο συνδιοργανώνουν και οι εκδόσεις Αλεξάνδρεια, ενώ η συμμετοχή σε αυτόν είναι δωρεάν.

Διαδρομή περιπάτου:
10:30 Πλατεία Συντάγματος (αφετηρία). Από την Απελευθέρωση στα Δεκεμβριανά. Οι πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό της χώρας και η διεθνής διάσταση των Δεκεμβριανών.
1η στάση: Μνημείο Αγνώστου Στρατιώτη. Το συλλαλητήριο του ΕΑΜ στις 3 Δεκεμβρίου.
2η στάση: Ρωσική εκκλησία (οδός Φιλελλήνων). Η επιχείρηση του ΕΛΑΣ για την κατάληψη του κτιρίου του Τμήματος Μεταγωγών της οδού Ναυάρχου Νικοδήμου στην Πλάκα.
3η στάση: Θάλου και Πιττακού. Η επίθεση του ΕΛΑΣ στο κτίριο του Α΄ Σώματος Στρατού στην Πλάκα.
4η στάση: Πλατεία Αγίας Αικατερίνης. Η επιχείρηση του ΕΛΑΣ για την κατάληψη του κτιρίου του Β΄ αστυνομικού τμήματος στην Πλάκα.
5η στάση: Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Μητσαίων. Η πρώτη μάχη για την κατάληψη των στρατώνων του Συντάγματος Χωροφυλακής Μακρυγιάννη.
6η στάση: Διονυσίου Αρεοπαγίτου και Μακρυγιάννη. Η δεύτερη μάχη για την κατάληψη των στρατώνων του Συντάγματος Χωροφυλακής Μακρυγιάννη.

Μετά τη λήξη του περιπάτου θα πραγματοποιηθεί προβολή σπάνιου φωτογραφικού υλικού, με εικόνες των μαχών στους δρόμους της Αθήνας και συζήτηση με τον ιστορικό Μενέλαο Χαραλαμπίδη, στο αμφιθέατρο του Μουσείου της Ακρόπολης (Δ. Αρεοπαγίτου 15). Στον ίδιο χώρο θα διατίθεται προς πώληση το βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη «Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας», πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η οργάνωση του περιπάτου.
Α΄ προβολή 13:15 – 13:45
Β΄ προβολή 14:00 – 14:30

Στην αφετηρία του περιπάτου θα διανεμηθούν δελτία προτεραιότητας για τις προβολές στο αμφιθέατρο του Μουσείου της Ακρόπολης (220 άτομα ανά προβολή)

*Ο Μενέλαος Χαραλαμπίδης είναι διδάκτορας Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγγραφέας δύο βιβλίων για τη δεκαετία του ’40: «Η εμπειρία της Κατοχής και της Αντίστασης στην Αθήνα» (2012) και «Δεκεμβριανά 1944. Η μάχη της Αθήνας» (2014).