ΤΕΧΝΕΣΘΕΑΤΡΟ - ΧΟΡΟΣ

"Άνθρωποι και ποντίκια": Μια εξαιρετική παράσταση

Είδαμε τον θρίαμβο της περσινής σεζόν που συνεχίζεται και φέτος, και μοιραζόμαστε τον ενθουσιασμό κοινού και κριτικών.

Δεν είναι λίγες οι φορές που αριστουργήματα της λογοτεχνίας μετατρέπονται σε θεατρικές παραστάσεις, μια και το λαμπερό κείμενο και το βάθος των χαρακτήρων είναι θελκτικά για τους ανθρώπους του θεάτρου. Το σπάνιο είναι αυτές οι μεταφορές να καταλήγουν σε επιτυχία επί σκηνής. Συνήθως κυριαρχεί η αμηχανία απέναντι στο κείμενο και η παράσταση καταλήγει να είναι μια συρραφή από επεισόδια του βιβλίου, τα οποία παρίστανται μπροστά στον θεατή, αλλά δεν βιώνονται από αυτόν με τον τρόπο που βιώνονται όταν διαβάζει το βιβλίο.

Ίσως ο μόνος τρόπος να έχει επιτυχία μια τέτοια διαδικασία είναι ο δημιουργός ή οι δημιουργοί να αποδομήσουν πλήρως το αρχικό έργο και να το «ξαναγράψουν» διασκευάζοντάς το με τα δικά τους συναισθήματα, τις δικές τους σκέψεις και την δική τους οπτική για τα όσα πραγματεύεται. Να βρουν, με δυο λόγια, τον δικό τους τρόπο να απευθύνουν τα νοήματα στο κοινό τους παρά την απόσταση χώρου και χρόνου.

Αυτήν ακριβώς την ευτυχή συγκυρία πιστεύω ότι έχουμε στην περίπτωση της παράστασης «Άνθρωποι και Ποντίκια» που κάνει τρελή επιτυχία από πέρσι στον πολυχώρο Cartel στον Βοτανικό.

Η Σοφία Αδαμίδου μεταφράζει, αποδίδει ελεύθερα και «ξαναγράφει» το αριστούργημα που ο Τζων Στάινμπεκ δημοσίευσε το 1937, προσαρμόζοντάς το στην ελληνική πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα ενός εγχώριου λούμπεν προλεταριάτου, μιας ομάδας εργατών που καταπιέζονται από την συνθήκη της τάξης τους και ζουν στο αντίστοιχο πολιτισμικό πλαίσιο.

Μετά την αρχική διαπίστωση της ελληνικής μεταφοράς, την σκυτάλη αναλαμβάνει ο χώρος. Η δύσκολη τοποθεσία του πολυχώρου Cartel, στα δεξιά της Ιεράς Οδού, μέσα σε στενάκια με αποθήκες, βιοτεχνίες και πρώην εργοστασιακούς χώρους, αναλαμβάνει να σκηνοθετήσει και την ίδια την άφιξη του θεατή. Όταν τελικά βρίσκεται να περιμένει την έναρξη της παράστασης με άλλους θεατρόφιλους, έξω απο την αποθήκη ανακύκλωσης όπου στεγάζεται το Cartel, θα νιώσει ασφάλεια. Την ενοχλητική ασφάλεια ότι «δεν ανήκει εκεί», αλλά ήρθε να παρακολουθήσει άλλους που ζουν εκεί, ίσως τα «ποντίκια». Αυτή είναι μια υπόγεια αίσθηση που συνοδεύει τον θεατή σε όλη την διάρκεια της παράστασης και ένας από τους λόγους που η παράσταση είναι οριστικά δεμένη με τον συγκεκριμένο χώρο.

Στην σκηνοθεσία είναι ο Βασίλης Μπισμπίκης. Εκείνος είναι που παίρνει την εξαιρετική πρώτη ύλη και την μεταμορφώνει σε ένα από τα διαμάντια (και) της φετινής θεατρικής σεζόν. Η επιλογή του να αποδοθεί όλο το κείμενο με ρεαλιστικό τρόπο δικαιώνεται απόλυτα. Πρόκειται για μια εκφραστική μέθοδο που σε αρκετούς θα θυμίσει τις κινηματογραφικές δουλειές του Γιάννη Οικονομίδη με υψηλούς τόνους, αγοραίες βρισιές και διάχυτη την αναίτια (;) βία στις σχέσεις των χαρακτήρων. Ωστόσο, θα ήταν εξαιρετικά άστοχο να θεωρήσει κανείς πως ο Μπισμπίκης πατάει πάνω σε έτοιμες ευκολίες.

Αντίθετα, χρησιμοποιώντας δημιουργικά στοιχεία μιας τέτοιας ατμόσφαιρας, οργανώνει την απόδοση του κειμένου εντοπίζοντας τόσο στην σκέψη του Στάινμπεκ όσο και της Αδαμίδου, και ελευθερώνοντας στην σκηνή τη βία που δημιουργεί γύρω της η ταξική αδικία.

Στον Βασίλη Μπισμπίκη όμως αξίζουν συγχαρητήρια και για την υποκριτική του. Ο χαρακτήρας του Βασίλη (του Τζωρτζ, για όσους έχουν διαβάσει το βιβλίο του Στάινμπεκ), που τον υποδύεται ο ίδιος, μένει πάντα πιστός στο πνεύμα της ρεαλιστικής απόδοσης, ενώ υπηρετεί την πλοκή αψεγάδιαστα. Το ίδιο μπορούμε να πούμε και για τον χαρακτήρα του Λένου (τον υποδύεται ο Δημήτρης Δρόσος), που αξιοποιεί λιτά την υποκριτική ευκολία του «διανοητικά καθυστερημένου» χωρίς να εκβιάζει την προσοχή. Έξοχος ο Μάνος Καζαμίας στον ρόλο του Μάνου, πολύ καλοί οι Γιώργος Σιδέρης και Θάνος Περιστέρης, όπως και ο Κούρδος ερασιτέχνης ηθοποιός, Γιανμάζ Ερντάλ στον ρόλο του εργάτη. Με μικρές αρρυθμίες, αλλά απολύτως επαρκείς οι Νικολέττα Κοτσαηλίδου και Στέλιος Τυριακίδης.

Το Άνθρωποι και Ποντίκια δεν υπόσχεται μια συναισθηματικά ανέμελη θέαση- το αντίθετο. Ο υπέροχος λογοτεχνικός καμβάς, πάνω στον οποίο υφαίνεται, η προσεκτική διασκευή για την ελληνική πραγματικότητα που περιλαμβάνει και μια σημαντική διαφοροποίηση στην πλοκή, και η επιλογή της ωμής, ρεαλιστικής απόδοσης περνούν με αδιαπραγμάτευτη αμεσότητα το μεδούλι της παράστασης στον θεατή. Η τελευταία σκηνή αποκορυφώνει το δράμα και την θεατρική εμπειρία που αποτελεί το «Άνθρωποι και Ποντίκια». Το ότι αυτό γίνεται με ηχητικό φόντο μια ζεϊμπεκιά του Μητροπάνου είναι δείγμα της επιτυχίας των δημιουργών που έδειξαν πως τα σπουδαία κείμενα είναι διαχρονικά και παγκόσμια.    

Παρά τα διαρκή sold out αξίζει να προσπαθήσετε να βρείτε θέση για να δείτε την παράσταση.

 

Δημήτρης Γλύστρας

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Δεν είμαστε τίποτα. Αυτό που ψάχνουμε είναι το παν."

Φρήντριχ Χαίλντερλιν, 1770-1843, Γερμανός ποιητής

  • 1864 - Νέο Σύνταγμα στην Ελλάδα μετά την Επανάσταση της 3ης Σεπτέμβρη.
    1974 - Πεθαίνει ο Βιτόριο ντε Σίκα, Ιταλός σκηνοθέτης.
    1979 – Πεθαίνει ο Δημήτρης Ψαθάς, δημοσιογράφος και θεατρικός συγγραφέας.
    1985 - Η έκρηξη του ηφαιστείου Νεβάδο ντελ Ρουίς στην Κολομβία δημιουργεί ένα λαχάρ που προκαλεί το θάνατο περίπου 25.000 θανάτους.
    1990 - Ξεκινά τη λειτουργία του ο Παγκόσμιος Ιστός.
    2002 - Το πετρελαιοφόρο πλοίο Prestige βυθίζεται ανοιχτά της Γαλικίας προκαλώντας οικολογική καταστροφή.

© 2002-2019 MEDIA2DAY