Το Mankind’s Folly θα σε κάνει να χάσεις τη γη κάτω από τα πόδια σου

Για πολλούς, η κλιματική αλλαγή έχει καταντήσει μια κουραστική καραμέλα, μια υπερβολή που επαναλαμβάνεται μέχρι να χάσει το νόημά της. Δεν μιλάμε όμως για ένα θεωρητικό πρόβλημα του μέλλοντος, αλλά για μια κρίση που θα επηρεάσει άμεσα τις επόμενες γενιές, καθορίζοντας τον τρόπο που θα ζήσουν, θα μετακινηθούν και θα επιβιώσουν σε έναν πλανήτη λιγότερο σταθερό απ’ ό,τι γνωρίσαμε.

Κυριολεκτικά.

Γιατί στο εξαιρετικό Mankind’s Folly, το νέο ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου, γινόμαστε μάρτυρες μιας καθίζησης, οικολογικής, ανθρωπιστικής και οικονομικής που μπορεί να συμβαίνει στην άλλη άκρη του κόσμου, αλλά είναι θέμα ετών να μας επηρεάσει όλους ανεξαιρέτως.

Ο Νικήτα στην Ανατολική Σιβηρία και η Μάρθα στη Βόρεια Αλάσκα βλέπουν τον κόσμο τους να καταρρέει κάτω από τα πόδια τους, καθώς το permafrost, το παγωμένο υπέδαφος που σφράγισε μέσα του την εποχή των μαμούθ, τώρα ξεπαγώνει με πρωτοφανείς ρυθμούς και κατακρημνίζεται, συμπαρασύροντας ό,τι έχει χτιστεί πάνω του, όλες τις υποδομές του ανθρώπου παντού στην Αρκτική. Σπίτια, δίκτυα ηλεκτρισμού, αγωγοί ορυκτών καυσίμων, δρόμοι, οικισμοί αλλά και ολόκληρες πόλεις κινδυνεύουν.

Παράλληλα, καθώς το μόνιμα παγωμένο έδαφος ξεπαγώνει, φέρνει στην επιφάνεια τεράστιες ποσότητες προϊστορικών φυτών και ζώων που είχε εγκλωβίσει, οι οποίες αποσυντίθενται απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα διοξείδιο του άνθρακα και μεθάνιο, αέρια που επιταχύνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη, «ξυπνά» ιούς από τη λήθη και μας χτυπά το καμπανάκι. Για να μην πούμε πως δε γνωρίζαμε.

Ο Αυγερόπουλος τοποθετεί τη δράση του εκατέρωθεν του Βερίγγειου Πορθμού, όχι για να υπογραμμίσει μια γεωγραφική απόσταση, αλλά για να δείξει πόσο κοινό είναι σήμερα το πεπρωμένο ανθρώπων που ζουν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Μαζί με το συνεργείο του, δεν στέκονται μόνο στην (εντυπωσιακή κινηματογραφικά) εικόνα της καταστροφής. Μέσα από πλάνα απίστευτης ομορφιάς που θυμίζουν εικόνες της Μέσης Γης, βλέπουμε σπίτια να βυθίζονται, τη γη να αποκτά όψη δέρματος δράκου, με τεράστιες φολίδες, και δρόμους να ραγίζουν.

Από τη μέση της ταινίας, το περιβαλλοντικό συνδέεται με το πολιτικό και δε θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Ο καπιταλισμός, ως οικονομικό σύστημα αφαίμαξης των πόρων της γης εμφανίζεται ως ο κύριος υπαίτιος. Την ώρα που οι επιστήμονες μιλούν για σημεία χωρίς επιστροφή και για μια Αρκτική που θερμαίνεται τέσσερις φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, οι κυβερνήσεις στρέφονται στην «ενεργειακή ασφάλεια» και στήνουν σχέδια απομύζησης του πλανήτη.

Οι γεωτρήσεις επεκτείνονται, νέες μονάδες μαμούθ αναπτύσσονται από ΗΠΑ και Ρωσία, τα ορυκτά καύσιμα επιστρέφουν στο προσκήνιο και οι δεσμεύσεις για την κλιματική κρίση υποχωρούν μπροστά σε πολέμους και αφηγήματα οικονομική αβεβαιότητα. Η ταινία σε αυτό το σημείο αποφεύγει την εύκολη καταγγελία και αφήνει τα γεγονότα να μιλήσουν από μόνα τους, αποκαλύπτοντας την αντίφαση ανάμεσα στη γνώση και στην πολιτική πράξη.

Αυτό που κάνει το Mankind’s Foly να ξεχωρίζει είναι ότι δεν περιορίζεται σε έναν διδακτικό λόγο για την κλιματική αλλαγή. Αντίθετα, μετατρέπεται σε μια πιο ουσιώδη παρατήρηση για την ανθρώπινη αδυναμία να αντιδράσει έγκαιρα σε μια κρίση που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας και κυριολεκτικά κάτω από τα πόδια μας. Οι ιστορίες του Νικήτα και της Μάρθας δεν λειτουργούν ως τοπικά παραδείγματα σε κάποιο απομονωμένο χωριό της γης, αλλά ως προειδοποιήσεις για ένα μέλλον που πλησιάζει ταχύτατα.

Στο τέλος, η Αρκτική δεν παρουσιάζεται ως ένας μακρινός, εξωτικός τόπος που χάνεται, αλλά ως ο καθρέφτης του πλανήτη. Ένας καθρέφτης που ραγίζει, δείχνοντας με απόλυτη καθαρότητα ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τον παγωμένο Βορρά, αλλά όλους μας. Γιατί λίγο έως πολύ, όλοι μας είμαστε συνένοχοι σε αυτήν την «Ύβρι της ανθρωπότητας».

Δες εδώ που προβάλλεται το ντοκιμαντέρ και πρόλαβέ το.

Όλες οι Ταινίες

Όλες οι Αίθουσες