Γιατί η Tesla έχει εμπλακεί σε μια μαζική ανάκληση αυτοκινήτων στην Κίνα

Οι κρυφές λαβές στις πόρτες των αυτοκινήτων - τα κομψά σχέδια που συναντώνται συχνά στα ηλεκτρικά οχήματα (EV) - έχουν έρθει στο προσκήνιο την τελευταία εβδομάδα.

Αυτό συνέβη μετά την ανακοίνωση της Κίνας για τη μεγαλύτερη ανάκληση αυτοκινήτων που έχει κάνει ποτέ, με περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια οχήματα - κυρίως Tesla - να επηρεάζονται, αναφέρει το BBC.

Η ανάκληση έρχεται πριν από την εφαρμογή νέων κανονισμών στην Κίνα, οι οποίοι απαιτούν από τα αυτοκίνητα να διαθέτουν μηχανικό τρόπο ανοίγματος τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό των θυρών τους.

Αυτός ο τύπος λαβής, που έγινε δημοφιλής από τον γίγαντα των ηλεκτρικών οχημάτων του Έλον Μασκ, έχει γίνει συνηθισμένος σε όλο τον κόσμο.

Ωστόσο, αρκετά περιστατικά έχουν εγείρει ανησυχίες ότι αυτός ο σχεδιασμός μπορεί να δυσχεράνει το άνοιγμα των θυρών σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.

«Μια πραγματική ανησυχία για την ασφάλεια»

Οι κρυφές λαβές στις πόρτες χρησιμοποιούνται ευρέως στα σύγχρονα αυτοκίνητα στην Κίνα, με περίπου το 60% των 100 κορυφαίων σε πωλήσεις οχημάτων νέας ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρικών και υβριδικών οχημάτων, να τις διαθέτουν.

Ο μινιμαλιστικός σχεδιασμός δίνει στα οχήματα μια «κομψή εμφάνιση και μειώνει την αντίσταση του ανέμου», αλλά μπορεί να προκαλέσει σύγχυση στη χρήση, δήλωσε στο BBC ο αναλυτής της αυτοκινητοβιομηχανίας Στίβεν Ντάιερ από την εταιρεία συμβούλων AlixPartners.

«Ακόμα και εγώ συχνά δυσκολεύομαι να εντοπίσω τον διακόπτη για να ανοίξω την πόρτα από το εσωτερικό ενός άγνωστου οχήματος», δήλωσε ο Στίβεν Ντάιερ, ο οποίος εδρεύει στη Σαγκάη.

Πέρα όμως από τη χρηστικότητά τους, οι λαβές έχουν κατηγορηθεί ότι μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή οδηγών και επιβατών.

Οι ηλεκτρικά ελεγχόμενες λαβές θυρών έγιναν τάση στον κλάδο, αλλά προκάλεσαν «πραγματικές ανησυχίες για την ασφάλεια» όταν οι πόρτες δεν άνοιγαν αμέσως, καθυστερώντας τις προσπάθειες διάσωσης μετά από ατυχήματα, δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Nanyang, Λιου Τσεν.

«Μια λαβή πόρτας μπορεί να φαίνεται απλή, αλλά γίνεται κρίσιμη για την ασφάλεια τα δευτερόλεπτα μετά από μια σύγκρουση», είπε ο Λιου Τσεν.

Η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία Xiaomi αντιμετώπισε έντονο έλεγχο μετά από δύο θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα το 2025 που αφορούσαν το μοντέλο SU7, όταν ύποπτες ηλεκτρικές βλάβες φέρονται να παγίδευσαν τους επιβάτες.

Ένα από τα περιστατικά έλαβε χώρα σε αυτοκινητόδρομο στην πόλη Τονγκλινγκ, στην ανατολική Κίνα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τρεις άνθρωποι, σύμφωνα με περιφερειακά μέσα ενημέρωσης που επικαλούνται τα κρατικά μέσα ενημέρωσης Global Times.

Συγγενείς των θυμάτων δήλωσαν ότι οι επιβάτες είχαν παγιδευτεί στο αυτοκίνητο, καθώς οι πόρτες του οχήματος δεν μπορούσαν να ξεκλειδωθούν μετά τη σύγκρουση, ανέφερε το πρακτορείο.

Εκείνη την εποχή, οι εκπρόσωποι της Xiaomi δήλωσαν ότι το SU7 διέθετε μηχανικές λαβές έκτακτης ανάγκης που λειτουργούν ακόμη και χωρίς ρεύμα και βρίσκονται στο κάτω μέρος κάθε πόρτας.

Η εταιρεία πρόσθεσε τότε ότι διερευνούσε το θέμα και συνεργαζόταν με την αστυνομία.

Τα τελευταία μοντέλα του SU7 διαθέτουν νέες λαβές θυρών που μπορούν να ανοίξουν χωρίς ρεύμα.

Η Xiaomi δεν έχει απαντήσει στα αιτήματα του BBC για σχολιασμό.

Η Tesla έχει επίσης αντιμετωπίσει αγωγές στις ΗΠΑ για τον σχεδιασμό των λαβών των θυρών της.

Η εταιρεία μηνύθηκε από τον μοναδικό επιζώντα ενός τροχαίου ατυχήματος το 2024 που αφορούσε ένα Cybertruck - το ηλεκτρικό pickup της Tesla - και στο οποίο σκοτώθηκαν τρεις φοιτητές στην Καλιφόρνια.

Ο επιζών Τζόρνταν Μίλερ ισχυρίστηκε ότι ο σχεδιασμός του Cybertruck παγίδευσε τους επιβάτες στο φλεγόμενο όχημα και εμπόδισε τη διάσωσή τους.

Το αυτοκίνητο δεν είχε συμβατικές εξωτερικές λαβές στις πόρτες και τα ηλεκτρονικά κουμπιά που προορίζονταν για το άνοιγμα των θυρών δεν λειτουργούσαν, σύμφωνα με τους δικηγόρους του από την εταιρεία Veen.

«Όταν σχεδιάζεις ένα όχημα χωρίς μηχανικό τρόπο ανοίγματος των θυρών από έξω, στοιχηματίζεις ότι τα ηλεκτρονικά θα λειτουργήσουν σε κάθε σενάριο, συμπεριλαμβανομένης μιας σύγκρουσης με υψηλή ταχύτητα που ακολουθείται από πυρκαγιά», δήλωσε ένας από τους δικηγόρους.

Στα δικαστικά έγγραφα, η Tesla αρνήθηκε οποιαδήποτε αδικοπραγία και δήλωσε ότι το Cybertruck συμμορφώνεται με τα ομοσπονδιακά πρότυπα ασφαλείας των ΗΠΑ, ανέφερε ο Guardian.

Έχουν υπάρξει και άλλες περιπτώσεις στις ΗΠΑ όπου επιβάτες, συμπεριλαμβανομένων παιδιών, φέρονται να παγιδεύτηκαν σε αυτοκίνητα Tesla αφού οι πόρτες σταμάτησαν ξαφνικά να λειτουργούν.

Το BBC επικοινώνησε με την Tesla για σχόλια.

Τι γίνεται με τις κρυφές λαβές;

Τον Φεβρουάριο, η Κίνα ανακοίνωσε ότι θα απαγορεύσει τις κρυφές λαβές στις πόρτες, καθιστώντας την πρώτη χώρα που προχωρά σε ένα τέτοιο μέτρο.

Οι νέοι κανόνες, οι οποίοι τίθενται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027, σημαίνουν ότι νέα μοντέλα αυτοκινήτων χωρίς φυσικούς μηχανισμούς ανοίγματος στο εσωτερικό και στο εξωτερικό των θυρών τους δεν θα μπορούν να πωλούνται.

Στο εσωτερικό των αυτοκινήτων θα πρέπει επίσης να υπάρχουν ενδείξεις που να δείχνουν στους επιβάτες πώς ανοίγουν οι πόρτες.

Τα μέτρα στην Κίνα προηγούνται αντίστοιχων κινήσεων στις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες συνήθως πρωτοστατούν στη θέσπιση κανονισμών για την οδική ασφάλεια και τις εκπομπές ρύπων, σημείωσε ο Dyer.

Ένας λόγος είναι πιθανό να είναι ο τεράστιος αριθμός ηλεκτρικών οχημάτων στην Κίνα, πρόσθεσε.

Στις 21 Αυγούστου, η Κρατική Διοίκηση Ρύθμισης της Αγοράς (SAMR) της Κίνας ανακοίνωσε ότι η Tesla και ορισμένοι μεγάλοι Κινέζοι κατασκευαστές αυτοκινήτων - συμπεριλαμβανομένων των Xiaomi, XPeng και Geely - θα ανακαλούσαν περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια οχήματα.

Οι κατασκευαστές έλαβαν εντολή να προσθέσουν προειδοποιητικές ετικέτες στο εσωτερικό των θυρών των οχημάτων, ώστε να δείχνουν στους επιβάτες πώς να τις ανοίγουν. Ορισμένα αυτοκίνητα θα λάβουν επίσης ενημέρωση λογισμικού που θα χαμηλώνει τα παράθυρα σε περίπτωση σύγκρουσης.

Η Tesla, η οποία ξεκίνησε να πουλάει το sedan Model S με κρυφές λαβές στις πόρτες στην Κίνα το 2014, ανακαλεί σχεδόν τρία εκατομμύρια αυτοκίνητα, σύμφωνα με την SAMR.

Ο οργανισμός δήλωσε ότι τα ανακληθέντα αυτοκίνητα έχουν λαβές θυρών που είναι «δύσκολο να αναγνωριστούν», επειδή έχουν παρόμοιο χρώμα με το εσωτερικό του οχήματος.

Σε περίπτωση ηλεκτρικής βλάβης, ο σχεδιασμός των λαβών μπορεί επίσης να εμποδίσει τους επιβάτες να ανοίξουν γρήγορα τις πόρτες για να διαφύγουν ή να «εμποδίσει τις προσπάθειες διάσωσης» των περαστικών, πρόσθεσε η SAMR.

Οι Xiaomi, XPeng και Geely θα ανακαλέσουν επίσης συνολικά περισσότερα από 750.000 οχήματα.

Επαρκούν τα μέτρα;

Ορισμένοι μηχανικοί λένε ότι τα μέτρα μπορεί να μην επαρκούν για την αντιμετώπιση των ανησυχιών σχετικά με την ασφάλεια.

Ο καθηγητής μηχανικής Λιμ Χονγκ Γουί δήλωσε ότι τα μέτρα δεν αντιμετωπίζουν πλήρως την ανάγκη ύπαρξης μηχανικού τρόπου ανοίγματος των θυρών.

Η πρόσβαση σε ένα αυτοκίνητο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης δεν θα πρέπει να εξαρτάται από το λογισμικό, δήλωσε ο Λιμ από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης.

Τα μέτρα αντιμετωπίζουν κυρίως το ζήτημα της δυνατότητας εξόδου των ανθρώπων από ένα όχημα, αλλά δεν παρέχουν έναν αξιόπιστο τρόπο στους διασώστες να αποκτήσουν πρόσβαση στο εσωτερικό του, δήλωσε ο Γκόκουλ Κριθιβάσαν από την εταιρεία συμβούλων διαχείρισης κινδύνων SecureSafe.

Οι προειδοποιητικές ετικέτες είναι επίσης μια «ανεπαρκής λύση», πρόσθεσε. «Όταν πανικοβάλλονται, οι άνθρωποι καταφεύγουν στις ενστικτώδεις αντιδράσεις τους και δεν διαβάζουν ψιλά γράμματα σε μια σκοτεινή και πιθανώς γεμάτη καπνό καμπίνα».

Προς το παρόν, δεν είναι σαφές εάν θα υπάρξουν παρόμοιες ανακλήσεις εκτός Κίνας.

Το BBC αναφέρει ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν έχουν ακόμη ενημερώσει τις αρχές για τυχόν σχέδια παρόμοιας ανάκλησης στις ΗΠΑ.

Η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας της Οδικής Κυκλοφορίας των ΗΠΑ δήλωσε στο BBC ότι εξετάζει εάν θα απαιτήσει συστήματα έκτακτης ανάγκης για τις πόρτες και τις εξόδους των οχημάτων.

Στην Ευρώπη, οι ρυθμιστικές αρχές έχουν επισημάνει τους πιθανούς κινδύνους που σχετίζονται με τις κρυφές λαβές και έχουν συντάξει νέα πρότυπα ώστε να διασφαλίζεται ότι οι πόρτες θα εξακολουθούν να μπορούν να ανοίγουν ακόμη και αν διακοπεί η παροχή ρεύματος σε ένα αυτοκίνητο.

Ο αναπληρωτής καθηγητής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Nanyang, Λιου, δήλωσε ότι, ενώ οι κρυφές λαβές στις πόρτες εξακολουθούν να είναι συνηθισμένες στα ηλεκτρικά οχήματα, οι κατασκευαστές και οι ρυθμιστικές αρχές δίνουν ολοένα και μεγαλύτερη προσοχή στον σχεδιασμό των θυρών.

Δεδομένου ότι τα αυτοκίνητα κατασκευάζονται για να πωλούνται παγκοσμίως, είναι πιθανό οι απαιτήσεις ασφαλείας της Κίνας να υιοθετηθούν και αλλού, πρόσθεσε.

«Η κοινή αρχή είναι σαφής: η είσοδος και η έξοδος έκτακτης ανάγκης θα πρέπει να παραμένουν δυνατές ακόμη και μετά από διακοπή της ηλεκτρικής ενέργειας.»