Ο Νεάντερταλ μέσα μας

Οι Νεάντερταλ διασταυρώθηκαν με τους σύγχρονους ανθρώπους πιθανότατα όταν οι πρώτοι άνθρωποι ξεκίνησαν να μεταναστεύουν από την Αφρική, σύμφωνα με γενετική έρευνα που δημοσιεύτηκε την Πέμπτη.

Οι πληθυσμοί με ρίζες στην Ευρώπη, την Ασία και την Αυστραλο-ασία έχουν όλοι το DNA του Νεάντερταλ, όμως όχι οι Αφρικανοί, αναφέρουν οι επιστήμονες σε πρόσφατο δημοσίευμα του περιοδικού Science. Η έρευνα αυτή μπορεί να βοηθήσει στην λύση της μακρόχρονης διαφωνίας για το κατά πόσο οι Νεάντερταλ και οι σύγχρονοι άνθρωποι είχαν παραπάνω κοινά από το να ζουν δίπλα-δίπλα, στην Ευρώπη και την Μέση Ανατολή.

«Όσοι από εμάς ζούμε εκτός Αφρικής κουβαλάμε έναν μικρό Νεάντερταλ στο DNA μας», είπε ο επικεφαλής της έρευνας Svante Paabo, από το Ινστιτούτο Max Planck του Μονάχου. Ο δε Dr. David Reich, του Harvard Medical School της Βοστόνης, ο οποίος συμμετείχε στην έρευνα πρόσθεσε «Το ποσοστό του γενετικού υλικού που κληρονομούμε από τον Νεάντερταλ υπολογίζεται στο 1 με 4 τοις εκατό. Είναι ένα μικρό αλλά εντελώς αληθινό ποσοστό της καταγωγής των μη Αφρικανών σήμερα».

Τα ευρήματα της έρευνας μπορούν φυσικά να διεγείρουν αστεϊσμούς σχετικά με τις ομοιότητές μας με τον άνθρωπο των σπηλαίων, είτε ως προς την συμπεριφορά είτε ως προς την εμφάνισή μας. Ο Paabo, ωστόσο, λέει ότι η ομάδα του δε μπόρεσε να διακρίνει κανένα κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα στον άνθρωπο του Νεάντερταλ και τον σημερινό. Όπως διευκρίνισε «μέχρι στιγμής το μόνο που μπορούμε να δούμε είναι τυχαία τμήματα στο DNA».

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν σύγχρονες μεθόδους, με την ονομασία ‘ακολουθία πλήρους γονιδιώματος’, προκειμένου να εξετάσουν το DNA οστών των Νεάντερταλ, τα οποία βρέθηκαν στην Κροατία, την Ρωσία, την Γερμανία και την Ισπανία, συμπεριλαμβανομένων κάποιων σπασμένων οστών ποδιών από μία σπηλιά της Κροατίας, τα οποία, όπως πιστεύουν, είναι αποδεικτικά κανιβαλισμού.

Ακόμα, οι ερευνητές ανάπτυξαν νέες μεθόδους προκειμένου να συλλέξουν, να ξεχωρίσουν και να βάλουν σε σειρά το DNA του Νεάντερταλ. «Στα οστά που χρονολογούνται 30.000 ή 40.000 χρόνια πριν έχει, φυσικά, διατηρηθεί ελάχιστο DNA», είπε ο Paabo. Και πρόσθεσε πως το 97%, ή περισσότερο, του DNA που εξάχθηκε προέρχεται από βακτήρια και μύκητες.

Στην συνέχεια σύγκριναν τις αλληλουχίες του DNA του Νεάντερταλ με αυτές πέντε ανθρώπων από την Ευρώπη, την Ασία, την Παπούα Νέα Γουϊνέα και την Αφρική.

Κατανοώντας την εξέλιξη

Σύμφωνα με τον Dr. Eric Green, διευθυντή του Εθνικού Ερευνητικού Κέντρου Ανθρώπινων Γονιδιωμάτων, στα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας της Αμερικής, «η ανάλυσή τους δείχνει την δύναμη της συγκριτικής μελέτης γονιδίων και ρίχνει νέο φως στην κατανόηση της ανθρώπινης εξέλιξης».

Τα αποτελέσματα της έρευνας προσθέτουν νέα στοιχεία στην εικόνα των σημερινών ανθρώπων που ζουν μαζί και συναναστρέφονται στενά με όμοιούς τους, οι οποίοι όμως έχουν πλέον εκλείψει. Όπως είπε και ο Paabo, «είναι σίγουρα μία ένδειξη του τι συνέβη όταν ο άνθρωπος του Νεάντερταλ συνάντησε τον σύγχρονο άνθρωπο». Πρόσθεσε δε ότι «υπήρξε διασταύρωση σε κάποιο μικρό βαθμό. Θα προτιμούσα, όμως, να αφήσω αυτό το θέμα σε όσους επιμένουν να διαφωνούν για το αν θα πρέπει να αποκαλούμαστε διαφορετικά είδη ή όχι. Άλλωστε, ο Νεάντερταλ δεν απέχει πολύ από εμάς σήμερα».

Οι αλληλουχίες του DNA πηγαίνουν περί τα 80.000 χρόνια πίσω, όταν οι σύγχρονοι άνθρωποι που μετακινήθηκαν μέσω της Μέσης Ανατολής προς την Αφρική ήρθαν σε επαφή με τους νοτιότερους πληθυσμούς των Νεάντερταλ. Οι ερευνητές διακρίνουν πέντε μοναδικά για τους Νεάντερταλ γονίδια, περιλαμβανομένων και τριών γονιδίων δέρματος. «Αυτό δείχνει ότι υπάρχει κάτι στην φυσιολογία ή την μορφολογία του δέρματος που έχει αλλάξει στους ανθρώπους», λέει ο Paabo.

Τον Μάρτιο, ο Paabo και οι συνεργάτες του ανάφεραν ότι είχαν βρει ένα άγνωστο μέχρι πρότινος ανθρώπινο είδος, το οποίο έζησε για 30.000 χρόνια παράλληλα με τους σύγχρονους ανθρώπους και τους Νεάντερταλ στην Σιβηρία. Την υπόθεση αυτή έχουν κάνει χρόνια τώρα και άλλοι επιστήμονες, σύμφωνα με τους οποίους αρκετά διαφορετικά ανθρώπινα είδη έζησαν ταυτόχρονα σε διάφορες χρονικές περιόδους για εκατομμύρια χρόνια. Πολλά από αυτά τα είδη, όμως, πρέπει να έζησαν σε τροπικές ζώνες όπου τα οστά δεν είναι εύκολο να διατηρηθούν.

Ο Paabo κατέληξε ότι οι σημερινοί Αφρικανοί, παρόλο που δεν έχουν προγόνους Νεάντερταλ, μπορεί να κουβαλούν ένα μέρος αυτού του άγνωστου ακόμα DNA.

E.M.
Πηγή: Reuters.com