Το χάραγμα, τα Πρωτόκολλα της Σιών και άλλοι συνωμοσιολογικοί μύθοι

Το βασικό προσόν μιας θεωρίας συνωμοσίας είναι ότι μπορεί να εξηγήσει τα πάντα. Μια οικονομική κρίση, μια πανδημία, μια τεχνολογική αλλαγή ή ακόμη και μια γραμμή στον ουρανό μετατρέπονται σε κομμάτια ενός ενιαίου σχεδίου, πίσω από το οποίο βρίσκεται συνήθως μια πανίσχυρη και αόρατη ομάδα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πραγματικές συνωμοσίες δεν υπάρχουν. Κυβερνητικές συγκαλύψεις, οικονομικές απάτες και παράνομες παρακολουθήσεις έχουν αποκαλυφθεί χάρη σε έγγραφα, μαρτυρίες και στοιχεία που μπορούν να ελεγχθούν.

Η συνωμοσιολογία, αντίθετα, είναι σχεδόν αδύνατο να διαψευστεί: τα στοιχεία εναντίον της θεωρούνται μέρος της συγκάλυψης, ενώ η απουσία στοιχείων παρουσιάζεται ως απόδειξη ότι οι συνωμότες είναι πανίσχυροι.

Ας δούμε λοιπόν μερικές από τις πιο δημοφιλείς.

Το «χάραγμα» και το 666

Στο 13ο κεφάλαιο της Αποκάλυψης αναφέρεται ένα «χάραγμα» στο δεξί χέρι ή στο μέτωπο, χωρίς το οποίο κανείς δεν μπορεί να αγοράζει ή να πουλά, καθώς και ο περίφημος αριθμός 666. Στη σύγχρονη συνωμοσιολογία, το απόσπασμα έχει συνδεθεί κατά καιρούς με barcode, πιστωτικές κάρτες, αριθμούς κοινωνικής ασφάλισης, μικροτσίπ, εμβόλια, ηλεκτρονικές ταυτότητες και ανέπαφες πληρωμές.

Η ιστορικοκριτική προσέγγιση, όμως, τοποθετεί το κείμενο στον κόσμο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Σύμφωνα με διαδεδομένη ακαδημαϊκή ερμηνεία, το 666 λειτουργεί μέσω της γεματρίας ως κώδικας για το όνομα «Νέρων Καίσαρ». Σε ορισμένα αρχαία χειρόγραφα εμφανίζεται το 616, μια παραλλαγή που επίσης συνδέεται με τη διαφορετική γραφή του ονόματος του Νέρωνα. Το κείμενο μπορεί ασφαλώς να έχει συμβολική ή θρησκευτική σημασία για τους πιστούς· δεν αποτελεί, όμως, κατάλογο μελλοντικών τεχνολογικών προϊόντων.

Τα «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών»

Τα λεγόμενα «Πρωτόκολλα» εμφανίστηκαν στη Ρωσική Αυτοκρατορία στις αρχές του 20ού αιώνα και παρουσιάστηκαν ως πρακτικά μυστικών συναντήσεων Εβραίων ηγετών που σχεδίαζαν να ελέγξουν κυβερνήσεις, τράπεζες και μέσα ενημέρωσης.

Οι συναντήσεις αυτές δεν έγιναν ποτέ και οι υποτιθέμενοι «Σοφοί της Σιών» δεν υπήρξαν. Το κείμενο είναι πλαστογραφία, μεγάλα τμήματα της οποίας αντιγράφηκαν από τον «Διάλογο στην Κόλαση μεταξύ Μακιαβέλι και Μοντεσκιέ» του Μορίς Ζολί, μια πολιτική σάτιρα του 1864 που δεν είχε καμία σχέση με τους Εβραίους. Η απάτη αποκαλύφθηκε δημόσια το 1921, όταν οι Times του Λονδίνου δημοσίευσαν συγκριτικά αποσπάσματα των δύο έργων.

Παρά την αποκάλυψη, τα «Πρωτόκολλα» διαδόθηκαν διεθνώς. Χρησιμοποιήθηκαν από τον Χένρι Φορντ και αργότερα από τη ναζιστική προπαγάνδα, επειδή πρόσφεραν έναν βολικό αποδιοπομπαίο τράγο για πολέμους, επαναστάσεις και οικονομικές κρίσεις.

Οι Illuminati που δεν λένε να διαλυθούν

Οι Βαυαροί Illuminati υπήρξαν πράγματι. Η μυστική εταιρεία ιδρύθηκε το 1776 από τον καθηγητή Άνταμ Βάισχαουπτ, επηρεασμένη από τις ιδέες του Διαφωτισμού. Απαγορεύτηκε από τις βαυαρικές αρχές λίγα χρόνια αργότερα και διαλύθηκε.

Από εκεί και πέρα αρχίζει ο μύθος. Χωρίς αξιόπιστα στοιχεία ότι η οργάνωση επέζησε, της αποδόθηκαν η Γαλλική Επανάσταση, πολιτικές δολοφονίες, οικονομικές κρίσεις, ακόμη και η καριέρα ποπ σταρ που σχηματίζουν τρίγωνα με τα χέρια τους. Το μάτι μέσα στο τρίγωνο, οι πυραμίδες και κάθε παρόμοιο σύμβολο παρουσιάζονται ως κρυφές υπογραφές μιας παγκόσμιας ελίτ. Στην πράξη, πρόκειται για μια ιστορική οργάνωση με σύντομη ζωή, η οποία απέκτησε δεύτερη και πολύ μεγαλύτερη καριέρα στην ποπ κουλτούρα.

Οι «αεροψεκασμοί»

Οι λευκές γραμμές που αφήνουν τα αεροπλάνα θεωρούνται από ορισμένους ίχνη μυστικών ψεκασμών για τον έλεγχο του καιρού, του πληθυσμού ή ακόμη και της ανθρώπινης σκέψης. Πρόκειται, όμως, για contrails, δηλαδή ίχνη συμπύκνωσης: σχηματίζονται όταν τα θερμά και υγρά καυσαέρια των κινητήρων συναντούν τον πολύ ψυχρό αέρα σε μεγάλο υψόμετρο. Ανάλογα με την υγρασία και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες, μπορεί να εξαφανιστούν γρήγορα ή να παραμείνουν και να απλωθούν.

Η επιστημονική συζήτηση για τη γεωμηχανική, την τροποποίηση του καιρού και τις κλιματικές επιπτώσεις της αεροπορίας είναι υπαρκτή και δημόσια. Αυτό, όμως, απέχει πολύ από τον ισχυρισμό ότι κάθε γραμμή στον ουρανό αποτελεί μέρος ενός μυστικού προγράμματος ψεκασμών.

Το 5G και ο κορωνοϊός

Η ανάπτυξη των δικτύων 5G στην Ελλάδα, η οποία ξεκίνησε στα τέλη του 2020, συνοδεύτηκε από γνώριμους φόβους: ότι οι κεραίες προκαλούν καρκίνο, εξασθενούν το ανοσοποιητικό, ελέγχουν τη σκέψη ή ακόμη και ότι συνδέονται με την εξάπλωση του κορωνοϊού.

Το 5G, όμως, χρησιμοποιεί ραδιοκύματα που ανήκουν στη μη ιοντίζουσα ακτινοβολία. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για το ίδιο είδος ακτινοβολίας με τις ακτίνες Χ ή τη ραδιενέργεια. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο βασικός γνωστός τρόπος με τον οποίο τα ραδιοκύματα αλληλεπιδρούν με το ανθρώπινο σώμα είναι η θέρμανση των ιστών, ενώ στα επίπεδα έκθεσης των τηλεπικοινωνιακών δικτύων η αύξηση της θερμοκρασίας είναι αμελητέα. Μέχρι σήμερα δεν έχουν τεκμηριωθεί βλαβερές επιπτώσεις όταν τηρούνται τα προβλεπόμενα όρια, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η επιστημονική παρακολούθηση σταματά.

Η Γη είναι επίπεδη

Χάρτες, μετρήσεις, δορυφορικές εικόνες και φωτογραφίες της Γης από το διάστημα δείχνουν ξεκάθαρα ότι ο πλανήτης μας είναι σφαιρικός. Όμως, οι υποστηρικτές της επίπεδης γης, επιμένουν ότι όλα αυτά τα αποδεικτικά στοιχεία κατασκευάζονται σε μια «συνωμοσία στρογγυλής γης», που ενορχηστρώθηκε από τη NASA και άλλες κυβερνητικές υπηρεσίες. Τα μέλη μάλιστα κάνουν τεράστιες προσπάθειες για να αποδείξουν ότι ο κόσμος είναι επίπεδος, συγκεντρώνοντας τις αποδείξεις τους σε sites και βίντεο στο YouTube.

Η Flat Earth Society αναφέρει τα μέλη της, κυρίως στη Βρετανία και τις ΗΠΑ, αυξάνονται κατά 200% κάθε χρόνο από το 2009 όταν και πρωτοδημιουργήθηκε.