ΤΕΧΝΕΣΜΟΥΣΙΚΗ

Πετύχαμε στην «Άλλη Όχθη» τον Σωτήρη Μπαλλά

Μία συνέντευξη ενός μουσικού που ίσως επαναφέρει την ελπίδα σου για το σύγχρονο ελληνικό λαϊκο τραγούδι.

Πετύχαμε στην «Άλλη Όχθη» τον Σωτήρη Μπαλλά

Στον πρώτο προσωπικό του δίσκο ο Σωτήρης Μπαλλάς κοιτάει με φρέσκια ματιά την πορεία του ατόφιου ελληνικού τραγουδιού. Ο προσωπικός του δίσκος «Άλλη Όχθη» αγγίζει ενορχηστρώσεις και μέτρα του ζεϊμπέκικου αλλά και του πιο νεοφερμένου έντεχνου ήχου. Ένα αξιοπρόσεκτο καλλιτεχνικό εγχείρημα που δεν φοβάται να πειραματιστεί ηχητικά αλλά και στιχουργικά.

Στην Ελλάδα, όπου η μουσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το κοινωνικοπολιτικό στοιχείο άρα κατ’επέκταση και τον λόγο – ακόμη και τα μουσικά είδη  χαρακτηρίζονται βάσει της κουλτούρας (έντεχνο, λαϊκό, ρεμπέτικο)- ένας μουσικός τολμάει να μιλήσει γι’ αυτά που μονάχα οι «καταραμένοι» τολμούν πλέον να μιλήσουν. Ένας δίσκος- νοσταλγός των κομπανιών, σφραγίζει την αυθεντικότητά του με μία live ηχογράφηση συλλογικής αισθητικής. Είναι ο Σωτήρης Μπαλλάς ένας από τους δημιουργούς που δείχνει το δρόμο προς την εξέλιξη του παραδοσιακο/λαϊκού τραγουδιού;


Αποχαιρετήσατε το 2018 με τον πρώτο προσωπικό σας «δίσκο», σωστά; Πείτε μας λίγο για αυτόν, για τους συντελεστές του, για την πρότασή του. Εκτός από τη φωνή σας υπάρχει κάτι στο μυαλό σας που ενοποιεί αυτή τη συλλογή τραγουδιών;


Είναι ο πρώτος μου δίσκος η «Άλλη Όχθη», η πρώτη ολοκληρωμένη μου πρόταση μετά από 23 χρόνια στο τραγούδι. Είναι μια ώριμη εποχή για μένα και σε μεγάλο βαθμό οφείλεται σε δύο πραγματικότητες: στη συνάντησή μου με πολύ αξιόλογους δημιουργούς, ξεκινώντας από τον Μάνο Ελευθερίου και τον Βαλάντη Σωτηρίου, και στον «αέρα» που μου δίνει η συνεργασία  με την Φωτεινή Βελεσιώτου τα τέσσερα τελευταία χρόνια, τραγουδώντας σε όλη τη χώρα και στο εξωτερικό. Όλα τα τραγούδια γράφτηκαν μέσα στο 2018 με εξαίρεση δύο από τα τραγούδια του Μάνου Ελευθερίου και του Βαλάντη Σωτηρίου που δημιουργήθηκαν το 2015. Είναι 15 νέα τραγούδια από 10 δημιουργούς. Αυτό που ένωσε το σύνολο, πέρα από τις φωνές με τη συμμετοχή της Φωτεινής Βελεσιώτου και της Μέλπως Αλεξανδροπούλου, ήταν το περιεχόμενο του λόγου, μια κοινή ματιά όλων των στιχουργών απέναντι στην εποχή μας. Είναι σαφείς οι κοινωνικές και πολιτικές αναφορές. Μπλέκεται το προσωπικό με το συλλογικό-κοινωνικό στοιχείο σε μια ισορροπία που δεν ήθελα να χάσω. Αυτή είναι και η δύναμη του δίσκου. Ενισχυμένη από τις συνθέσεις που υπηρετούν τον λόγο, από τις ενορχηστρώσεις τις οποίες εμπλούτισαν σπουδαίοι μουσικοί, κι από την εξαιρετική δουλειά του Γιάννη Μαυρίδη στο studio Cue της Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται λοιπόν για μια πολυσυλλεκτική δουλειά, στην οποία περιλαμβάνονται τέσσερα ανέκδοτα ποιήματα του Μάνου Ελευθερίου, που μελοποιήθηκαν από τον Βαλάντη Σωτηρίου. Στο δίσκο περιέχονται επίσης οκτώ τραγούδια σε στίχους του Διονύση Φαραού, τέσσερα εκ των οποίων μελοποίησα εγώ (είναι και η πρώτη μου εμφάνιση ως συνθέτης), δύο ο Δήμος Λιπώνης και από ένα οι Γιώργος Καραμφίλλης και Χρυσάνθη Παπαηλιού. Οι Δημήτρης Μηλάκας, Μαρία Κρέτση και Γ.Π. Γιαννακόπουλος υπογράφουν με τα λόγια τους ακόμα τρία τραγούδια του δίσκου, σε μουσική δικιά μου, του Βαλάντη Σωτηρίου και του Δήμου Λιπώνη αντίστοιχα. Και ήρθε ο Θανάσης Συλιβός με τις εκδόσεις Μετρονόμος να εκτιμήσει τη δουλειά μας και έτσι κυκλοφορήσαμε με τη σφραγίδα του Μετρονόμου. Μεγάλη μας τιμή κι αυτό το γεγονός. Τον εκτιμούσα από πολύ παλιά για το έργο του στο ελληνικό τραγούδι και μου ταίριαζε πολύ να κυκλοφορήσουμε από κει την «Άλλη Όχθη».

 
Τους στίχους του νέου δίσκου υπογράφουν από τέρατα της ελληνικής στιχουργίας, όπως ο Μάνος Ελευθερίου, μέχρι πρωτοεμφανιζόμενοι δημιουργοί. Πώς καταλαβαίνετε εσείς αυτή τη συνύπαρξη;  Έχουν «γενιές» οι στιχουργοί ή τα λόγια είναι α-χρονικά;   

Το μεγάλο στοίχημα για μένα ήταν να χωρέσουν οι νέοι δημιουργοί δίπλα στον καταξιωμένο Μάνο Ελευθερίου που αγαπούσα πολύ και ο λόγος του ήταν και είναι πυξίδα, έμπνευση, χαρακιά, συγκίνηση, από τις πρώτες μου στιγμές σ’ αυτό που ονομάζουμε μελοποιημένη ποίηση και τραγούδι, ξεκινώντας από «τα Τροπάρια για Φονιάδες» και φτάνοντας στα σύγχρονα αριστουργήματά του. Είναι τιμή μας που το πρώτο μας βήμα στη δισκογραφία γίνεται μαζί με τον Μάνο Ελευθερίου. Αλλά όλοι όσοι γράψανε στον δίσκο, οι πρωτοεμφανιζόμενοι δημιουργοί είναι έξι, το αξίζανε. Αυτός είναι και ο λόγος που έκανα την παραγωγή συνολικά, ώστε να μην υπάρξει κανένα εμπόδιο από καμιά δισκογραφική εταιρία. Είναι ωραίο να εκτιμούν την προσπάθειά σου, την αξία σου και να μην βλέπουν αν είσαι ήδη καταξιωμένος για να έχεις ευκαιρίες σ’ αυτή τη ζωή. Αυτό ήθελε κι ο Μάνος Ελευθερίου, γι’ αυτό και μας εμπιστεύτηκε, γι’ αυτό και θα παραμείνει αθάνατος, αναμένοντας κι έναν μεγάλο αριθμό νέων τραγουδιών του που θα κυκλοφορήσουν τα επόμενα χρόνια από πολλούς δημιουργούς στους οποίους τα είχε δώσει πριν φύγει. Όπως είπα και παραπάνω, ο λόγος του Διονύση Φαραού ( ο οποίος έγραψε τον μεγάλο όγκο των οκτώ τραγουδιών στον δίσκο και είναι και η παρουσία του μια αιτία για όλα αυτά που γίνονται), ο λόγος του Δημήτρη Μηλάκα, της Μαρίας Κρέτση και του Γιάννη Γιαννακόπουλου, γίνεται ενιαία κλωστή με αυτόν του Μάνου Ελευθερίου. Λέει ο Φαραός: «…κι αναζητώ να βρω το ήθος που ‘χει χαθεί από καιρό». Του απαντάει ο Μηλάκας: «μ’ ένα ρεσάλτο τον χρόνο να κουρσέψει». Ο Γιαννακόπουλος: «…να δώσουν μαγικό ψωμί τα θυμωμένα στάχυα», και η Κρέτση: «τι να τις κάνω τις ευχές όποιος κι αν τις χαρίσει, όταν το χώμα που πατώ δεν μ’ έχει νοσταλγήσει»; Την λύση δίνει ο Μάνος Ελευθερίου: «Το μέλλον γράφεται με αγώνες» και «Το ξέρω θα σε χρειαστώ γι’ αυτό θα πρέπει να υποστώ κι όσα νομίζεις. Είμαι του έρωτα ασθενής και μιας ισόβιας ποινής που μου χαρίζεις». Όχι, δεν πιστεύω στις «γενιές» στιχουργών. Πιστεύω σε ό,τι με συγκινεί, με εμπνέει, μου δίνει δύναμη να εκφραστώ. Βλέπω τα μάτια και τη συγκίνηση του κόσμου στις συναυλίες, τη δύναμή τους, και την μνήμη τους να παίζει παιχνίδια στους στίχους του Λειβαδίτη, του Ρίτσου, του Τσικληρόπουλου. Το ίδιο σκίρτημα, την ίδια λάμψη βλέπω και στον σύγχρονο λόγο, σε ένα πιο νεανικό κοινό. Πρέπει οι καλλιτέχνες πιο γενναία να παρουσιάσουμε έναν νέο λόγο που μπορεί να γίνει διαχρονικός, νέα πηγή ελπίδας. Που να εκφράζει την εποχή μας και να δίνει διεξόδους.


Πώς είναι να δισκογραφεί κανείς στον καιρό της… μη δισκογραφίας; Παλιά ένας νέος καλλιτέχνης ήξερε ότι έπρεπε να φτάσει μέχρι το στούντιο μιας μεγάλης δισκογραφικής εταιρίας. Σήμερα αυτό δεν φαίνεται να αρκεί. Πώς έχει αλλάξει αυτό τη δουλειά του μουσικού; 


Σήμερα, αν μπορείς να χρηματοδοτήσεις τη δημιουργία ενός δίσκου, τον φτιάχνεις. Τα έξοδα συνήθως αντιστοιχούν στην αξία του studio ηχογραφήσεων, στην αξία των μουσικών που θα παίξουν. Οι δισκογραφικές πλέον δεν έχουν τη δύναμη που είχαν. Είναι η εποχή του internet, του youtube, της διαφήμισης που λίγο ή πολύ όλοι μπορούν να κάνουν μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η εποχή μας έχει τα δικά της χαρακτηριστικά. Προσωπικά,  μου αρέσει να λειτουργώ ως δημιουργός και τραγουδιστής στο σήμερα. Δεν αναπολώ κάποια άλλη εποχή, …αχ και να ήμουν 20 χρόνια νωρίτερα, τι θα έκανα …πάλι τα ίδια θα έκανα. Θα προσπαθώ πάντα να σχεδιάζω τις επιλογές μου, να έχω λόγο για όλα (από τον σχεδιασμό του ήχου μέχρι την αφίσα) και να εμπιστεύομαι τις δυνάμεις μου κι αυτούς που με στηρίζουν κι αγαπούν. Ακόμα κι αυτούς που μπορεί να μου κάνουν κριτική για κάποια επιλογή μου, αρκεί να γνωρίζω τις προθέσεις τους.  Από πάντα έκανα αυτό που με εκφράζει κι αυτό με φέρνει στο παρόν. Έτσι προσπαθώ να ακουστεί η «Άλλη Όχθη» από όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο. Υπάρχουν πολλά ραδιόφωνα και ιντερνετικά περιοδικά που στηρίζουν το καλό τραγούδι και εκεί υπάρχει βήμα και για μας και τους ευχαριστούμε πολύ. Είναι και οι ζωντανές εμφανίσεις που βοηθούν. Παράδειγμα, το τραγούδι «η Άλλη Όχθη» που το λέμε με την Φωτεινή Βελεσιώτου στον δίσκο, ακούγεται στις συναυλίες μας σε όλη την Ελλάδα. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για έναν νέο δημιουργό. Δεν είναι όμως αυτό το ζητούμενο. Το ερώτημα είναι ποια μουσική παράγουμε; Ποιον λόγο εκφράζουμε; Εμπνέουμε; Έχουμε ταυτότητα; Δίνουμε χαρά και παρηγοριά στον κόσμο; Και γιατί όχι; Περνάμε καλά; Ζούμε τις στιγμές ή είμαστε ρομπότ μουσικής; Με την Φωτεινή Βελεσιώτου στάθηκα πολύ τυχερός, με σύστησε ένας συνθέτης του δίσκου μου ο Γιώργος Καραμφίλλης.  Ταιριάξαμε από την πρώτη στιγμή που βρεθήκαμε και αποτελεί μεγάλο στήριγμα και δίνει μαθήματα ήθους συνεχώς. Αρκεί λοιπόν αυτό. Να νιώθεις καλά με αυτούς που παίζεις, δημιουργείς και τραγουδάς και να δίνεις ζωή σ’ αυτούς που είναι στο κοινό. Τότε έρχεται και η αμοιβή. Συνταγές δεν υπάρχουν, κι όπως λέει χαριτολογώντας κι ένας καλός μου φίλος: «να ξέρεις ότι δεν κρίνεται τίποτα άλλο παρά η καριέρα σου και προσπάθησε να μην είσαι ο εαυτός σου».
 

Τι είναι σήμερα το «λαϊκό τραγούδι»; Πού είναι σήμερα η ψυχή του ελληνικού λαϊκού; Υπάρχει ένα λαϊκό τραγούδι ή πολλά;

Το λαϊκό τραγούδι έχει δεχτεί μια ισχυρή ήττα από το σκυλάδικο. Από τον κενό λόγο. Από την προσπάθεια για εύκολο χρηματισμό επιχειρηματιών του χώρου. Από την τηλεόραση και τα ραδιόφωνα. Και μπορούμε να πούμε πολλά εδώ, πως ίδια προσπάθεια γίνεται και στο λεγόμενο ποιοτικό τραγούδι. Δεν είναι φαινόμενο μόνο του τραγουδιού, αυτό είναι κοινωνικό φαινόμενο. Υπάρχει όμως και η ελπίδα των ατόφιων λαϊκών δημιουργών που υπάρχουν και λειτουργούν και πιστεύω ότι στο τέλος θα νικήσουν οι καλοί. Την ψυχή του σύγχρονου λαϊκού τραγουδιού πιστεύω ότι θα την βρούμε στον σύγχρονο λόγο. Αυτός πρέπει να αναδειχθεί και να έρθει στο προσκήνιο. Οι βιρτουόζοι λαϊκοί συνθέτες και οργανοπαίχτες μπορούν να προστατέψουν με το ταλέντο τους την μουσική φόρμα. Τον λόγο και τους δημιουργούς πρέπει να ανακαλύψουν. Ή να αποκαλύψουν. Ένα είναι το λαϊκό τραγούδι.

 
Τι σχεδιάζετε, τι περιμένετε καλλιτεχνικά για τη νέα χρονιά; 

Έχουμε προγραμματισμένες πολλές ζωντανές εμφανίσεις με την Φωτεινή Βελεσιώτου, τον Χάικ Γιαζιτζιάν και μια ομάδα αγαπημένων φίλων μουσικών σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό. Θα συνεχίσουμε έτσι και μες στο καλοκαίρι και μετά βλέπουμε. Παράλληλα έχω τις δικές μου εμφανίσεις με την Μέλπω Αλεξανδροπούλου, παρουσιάζοντας την «Άλλη Όχθη» και άλλα τραγούδια που αγαπάμε. Είναι σχεδόν έτοιμη η επιλογή των τραγουδιών για τον δεύτερο δίσκο μου και το τέλος του 2019 θα με βρίσκει στην ετοιμασία του. Σας ευχαριστώ πολύ για το βήμα που μας δώσατε και εύχομαι καλή χρονιά και υγεία.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Αυτοί που αντιστέκονται διστάζουν, αυτοί που διστάζουν αντιστέκονται."

Ευγένιος Ιονέσκο, 1912-1994, Γαλλορουμάνος θεατρικός συγγραφέας

  • 1812 - Ξεκινά ο Βορειοαμερικανικός Πόλεμος του 1812 ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Βρετανία.
    1815 - Η Μάχη του Βατερλό. 
    1858 - Ο Κάρολος Δαρβίνος αποφασίζει να εκδώσει τη θεωρία του για την εξέλιξη των ειδών.

© 2002-2019 MEDIA2DAY