ΔΙΑΤΡΟΦΗΤΙ ΚΑΝΩ ΛΑΘΟΣ

Οι ετικέτες τροφίμων που σε ξεγελούν

Χωρίς γλουτένη, χωρίς αλάτι, ολικής άλεσης. Είσαι σίγουρος ότι καταλαβαίνεις πλήρως τι «λένε» οι ετικέτες των τροφίμων;

Οι ετικέτες τροφίμων που σε ξεγελούν

του Βασίλη Παπαμίκου*

Δεν είναι λίγες οι φορές που τα μέσα μαζικής ενημέρωσης αναδεικνύουν κι από μία διατροφική είδηση. Οι πολίτες προσπαθούν πάντα να είναι ενήμεροι καθότι η διατροφή αποτελεί καθημερινό θέμα επιβίωσης και ευχαρίστησης ταυτόχρονα. Όλα αυτά όμως προϋποθέτουν κάτι βασικό: ότι αυτά που καταναλώνονται είναι ασφαλή και δεν θα προκαλούν προβλήματα υγείας.

Η αλήθεια είναι ότι ενημερωμένος πολίτης είναι αυτός που ψάχνει καθημερινά και διασταυρώνει πληροφορίες από έγκυρες πηγές μια και το διαδίκτυο αποτελεί μια αχανή πηγή πληροφορίας.

Ο εντοπισμός των υγιεινών τροφίμων απαιτεί μια κριτική εξέταση των «λαμπερών» ετικετών καθότι οι παραγωγοί και οι εταιρείες τροφίμων χρησιμοποιούν συχνά όρους που κάνουν τα τρόφιμα να δείχνουν πιο υγιεινά απ’ ό,τι πραγματικά είναι. Η εξέταση μερικών παραδειγμάτων μπορεί να αποβεί πραγματικά χρήσιμη.

Τρόφιμα ελεύθερα γλουτένης

Αν δεν έχετε τη νόσο της κοιλιοκάκης ή δυσανεξία στη γλουτένη τότε δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να επιλέξετε αυτά τα τρόφιμα, ιδιαίτερα σε μια εποχή που το μάρκετινγκ προσπαθεί να συνδέσει τα τρόφιμα αυτά με την απώλεια βάρους. Τα τρόφιμα αυτά σε καμία περίπτωση δεν είναι πιο υγιεινά από εκείνα που περιέχουν γλουτένη και δεν είναι λίγες οι φορές που περιέχουν περισσότερα προστιθέμενα σάκχαρα, επεξεργασμένο αλεύρι, αλάτι και άλλα πρόσθετα.

Τρόφιμα με μειωμένο νάτριο

Άλλη μια περίπτωση στην οποία η ετικέτα του τροφίμου μπορεί να είναι παραπλανητική. Ένα τρόφιμο μειωμένου νατρίου οφείλει να περιέχει 25% λιγότερο νάτριο από το αντίστοιχο συμβατικό τρόφιμο. Αν όμως το συμβατικό τρόφιμο έχει μεγάλη περιεκτικότητα νατρίου (π.χ. πάνω από 700 mgr ανά μερίδα) τότε η μειωμένη σε νάτριο εκδοχή του (π.χ. με 500 mgr νατρίου ανά μερίδα) εξακολουθεί να είναι υψηλή σε νάτριο. Άλλος ένας σχετικό όρος είναι αυτός: «χωρίς προστιθέμενο αλάτι» αφού επιτρέπεται η χρήση του όταν αφορά την διαδικασία επεξεργασίας του τροφίμου. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το τρόφιμο δεν περιέχει αλάτι ή έστω έχει μειωμένη ποσότητα άλατος.

Τρόφιμα ολικής άλεσης

Στην επιλογή ψωμιού, φρυγανιών και άλλων συναφών προϊόντων θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρη η διαφορά μεταξύ πολύσπορων προϊόντων και προϊόντων ολικής άλεσης. Όταν ένα ψωμί είναι πολύσπορο δεν σημαίνει ότι είναι φτιαγμένο από αλεύρι ολικής άλεσης. Ο καταναλωτής οφείλει να εξετάζει την λίστα των συστατικών της ετικέτας: σε αυτή θα πρέπει να αναγράφεται πρώτο το αλεύρι ολικής άλεσης. Εμπλουτισμένο αλεύρι ή εμπλουτισμένο σταρένιο αλεύρι δεν σημαίνει αλεύρι ολικής άλεσης.

Τρόφιμα χαμηλών λιπαρών ή άπαχα

Η ουσία αυτής της κατηγορίας τροφίμων είναι ότι δεν είναι πιο υγιεινά από τα τρόφιμα με όλα τους τα λιπαρά. Επιπρόσθετα, περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και αλάτι. Η υιοθέτηση μια δίαιτας χαμηλών λιπαρών δεν σημαίνει ότι είναι καλύτερη για την υγεία ή ότι θα συμβάλλει σε μεγαλύτερη απώλεια βάρους. Οι καταναλωτές πρέπει να ξεπεράσουν τον φόβο τους για όλα τα λιπαρά συλλήβδην και να κατανοήσουν ότι τα υγιεινά λιπαρά (π.χ. τα μονοακόρεστα λιπαρά) αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μιας υγιεινής δίαιτας.

Τρόφιμα ελεύθερα χοληστερόλης

Όσο και αν χρησιμοποιείται αυτός ο όρος στα τρόφιμα για να πείσει τους καταναλωτές ότι είναι υγιεινά θα πρέπει πλέον να γίνει ξεκάθαρο ότι μετά τα δεδομένα πολλών ερευνών έχει δευτερεύουσα σημασία πόση χοληστερόλη καταναλώνει κανείς. Η κρίσιμη γνώση είναι ότι η διατροφή που είναι πλούσια σε κορεσμένα και τρανς λιπαρά είναι εκείνη που ευθύνεται για τα υψηλά επίπεδα της «κακής χοληστερίνης» και όχι η διατροφή με υψηλά επίπεδα διατροφικής χοληστερίνης.

Τρόφιμα που περιέχουν χυμό φρούτων

 Ο συνειδητοποιημένος καταναλωτής κατανοεί ότι τα φρουτοποτά είναι διαφορετικά τρόφιμα από τους χυμούς φρούτων. Τα φρουτοποτά περιέχουν μικρή ποσότητα χυμού φρούτων, αλλά το υπόλοιπο είναι νερό, ζάχαρη και πρόσθετα τροφίμων. Αποφύγετε οποιαδήποτε φρουτοποτά που περιέχουν πρόσθετα σάκχαρα και περιορίστε την καταναλισκόμενη ποσότητα ακόμα και στην περίπτωση που πρόκειται για 100% χυμού φρούτων. Από τη στιγμή που χάνετε τις φυτικές ίνες του πλήρους φρούτου, ο χυμός απορροφάται ταχύτατα και δύναται να προσκαλέσει άμεση και έντονη αύξηση των επιπέδων σακχάρου στην κυκλοφορία του αίματος.

Τρόφιμα που περιέχουν πραγματικά φρούτα και λαχανικά

Οι όροι «φτιαγμένο με πραγματικά φρούτα» ή «φτιαγμένο με πραγματικά λαχανικά» συνήθως είναι παραπλανητικοί και συνήθως συνοδεύονται από εικόνες ολόκληρων φρούτων ή λαχανικών στην συσκευασία των προϊόντων. Στην πραγματικότητα όμως τα προϊόντα μπορεί να περιέχουν μόνο μικρή ποσότητα φρούτων ή λαχανικών. Για να διαπιστώσετε τι πραγματικά είναι αυτό που πρόκειται να καταναλώσετε θα πρέπει να διαβάσετε προσεκτικά την ετικέτα του τροφίμου. Προτιμήστε τα πραγματικά φρούτα ή λαχανικά και όχι κάτι συσκευασμένο του οποίου θα πρέπει να εξερευνήσετε την ετικέτα.

Ο δρόμος προς μια υγιεινή διατροφή περιλαμβάνει την επιλογή ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων ή τροφίμων ολικής άλεσης όποτε είναι αυτό εφικτό. Τα θεμέλια του καθημερινού διαιτολογίου οφείλουν να αποτελούνται από φρέσκα φρούτα και λαχανικά, δημητριακά και τρόφιμα ολικής άλεσης, άπαχη πρωτεΐνη (όπως ψάρια, πουλερικά χωρίς πέτσα, αυγά, φασόλια και όσπρια) και έλαια φυτικής προέλευσης (ελαιόλαδο, καλαμποκέλαιο, και κραμβέλαιο).

Στην περίπτωση αγοράς επεξεργασμένων προϊόντων η προσεκτική ανάγνωση της ετικέτας του τροφίμου αποτελεί μονόδρομο για τον καταναλωτή. Ελέγξτε τις θερμίδες, το μέγεθος της μερίδας, τα κορεσμένα λιπαρά (και όχι μόνο τα συνολικά λιπαρά), το νάτριο, τις φυτικές ίνες και τα σάκχαρα. Αυτοί είναι οι αριθμοί που θα σας δώσουν την διατροφική πληροφορία που χρειάζεστε για να συνειδητοποιήσετε αν ένα τρόφιμο είναι υγιεινό ή όχι. Αξιολογήστε τα συστατικά του τροφίμου. Καταναλώνετε πάντα απλά τρόφιμα που έχουν όσο το δυνατόν λιγότερα συστατικά, δεν είναι δηλαδή πολύπλοκα. Καταναλώστε επίσης τρόφιμα των οποίων τα συστατικά σας είναι οικεία και όχι άγνωστα. Αν δεν γνωρίζετε κάποιο από τα συστατικά τότε αυξάνονται οι πιθανότητες το συγκεκριμένο τρόφιμο να είναι ανθυγιεινό.

* Νοσοκομειακός Διαιτολόγος ΓΝΑ – Κοργιαλένειο Μπενάκειο

M.Med.Sci Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, Πανεπιστημίου Γλασκώβης

MSc Healthcare Manager, Πανεπιστημίου Αθηνών

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

σχετικά άρθρα

"Οι καλλιτέχνες είναι οι μοναχοί της αστικής κοινωνίας."

Τσέζαρε Παβέζε, 1908-1950, Ιταλός συγγραφέας

  • 1837-Ιδρύεται η Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα.
    1990- Με το Νόμπελ Ειρήνης βραβεύεται ο ηγέτης της ΕΣΣΔ, Μιχαήλ Γκορμπατσόφ.
    1999-Το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στην ανθρωπιστική οργάνωση «Γιατροί χωρίς Σύνορα»

© 2002-2019 MEDIA2DAY