ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑΣΥΓΧΡΟΝΗ ΖΩΗ

5 πράγματα που δεν ήξερες για τη Μακρόνησο

Στις 19 Φεβρουαρίου του 1947 ιδρύεται το στρατόπεδο συγκέντρωσης της Μακρονήσου. Λιγότερα από 75 χρόνια μετά, το θυμόμαστε ακόμα;

5 πράγματα που δεν ήξερες για τη Μακρόνησο

της Ηρώς Κουνάδη

Σαν σήμερα πριν από 72 χρόνια, στις 19 Φεβρουαρίου του 1947, ιδρύεται με εισήγηση του Γενικού Επιτελείου Στρατού το στρατόπεδο συγκέντρωσης της Μακρονήσου. «Αποφασίζεται ο περιορισμός των αριστερών στρατευσίμων εις ορισμένα στρατόπεδα δια να υποστούν αποτοξίνωσιν. Όλες οι στρατιωτικές μονάδες δέον όπως εκκαθαρισθούν από αριστερίζοντες ή υπόπτους αριστερισμού» αναφέρει το αρχικό εισηγητικό σημείωμα.

Στις 26 Μαΐου του 1947 μεταφέρθηκαν οι πρώτοι κρατούμενοι στη Μακρόνησο. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν εδώ και οι Στρατιωτικές Φυλακές Αθηνών (ΣΦΑ) όπου κρατούνταν οι υπόδικοι στρατοδικείων, οι αξιωματικοί του ΕΛΑΣ καθώς και οι αξιωματικοί που έλαβαν μέρος στο κίνημα της Μέσης Ανατολής.

Από τον Ιούλιο του 1948 και μετά, αρχίζουν να μεταφέρονται στη Μακρόνησο πολιτικοί εξόριστοι που κρατούνταν στα νησιά του Αιγαίου, άνδρες και γυναίκες, έφηβοι, παιδιά, και τρόφιμοι αναμορφωτηρίων ανηλίκων όπως αυτό της Κηφισιάς.

Όπως αναφέρει η Πανελλήνια Ένωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου, πολλά από τα ανήλικα παιδιά του στρατοπέδου υπέστησαν βιασμούς. Στις 18 Αυγούστου 1949, πραγματοποιήθηκε ομαδική απόπειρα αυτοκτονίας ανηλίκων στη ΣΦΑ.

Υπάρχει μια πολύ συγκινητική ιστορία που διηγείται ο Νίκος Κούνδουρος για την εξορία του στη Μακρόνησο. Πιθανότατα την έχει πάρει το μάτι σου, γιατί κυκλοφορεί πολύ τελευταία στα social media, αλλά αν δεν την θυμάσαι, έχει ως εξής: «Ως γόνος μεγάλης οικογένειας που ήμουν, οι βασανιστές θέλησαν να αλαφρύνουν το δικό μου βασανιστήριο στο Μακρονήσι. "Ζήτα μια χάρη και θα σου την κάνουμε" μου είπαν και το μόνο που ζήτησα ήταν, να με αφήσουν να πάω να μείνω στο βουνό χωρίς φαΐ και χωρίς νερό, ενδεχομένως, αρκεί να μην τους βλέπω και να μη με βλέπουν.

»Το δέχτηκαν. Την πρώτη μέρα τράβηξα για το βουνό, βρήκα ένα μέρος να κάτσω και βάλθηκα να ατενίζω την απέραντη μοναξιά του τοπίου. Ξάφνου, ένας γρήγορος, αεράτος τύπος εμφανίζεται κρατώντας κάτι πασσάλους στα χέρια του και δυο τρία κομμάτια ύφασμα. Δεν μου μιλάει, δεν του μιλάω και σε ελάχιστα λεπτά με ταχυδακτυλουργικές κινήσεις στήνει ένα αντίσκηνο. Το δικό μου αντίσκηνο. «Τι κάνεις;» τον ρωτάω. «Θα πεθάνεις εδώ πάνω» απάντησε σοβαρός και συνέχισε τη δουλειά.

Για όλες τις επόμενες μέρες, για όσο καιρό έζησα σαν αγρίμι, εξόριστος μες στην εξορία, ο ίδιος τύπος πηγαινοερχόταν κάθε μέρα διανύοντας μια τεράστια απόσταση από το στρατόπεδο ίσαμε το βουνό, μόνο και μόνο για να μου φέρνει φαγητό να τρώω να μην πεθάνω. Ήταν ο Θανάσης Βέγγος».

Και πριν απ’ όλα αυτά όμως, η ιστορία της Μακρονήσου ήταν βαριά: Χιλιάδες πρόσφυγες από τον Πόντο, υπολογίζεται πως πέθαναν στο λοιμοκαθαρτήριο της Μακρονήσου όπου κρατούνταν το 1922-23, κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Ένα πολύ ενδιαφέρον αφιέρωμα στην ιστορία τους έχει η Εφημερίδα των Συντακτών, εδώ.

Τρόπος να πας στη Μακρόνησο σήμερα δεν υπάρχει, εκτός εάν κανονιστεί ιδιωτικά η ενοικίαση σκάφους από το Λαύριο. Τις σκοτεινές σελίδες της Ιστορίας μας θέλουμε πολύ να τις ξεχνάμε. Ένας πολύ ενδιαφέρων διάλογος για το αν αυτό είναι ή όχι σωστό, είναι αυτός εδώ, δύο επιστολές που αντάλλαξαν ο Μίκης Θεοδωράκης με τον δημοσιογράφο της Ελευθεροτυπίας Τάκη Λαζαρίδη, γιου πολιτικής κρατουμένης στη Μακρόνησο, με αφορμή τις συναυλίες μνήμης του Μίκη τον Αύγουστο του 2003 στο νησί.

Η Πανελλήνια Ένωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου διοργανώνει κάθε χρόνο στις αρχές Ιουνίου το ετήσιο προσκύνημα στη Μακρόνησο.

Με πληροφορίες από το Kar.org.gr και την Πανελλήνια Ένωση Κρατουμένων Αγωνιστών Μακρονήσου

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

σχετικά άρθρα

"Κείνος που στ’ αληθινά αγαπά το Λαό δε γίνεται ποτέ αρχηγός του, γίνεται υπηρέτης του."

Μενέλαος Λουντέμης

  • 1944 - Το HMAS Australia χτυπήθηκε κατά την πρώτη επίθεση Καμικάζι. 30 άντρες σκοτώθηκαν, μεταξύ των οποίων και ο διοικητής του πλοίου. (Β' Παγκόσμιος Πόλεμος)
    1972 - Ένα NAMC YS-11A της Ολυμπιακής Αεροπορίας συνετρίβη στις ακτές της Βούλας Αττικής. 37 από τους επιβαίνοντες πνίγηκαν, ενώ 19 κατάφεραν να σωθούν φτάνοντας στην ακτή.

© 2002-2019 MEDIA2DAY