Βρισκόμαστε σε ένα περίεργο σταυροδρόμι στις μέρες που ενώ τα social media και το ΑΙ έχουν θέσει τους νέους όρους του παιχνιδιού παγκοσμίως την ίδια στιγμή υπάρχει μια παράδοξη στροφή προς το ζωντανό και το αυθεντικό. Παρόλο που ζούμε σε έναν κόσμο που οι περισσότεροι –και δη η Gen Z- ακούει μουσική μέσω streaming, παρατηρούμε συγχρόνως μια πρωτοφανή έκρηξη στις πωλήσεις εισιτηρίων για ζωντανές διοργανώσεις. Το φαινόμενο των συνεχόμενων sold out σε συναυλίες, φεστιβάλ, ακόμη και σε θεατρικές παραστάσεις, είναι μια νέα πραγματικότητα που ζούμε ειδικά στη μετά covid εποχή και σε καμία περίπτωση δεν είναι τυχαίπ. Αντικατοπτρίζει μια βαθιά ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου να ξεφύγει από την απομόνωση της οθόνης και να βιώσει κάτι μοναδικό, συλλογικό και αδιαμεσολάβητο.
Σύμφωνα με την παγκόσμια έρευνα της Live Nation (ενός κολοσσού που αναλαμβάνει τη διεκπεραίωση των περιοδειών των μεγαλύτερων καλλιτεχνών παγκοσμίων), η οποία βασίστηκε σε δείγμα 40.000 ανθρώπων, η ζωντανή μουσική έχει αναδειχθεί ως η αγαπημένη μορφή ψυχαγωγίας παγκοσμίως. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η επιθυμία για συμμετοχή σε ζωντανά γεγονότα υπερβαίνει κατά πολύ άλλες δραστηριότητες, όπως οι αθλητικοί αγώνες ή τα βιντεοπαιχνίδια. Αυτό συμβαίνει γιατί η ζωντανή εμπειρία προσφέρει κάτι που το streaming δεν θα μπορέσει ποτέ να υποκαταστήσει: τη συναισθηματική σύνδεση. Αυτό το αίσθημα του «ανήκειν» είναι ένα από τα ισχυρότερα κίνητρα που σε ωθεί να αναζητήσεις ένα εισιτήριο, όσο δύσκολο κι αν είναι να το βρεις.
Η έρευνα της Live Nation αναδεικνύει επίσης ότι η ζωντανή μουσική λειτουργεί ως ένα ισχυρό αντίδοτο στο άγχος της καθημερινότητας. Οι συμμετέχοντες στην έρευνα δήλωσαν ότι η εμπειρία μιας συναυλίας τους βοηθά να αποσυνδεθούν από τα προβλήματά τους και να επαναφορτίσουν τις μπαταρίες τους. Σε μια εποχή όπου η ψυχική υγεία βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης, το sold out μιας συναυλίας ερμηνεύεται ως μια μαζική αναζήτηση χαράς και εκτόνωσης.
Η ψυχολογία πίσω από την αυξημένη ζήτηση εισιτηρίων σχετίζεται επίσης με την έννοια της οικονομίας της εμπειρίας. Σήμερα, οι άνθρωποι, και ιδιαίτερα οι νεότερες γενιές, προτιμούν να επενδύουν τα χρήματά τους σε εμπειρίες παρά σε υλικά αγαθά. Ένα ακριβό κινητό θα παλιώσει σε δύο χρόνια, αλλά η ανάμνηση από μια βραδιά στο Release Athens ή από μια ιστορική συναυλία όπως αυτή των Μetallica – που έγινε sold out σε λίγες ώρες- ή των Iron Maiden στο Ολυμπιακό Στάδιο θα μείνει χαραγμένη στη μνήμη σου για πάντα. Αυτή η στροφή ενισχύεται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η ανάγκη να μοιραστείς μια στιγμή που συμβαίνει τώρα δημιουργεί ένα φαινόμενο επείγοντος. Όταν βλέπεις ότι μια εκδήλωση οδεύει προς sold out, ενεργοποιείται ο φόβος της απώλειας, το γνωστό FOMO, που σε αναγκάζει να πάρεις την απόφαση γρήγορα. Το FOMO (Fear of Missing Out) λειτουργεί ως ένας αόρατος μοχλός πίεσης που σαν inner voice σου υπενθυμίζει ότι αν δεν κλείσεις το εισιτήριο τη στιγμή που ανακοινώνεται, θα χάσεις ένα από τα σημαντικότερα events της χρονιάς.
Αναμφίβολα οι συναυλίες που έφεραν το sold out στη ζωή μας με εκκωφαντικό τρόπο ήταν αυτές των Coldplay στο Ολυμπιακό Στάδιο που διεξήχθησαν στις 8 και 9 Ιουνίου στο Ολυμπιακό Στάδιο. Μάλιστα στη συγκεκριμένη περίπτωση πρώτα σόλνταρε η πρώτη συναυλία κι έπειτα σε λίγες ώρες έγινε sold out και η δεύτερη ημερομηνία που προστέθηκε. Αντίστοιχα η συναυλία του ΛΕΞ στο ΟΑΚΑ έγινε sold out σε λίγες ώρες, όπως και αυτή των Metallica που ίσως θα ναι η πολυπληθέστερη ως προς την προσέλευση θεατών λόγω του 360 στησίματος του show με τη σκηνή στο κέντρο του Ολυμπιακού Σταδίου. Πριν λίγες μέρες η Άννα Βίσση επίσης μετά το σολντ άουτ στο Καλλιμάρμαρο έκανε σολντ άουτ και τη συναυλία της στο Ολυμπιακό Στάδιο σε λιγότερο από δύο ώρες. Μην ξεχνάμε και το sold out των Gorillaz και των Arctic Monkeys στην Πλατεία Νερού για λογαριασμό του Release Athens και σταματάμε κάπου εδώ χωρίς να αναφερθούμε σε αλλεπάλληλα sold out σε χώρους μικρότερης χωρητικότητας όπως το Ηρώδειο ή το Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού.
Στην Ελλάδα, το φαινόμενο αυτό δεν περιορίζεται μόνο στη μουσική. Το ελληνικό θέατρο βιώνει μια δική του αναγέννηση, με παραστάσεις σε κεντρικές σκηνές της Αθήνας αλλά και στην Επίδαυρο να εξαντλούν τα εισιτήριά τους μέσα σε λίγες ώρες από την έναρξη της προπώλησης. Η ανάγκη για πνευματική τροφή και η επαφή με τον κλασικό λόγο σε ένα ζωντανό περιβάλλον δείχνουν ότι το κοινό αναζητά με μια κάποια μανία να εξασφαλίσει το πολυπόθητο εισιτήριο. Το ίδιο παρατηρείται και στις μεγάλες εκθέσεις τέχνης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι μεγάλες περιοδικές εκθέσεις σε μουσεία όπως το Κυκλαδικής Τέχνης ή το Μπενάκη, όπου οι ουρές των επισκεπτών θυμίζουν εισόδους σε ροκ συναυλίες. Ο κόσμος θέλει να δει από κοντά όλες τις παραστάσεις και τα φεστιβάλ που γίνονται talk of the town ξεπουλώντας τα διαθέσιμα εισιτήρια πριν προλάβεις να πεις «φέρτε ένα και για μένα βρε παιδιά».
Το σημείο καμπής για αυτή τη μαζική υστερία γύρω από τα ζωντανά θεάματα ήταν αναμφίβολα η περίοδος της απομόνωσης. Όταν στερηθήκαμε τη φυσική παρουσία και τη συλλογική εμπειρία, συνειδητοποιήσαμε ότι η ψηφιακή υποκατάσταση έχει όρια. Η επιστήμη έχει αποδείξει ότι όταν μια ομάδα ανθρώπων παρακολουθεί μαζί μια παράσταση ή μια συναυλία, οι καρδιακοί τους παλμοί και η αναπνοή τους τείνουν να συγχρονίζονται. Αυτή η αίσθηση της «συλλογικής αναζωογόνησης» είναι κάτι που καμία οθόνη, όσο υψηλής ευκρίνειας κι αν είναι, δεν μπορεί να σου προσφέρει. Όσο μάλιστα το ΑΙ επελαύνει γεννώντας ψηφιακά κακέκτυπα, τόσο μεγαλώνει η ανάγκη για να στραφείς σε μια μοναδική καλλιτεχνή πρόταση είτε αυτή είναι συναυλία, θεατρική παράσταση, φεστιβάλ κ.ο.κ.
Η τεχνολογία, ενώ μας απομονώνει, ταυτόχρονα δημιουργεί τεράστιες, παγκόσμιες κοινότητες οπαδών (fandoms). Μέσω πλατφορμών όπως το TikTok, ένας καλλιτέχνης ή μια έκθεση μπορεί να γίνει παγκόσμιο φαινόμενο μέσα σε λίγες ώρες. Αυτό δημιουργεί μια συγκεντρωτική ζήτηση. Όταν όλοι θέλουν να δουν το ίδιο πράγμα την ίδια χρονική στιγμή, το sold out είναι μαθηματικά βέβαιο. Επιπλέον, οι μεγάλες παραγωγές έχουν γίνει πλέον «360 εμπειριών» με απίστευτα stage shows, που είναι δεδομένα κι αδιαμφισβήτητα μεγαλύτερα και πιο εντυπωσιακά από ποτέ.
Πλέον σχεδόν σε κάθε συναυλία, φεστιβάλ αλλά και σε εκθέσεις ή παραστάσεις υπάρχουν στάδια προπώλησης με τα early bird εισιτήρια να δίνουν μια πρώτη εικόνα κι έναν γενικότερο παλμό της δημοφιλίας και της απήχησης κάθε show. Για αυτό τον λόγο αν αυτά εξαντληθούν οι εταιρείες παραγωγής σπεύδουν να ενημερώσουν το κοινό δημιουργώντας κλίμα γενικότερου sold out.
Οι μπάντες και οι καλλιτέχνες που μεσουρανούσαν στα 80s και στα 90s είναι πια μιας κάποιας ηλικίας για αυτό και ο ερχομός τους στην Ελλάδα ίσως αποτελέσει την τελευταία σου ευκαιρία να τους δεις επί σκηνής χωρίς να χρειαστεί να ξενιτευτείς. Αντίστοιχα πολλά reunions βαφτίζονται ως once in a lifetime ευκαιρία για να δεις για άλλη μια φορά αγαπημένα συγκροτήματα με την αυθεντική τους σύνθεση. Τέλος οι τελευταίες περιοδείες που τιτλοφορούν τις εμφανίσεις πολλών γκρουπ έρχονται να δώσουν ένα έξτρα κίνητρο σε όσους ψάχνουν μια καλή αφορμή για να αγοράσουν εισιτήριο.
