ΤΕΧΝΕΣΘΕΑΤΡΟ - ΧΟΡΟΣ

«Ήταν Κάποτε…»: Η λαογραφία συναντά το σύγχρονο θέατρο

Μια εξαιρετική παράσταση ανεβαίνει ξανά μετά από 6 χρόνια για 2 μόνο βραδιές, στις 26 και 27 Σεπτεμβρίου στο θέατρο Olvio.

«Ήταν Κάποτε…»: Η λαογραφία συναντά το σύγχρονο θέατρο

Μια θεατρική παράσταση με μια διαφορετική οπτική ανεβαίνει σε λίγες ημέρες στο θέατρο Olvio στο πλαίσιο του Suitcase Festival, τρεις ηθοποιοί, ο Χρήστος Πίτσας, ο Στέλιος Χλιαράς και η Βάσια Χρήστου ζωντανεύουν στην σκηνή πέντε παραδοσιακά παραμύθια από την ελληνική λαογραφική παράδοση προσφέροντας στο κοινό μια άλλη εμπειρία παράστασης.

Με δική τους αφαιρετική σκηνοθεσία, οι τρεις ηθοποιοί θεατροποιούν ιστορίες από την  Θράκη, τη Μυτιλήνη, την Κέρκυρα, την Κύπρο και την Τρίπολη, ενώ, ταυτόχρονα, την ώρα της παράστασης και μπροστά στους θεατές χειρίζονται τα φώτα, αφηγούνται, σκηνογραφούν και έχουν επιμεληθεί το κείμενο και τα κουστούμια του έργου.

Η ραχοκοκαλιά της παράστασης είναι έτσι εκτεθειμένη στο κοινό. Η αρχιτεκτονική της είναι εμφανής, όπως και τα αλλεπάλληλα επίπεδα σκηνικής διαδικασίας, τα οποία συνθέτουν αυτό που συνήθως βλέπουμε μασκαρισμένο. Ο θεατής όμως δεν παρακολουθεί μόνο έναν έτοιμο σκελετό κτίσματος που, με γυάλινους τοίχους δείχνει την στατική του κατασκευή· βλέπει αυτόν τον σκελετό να οικοδομείται μπροστά του με θεατρικά υλικά. Η ανοικοδόμηση γίνεται αλληγορία για την αποδόμηση. Έτσι τελικά αναρωτιέται κανείς: Από τι είναι φτιαγμένη μια παράσταση; Γιατί; Τι σημασία έχει η κάθε λειτουργία της και πώς φτάνουν όλες μαζί να γίνουν ένα ενιαίο σύνολο;

Το "Ήταν Κάποτε..." είναι όμως ταυτόχρονα και μια μίνιμαλ αφήγηση θραυσμάτων της λαϊκής μας παράδοσης, μέσα από την οποία συναντάμε ως διαχρονικές τις συναισθηματικές φορτίσεις, τον έρωτα, την οικογένεια, τον θάνατο και καλούμαστε να δούμε απλά και καθαρά τη σχέση μας μαζί τους. Η αφηγηματική στρατηγική του παραμυθιού υπόσχεται ότι οι άμυνες του θεατή είναι χαλαρότερες και η σύνδεση του αμεσότερη.

Ρωτώ τους δημιουργούς τι συναντούν οι ίδιοι στα παραμύθια για ενήλικες. Πώς φτάνει σε αυτούς αυτή η αλλοτινή διασκέδαση της αφήγησης, της αφήγησης όχι με τη μορφή που την ξέρουμε σήμερα, αλλά όπως παλιά: αφήγηση στο σκοτάδι, με την αγωνία που δημιουργεί το άγνωστο που μοιάζει μεταφυσικό. «Θυμάμαι τον εαυτό μου μικρό να ακούω ιστορίες χαμένες ανάμεσα στο πραγματικό και στο υπερφυσικό από τους μεγαλύτερους άντρες της οικογένειας. Θρύλους του χωριού για ανθρώπους με υπερφυσικές δυνάμεις, για λάμιες, νάνους και αράπηδες που φυλάνε χρυσές λίρες και τις βγάζουν βόλτα και για τον λαγό με τα τσέπια. Μεγάλωσα ακούγοντας παραδοσιακά τραγούδια στο σπίτι. Κατάλαβα ότι κουβαλούσα ένα κομμάτι αυτού του κόσμου, του κόσμου της παράδοσης, και διαπίστωσα ότι είναι ανεξήγητα οικείος σε όλους μας. Μάλλον για αυτό λέγεται παράδοση», λέει ο Χρήστος Πίτσας.

Ο μινιμαλισμός των θεατρικών μέσων ως ανάγκη που δημιούργησε η κρίση είναι έλλειψη ή αφορμή για μια άλλη δημιουργικότητα, μια arte povera δημιουργικότητα- για να επικαλεστώ τον Θωμά Μοσχόπουλο-; τους ρωτώ. Τι παίρνει ο θεατής από αυτή τη φόρμα; «Φαντασία» απαντά ο Χρήστος Πίτσας. «Το μίνιμαλ υπήρχε και πριν την κρίση και θα συνεχίσει να υπάρχει και μετά από αυτή ή μάλλον και πριν από τις μελλοντικά ερχόμενες κρίσεις. Η κρίση επίσης αύξησε το πλήθος των παραστάσεων και μείωσε τους μισθούς των ηθοποιών ή τους μετάλλαξε σε ποσοστά, δηλαδή, σε μια υπόσχεση ότι θα πληρωθείς χωρίς να καθορίζεται το… μίνιμαλ ποσό. Για οικονομικούς λόγους λοιπόν επιστρέψαμε σε μεγάλο βαθμό στο μίνιμαλ και σε συνδυασμό με την αύξηση του πλήθους των παραστάσεων, αρχίσαμε να βλέπουμε συχνότερα λαμπερό φτωχό θέατρο βγαλμένο από τα έγκατα της ψυχής κάποιων ηθοποιών που δημιούργησαν από το υστέρημα του χρόνου και της τσέπης τους».

Για τον Στέλιο Χλιαρά «ο μινιμαλισμός των μέσων, όταν δεν συνοδεύεται από μαξιμαλισμό στη υποκριτική, με την έννοια της δοτικότητας, της σκηνικής αλήθειας και της ουσιαστικής επικοινωνίας με τον παρτενέρ και το κοινό, δεν προσφέρει πραγματικά τίποτα». Και συνεχίζει: «Όταν όμως υπάρχει η σκηνική ευλογία και συμβαίνουν όλα τα παραπάνω, τότε η μινιμαλιστική αισθητική αφήνει ελεύθερα τα φυσικά και πνευματικά μάτια του θεατή να διεισδύσουν σε ένα κόσμο που φτιάχνεται τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια μια παράστασης από μη υλικά αγαθά. Τότε όλα αυτά μεγεθύνονται, και επικοινωνούνται χωρίς φτιασίδια».

Η ίδια παράσταση, μια παραγωγή της ομάδας Χ-αίρεται, έχει ξαναπαιχθεί με μεγάλη επιτυχία το 2012, φυσικά από με ίδιους συντελεστές σε ρόλο… «ορχήστρας». Πόσο διαφορετικοί είναι οι ίδιοι απέναντι στο υλικό αυτό σήμερα; «Η παράσταση παρουσιάζεται αυτούσια όπως και το 2012. Με τα ίδια παραμύθια, την ίδια συνθήκη ως προς το ανέβασμα, την ίδια αίσθηση και ατμόσφαιρα όπως τότε. Αυτό που αλλάζει, εκτός από κάποιες βελτιώσεις σε ελάχιστες σκηνές, είναι το υλικό που εμείς οι τρεις έχουμε σαν ηθοποιοί. Τα βιώματά μας, η σκηνική μας εμπειρία, τα υποκριτικά και σκηνοθετικά πειράματα που κάναμε, η αποδοχή του ίδιου μας του εαυτού πάνω στη σκηνή», λέει ο Στέλιος Χλιαράς.

Τα παραμύθια που θα δουν όσοι βρεθούν στην πλατεία του θεάτρου Olvio την Τετάρτη (26/9) στις 21.30 ή την Πέμπτη (27/9) στις 19.00 είναι ο Κουκιπιππέρης, το Ελαφέλι, ο Τρισκατάρατος, το Μυρσινιώ και η Κουλοχέρα.

Το «Ήταν Κάποτε…» είναι μια αναλυτική ματιά πάνω στο σύγχρονο θέατρο, χωρίς να το προσπαθεί. Αγγίζει τα στοιχεία που το αποτελούν με την ειλικρίνεια ενός αφηγητή παραμυθιού και ταυτόχρονα με παιδική περιέργεια. Αν δεν το είχατε δει στο προηγούμενο ανέβασμά του, οι δύο επαναληπτικές παραστάσεις είναι ευκαιρία.

Δημήτρης Γλύστρας

 

Νικητές διαγωνισμού

ΠΕΛΑΓΙΑ ΜΟΝΟΥ
ΝΑΝΤΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑΔΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Η ωραιότητα της απλότητας έγκειται στην πολυπλοκότητα που προσελκύει."

Tom Robbins, 1932-, Αμερικανός συγγραφέας

  • 356 π.Χ.- Ο Ηρόστρατος βάζει φωτιά στο Ναό της Αρτέμιδας στην Έφεσο, ο οποίος ήταν και ένας από τα Επτά Θαύματα του Κόσμου.
    1774 - H Ρωσία και η Οθωμανική Αυτοκρατορία υπογράφουν τη Συνθήκη Κιουτσούκ-Καϊναρτζή, σηματοδοτώντας τη λήξη του Ρωσοτουρκικού πολέμου.
    1957 - Ο Τσε Γκεβάρα γίνεται Κομμαντάντε του Επαναστατικού Στρατού της Κούβας.

© 2002-2019 MEDIA2DAY