Τι θα πει τέλος πάντων superfood;
Πώς η μπανάνα έγινε superfood και γιατί οι ταπεινές φακές δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα εξωτικά γκότζι μπέρι; Έχουμε απορίες.
Πώς η μπανάνα έγινε superfood και γιατί οι ταπεινές φακές δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα εξωτικά γκότζι μπέρι; Έχουμε απορίες.
Superfoods. Υπερτροφές, ελληνιστί. Τα βλέπεις παντού: Σε συσκευασίες με εξωτικά ονόματα, σε διαφημίσεις συμπληρωμάτων διατροφής, σε μπολάκια με γιαούρτι που κοστίζουν όσο ένα κανονικό γεύμα. Υπόσχονται ενέργεια, αντιοξειδωτική προστασία, καλύτερη υγεία και, αν πιστέψεις ορισμένους τίτλους στο ίντερνετ, αιώνια νεότητα. Τι είναι όμως τελικά αυτά τα περίφημα superfoods; Ποιος αποφασίζει ποια τρόφιμα αξίζουν τον τίτλο και ποια όχι; Και χρειάζεται όντως να αγοράζουμε σπόρους από την άλλη άκρη του κόσμου για να τρεφόμαστε καλύτερα;
Στοιχηματίζουμε το τελευταίο μας γκότζι μπέρι ότι δεν θα εκπλαγείς και πολύ: Η ιστορία του όρου super food συνδέεται με τη διαφήμιση.
Σύμφωνα με τη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Harvard, μία από τις πρώτες γνωστές εμφανίσεις του εντοπίζεται στις αρχές του 20ού αιώνα, την εποχή του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν η αμερικανική εταιρεία United Fruit Company, που εισήγαγε μπανάνες από τη Λατινική Αμερική, ξεκίνησε μια μεγάλη διαφημιστική εκστρατεία για να πείσει τους καταναλωτές ότι οι μπανάνες ήταν οικονομικές, θρεπτικές, εύπεπτες και κατάλληλες για κάθε ώρα της ημέρας.
Το 1917 κυκλοφόρησε μάλιστα ενημερωτικό υλικό για τη διατροφική τους αξία, ενώ αργότερα, όταν γιατροί άρχισαν να υποστηρίζουν ότι οι μπανάνες μπορούσαν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση ορισμένων ασθενειών, η φήμη τους απογειώθηκε. Κάποιες από εκείνες τις ιατρικές θεωρίες έχουν στο μεταξύ καταρριφθεί, η μπανάνα, ωστόσο, είχε ήδη καταφέρει να γίνει ένα από τα πρώτα διάσημα superfoods.
Ξαναπέσε λίγο από τα σύννεφα: Δεν υπάρχει επίσημος επιστημονικός ορισμός του superfood. Άλλο πράγμα που δεν υπάρχει: Κάποιος διεθνής οργανισμός που να μετρά τα θρεπτικά συστατικά ενός τροφίμου, για να αποφασίσει αν δικαιούται ή όχι τον χαρακτηρισμό.
Συνήθως ο όρος χρησιμοποιείται για τρόφιμα που περιέχουν σε αξιόλογες ποσότητες ωφέλιμα συστατικά, όπως βιταμίνες, μέταλλα, φυτικές ίνες, καλά λιπαρά ή φυτικές ενώσεις με αντιοξειδωτική δράση. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι έχουν μαγικές ιδιότητες. Μάλιστα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ισχυρισμοί για τα οφέλη ενός τροφίμου στην υγεία υπόκεινται σε συγκεκριμένους κανόνες: Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρέπει να είναι σαφείς, ακριβείς και επιστημονικά τεκμηριωμένοι. Η λέξη superfood από μόνη της δεν αποτελεί τέτοια τεκμηρίωση.
Φυσικά, αν μας αρέσουν. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να αποφεύγουμε τα μύρτιλα, την κινόα ή τους σπόρους τσία επειδή έγιναν της μόδας. Αυτό που δεν χρειάζεται είναι να πιστεύουμε ότι αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για την καλή υγεία, ή ότι μπορούν να αντισταθμίσουν μια συνολικά κακή διατροφή.
Η ουσία, όπως επισημαίνει και το Harvard, είναι να εστιάζουμε περισσότερο στη συνολική ποιότητα και την ποικιλία της διατροφής μας, παρά σε μεμονωμένες τροφές που υπόσχονται θαύματα. Άλλωστε, το πιο ενδιαφέρον με τις υπερτροφές είναι ότι πολλές από αυτές βρίσκονταν ανέκαθεν στην κουζίνα μας. Απλώς δεν είχαν σκεφτεί να προσλάβουν διαφημιστή.
Αν υπήρχε διαγωνισμός για την πιο αδικημένη υπερτροφή, οι φακές θα διεκδικούσαν με αξιώσεις το πρώτο βραβείο. Είναι οικονομικές, πλούσιες σε φυτική πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, σίδηρο και φυλλικό οξύ. Όπως εξηγεί το Harvard, οι φυτικές τους ίνες συμβάλλουν στην καλή λειτουργία του εντέρου και στη ρύθμιση της χοληστερόλης και του σακχάρου. Αντίστοιχα οφέλη έχουν και τα ρεβίθια και τα φασόλια. Όχι άσχημα για ένα πιάτο που κοστίζει ελάχιστα.
Ποιος χρειάζεται πανάκριβο εισαγόμενο σολομό όταν έχουμε σαρδέλες, οι οποίες είναι εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης και ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, τα οποία συμμετέχουν στη φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς και του εγκεφάλου. Μάλιστα, σύμφωνα με το Harvard, οι σαρδέλες περιέχουν σημαντικές ποσότητες των ωμέγα-3 EPA και DHA. Όταν καταναλώνονται μαζί με τα μαλακά κόκαλά τους, προσφέρουν επιπλέον ασβέστιο.
Το αγαπημένο μας ελαιόλαδο είναι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά και περιέχει πολυφαινόλες, φυτικές ενώσεις με αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Αποτελεί βασικό στοιχείο της μεσογειακής διατροφής, η οποία συνδέεται με οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία. Περισσότερα για τα οφέλη του εξηγεί εδώ το Harvard Health.
Μικρά, χορταστικά και ιδιαίτερα θρεπτικά. Τα καρύδια περιέχουν φυτικές ίνες, πρωτεΐνη, βιταμίνες και καλά λιπαρά, ανάμεσά τους και το άλφα-λινολενικό οξύ (ALA), ένα φυτικό ωμέγα-3 λιπαρό οξύ. Σύμφωνα με το Harvard Health, αποτελούν εξαιρετική προσθήκη σε μια ισορροπημένη διατροφή. Μια μικρή χούφτα είναι αρκετή για να εμπλουτίσει το πρωινό ή το απογευματινό σου σνακ.
Δεν είναι τυχαίο που το ρόδι έχει αποκτήσει τη φήμη της υπερτροφής. Περιέχει φυτικές ίνες και πολυφαινόλες, ουσίες με αντιοξειδωτική δράση. Προσοχή όμως: Όπως διευκρινίζουν τα αμερικανικά Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία ότι το ρόδι προλαμβάνει ή θεραπεύει συγκεκριμένες ασθένειες. Παραμένει, πάντως, ένα εξαιρετικό φρούτο, που μπορούμε να απολαύσουμε σκέτο ή μέσα σε σαλάτες.
Μπορεί να μην έχει την αίγλη των εξωτικών μούρων, έχει όμως βιταμίνη C, βιταμίνη K, φυτικές ίνες και γλυκοσινολικές ενώσεις, οι οποίες έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής έρευνας. Όπως και τα υπόλοιπα σταυρανθή λαχανικά, αποτελεί εξαιρετική επιλογή για να αυξήσουμε την ποικιλία των φυτικών τροφίμων που καταναλώνουμε.